Regule
exigit ꝑfectōem in gͣtuitis/ de qͦ nō ita licꝫp̄ſumere ſicut de eruditōis qͣlitate. ¶ Dumcuratꝰ baptizare puerū ſine pecunia aut ſepelire mortuū nollet/ liceret alicui gͣue ꝑiculū in mora vidēti dare pecuniā. non vtp̄ciū ſed intētione vexatōnē ſuā redimēdi.pecunia tn̄ iret cū curato nō in dominiuꝫet ius tanqͣꝫ ꝟe data ſit ſed in ꝑditōeꝫ. deberetqꝫ ip̄a reſtitui. Sil̓e de p̄lato et iudice damꝰ iudiciū ī eis q̄ gͣtis mīſtrare deberēt. ¶ Studiū lr̄aꝝ p̄ẜtim autoritate ſuꝑioris/ ⁊ ad ꝓficiēdū ꝓ ſe ⁊ alijs ī poſteꝝ nōad ociū vl̓ curioſitatē ſuſceptū excuſare p̄tp̄latū vl̓ curatū a reſidentia ꝑſonali ꝓ tꝑevbi de vicario ſufficiēti ꝓuiſum eſt. Alioqͥn ſtudere eſt ſe mercēnariū et lupū ouibꝰexhibere. ¶ Ad vigiliaſ mortuoꝝ ⁊ alia ſuffragia q̄ in eccl̓ijs ẜm diſtributōes qͦtidianas inſtituta ſunt bn̄ficiatꝰ ſtudens aut legitime abſens nō tenet̉. ¶ Horas canonicas adaptare horis diei. vt pͥmā pͥme. terciā tercie. qͣꝫuis ſingularibꝰ ꝑſonis ſit congruū; nō tn̄ neceſſariū. Horas enī qͣſdā p̄uenire vel ſubſeqͥ pia intentōe ſeu vtilitatefas eſt. vt d̓ ſero dicere matutinas ꝓ maneſeq̄nti. ¶ Uſum eccl̓ie ſue cuiꝰ ſuus eſt pͥncipalior titulꝰ/ aut quā actualit̓ incolit bn̄ficiatꝰ. regularit̓ inſeqͥ debꝫ niſi diſpenſet.vel ſuꝑioris autoritas vel pauꝑtas. vl̓ pīaꝯuiuentiū caritas atqꝫ vtilitas ¶ Uſura ꝓpͥe dicta q̄ iuri diuīo ⁊ naturali ꝯͣriat̉ et deſe mortalē culpā hꝫ. eſt aliqͥd reciꝑe ex pacto vltra ſortē. Sortē ꝟo eſtimamꝰ appellatā. ius quod habet̉ in re ꝑ venditōem etemptōem aūt aliū modū. ẜm quē trāſit dominiū rei in ementeꝫ ⁊ fit ſua. ¶ Quia iusvtendi pecunia ad tꝑs vl̓ ꝓ ſemꝑ nō tranſit ī aliquē abſqꝫ eiꝰ dominio. ꝓpt̓ea ī materia pecunie cōmodatio et veditio coincidūt. ⁊ illic ſepiꝰ vſura collocat̉. Ibi enī aliqͥs ꝓ re iā ſua aliqͥd dare ꝯpellit̉. ¶ Recipiens ad vſuras neceſſitate ꝯpulſus ſub intētōe dandi alld̓ qd̓ eſt vltra ſortē tāqͣꝫ ſuuꝫ.⁊ ad redimendū vexatōes ſuas ⁊ damna;nō videt̉ mortal̓r delinq̄re. quia nec ꝓpriecū vſurario dānabilit̓ exigente ꝑticipat incrimīe. Sed nec ꝑ hoc ius habꝫ vſurariin dato. obſtante eccl̓iaſtica autoritate. q̄receptōem hāc irritat. ¶ Oīs fere ꝯtractusvſurariꝰ ex genere p̄t ꝑ piā intentionē dantis et recipiētis trāſferri a ſuo genere ī oppietatis. vt ſi cauſa ſuccurrendi pͥncipalit̓andigentie ꝓximi ex vna ꝑte. et p̄ſeruādi ſe
indemnē ex altera; pctat aliqͥs vltra ſorteꝫ.niſi infra tale tꝑs ſua ſors ei det̉. ſic ꝙ mallet teſte ꝯſciētia ſuam ſorteꝫ apd̓ ſe manerenūc ſine illo p̄cio. qͣꝫ tūc cū tali p̄cio eandēreciꝑe ob dānū certū vel ꝓbabile qd̓ ex ſolutiōis dilatōe ſortit̉. Sicut ī redditibuscenſualibꝰ recipiēdis ꝑ dn̄os certis terminis qn̄qꝫ pena pecuniaria imponit̉ n̄ ſoluentibꝰ die aſſignata. ita p̄t aliqͥſ recta intētione et ꝓ ſecuritate ſolutiōis talit̓ ſtatuerein particulari ꝯͣctu vel conceſſiōe ad terminū. Eſt autē pie intētiōis illiꝰ ſignū ſi mallet creditor id quod cōceſſum eſt die ſtatuto vel pͥus reciꝑe qͣꝫ terminū elabi vt emendā lucraret̉. Sic de ementibꝰ redditꝰ ſublibertate redimēdi iudicamꝰ. ¶ Uenditiones ad terminū et ad tꝑus cariori precio.Sil̓r ꝯmutatōes in qͥbꝰ ꝑ diligentiā vendentis res in nullo meliorat̉. cui tn̄ certuꝫlucrū affert̉ abſqꝫ ꝑiculo damni. ſūt freq̄ntius pctā mortalia. qͣꝫuis nō ſꝑ vſura ꝓpͥedicta. ¶ In guerris faciēdis q̄ mal̓ innueris plene ſunt/ nūc ad iſtos innocētes nūcad illos ſola vtilitas reipublice eos excuſat a mortali. que vtilitaſ eſt vnio ciuiū cūpͥncipe ⁊ adinuicē. et ꝯſeruatio patrie. auteuitatio dāni publici notabilit̓ peioris qͣꝫſit damnū ꝑticulare ex guerra ꝓueniens.¶ Guerre īiuſte ſcite eē tales/ aut q̄ tales debent iudicari nō excuſant̉ a furtis/ ab homicidijs ⁊ rapinis qͥn reſtitutōꝫ aut emēdas fieri neceſſe ſit quantum erit poſſibile¶ Seruitutes ppl̓oꝝ ī eis q̄ nō ſūt ꝯͣ legeꝫdei ⁊ nature/ poterūt ex ſuis vl̓ patꝝ d̓meritis; vt ꝯſpiratōibꝰ ⁊ rebelliōibꝰ rōnabilit̓ītroduci/ vt tallie q̄dā angariatōes ⁊ ſil̓ia.ſic̄ iudeis poſtulātibꝰ rege dominuſ īpoſuiſſe videt̉. ¶ Acceptio ꝑſonaꝝ ī gub̓natōne Zreipublice ⁊ general̓r apd̓ omne iudiceꝫ etpͥncipē d̓ ſe illicita ē; nūc mortalit̓ nūc venialit̓. ex circūſtātijs ⁊ obiecto/ ⁊ politie cuiuſtibet maxime turbatiua. Nō ē aūt acceptio ꝑſonaꝝ niſi vbi debitum ē ⁊ paritasvtrobiqꝫ. Quia in gͣtijs faciēdiſ vnū caꝑealid̓ dimittere nō ē acceptio ꝑſonaꝝ. aut ſires n̄ ſūt pares. ¶ Retinere tributa ⁊ ſubſidia rōnabil̓r ītroducta peiꝰ ē furto ſimplici ī ſubditꝭ. Et exigere violēter aut fraudūlēter ſubſidia īdebita a ſubditꝭ ꝑ pͥncipemrapina dānata ē. Qn̄ aūt hͦ ē ⁊ qn̄ nō generali regula tradi neqͥt. ¶ Mutatio monetarū p̄t eſſe par aūt maiꝰ delictū ex ſe qͣꝫ eētin caſu falſam aliquā fab̓care. quoniā ẜm