lorales
XXIIII
aliter nō oꝑtꝫ qͥn poſſint bn̄ moral̓r operari. ſicut de fidelibꝰ extra gr̄am ſentētia rectior tenet. ¶ Qui minima negligit paulatim decidit. Nā veniale pctm̄ ⁊ ſi nō perimit de ꝑ ſe vitā gr̄e. infirmat tamē oꝑationem eiꝰ que eſt vita ſecūda. ⁊ ad morteꝫ ſimultiplicat̉ diſponit. retardatqꝫ a ꝓfectumeriti. ⁊ ab acceleratōe viſiōis dei. In viaenī dei nō ꝓgredi regredi eſt. Fac̄ interim(ſcꝫ dū es ī pctō mortali) quicqͥd boni potes vt deꝰ illuſtret cor tuū Nam bonū opde genere ⁊ morale etiā factū extra charitatē vtilitatē affert multā. ſicut nocet vēiale.qm̄ ꝑ tale opꝰ diſponit̉ hō ad oꝑa v̓tutuꝫ⁊ ad faciliꝰ reſurgendū trahit̉/ ſeu ꝑ aduerſa ſeu ꝑ ꝓſꝑa. iuxta qd̓ expedire noſcit deꝰ.¶ Nullꝰ actus de genere moris ī habentevſum ratiōis eſt ſimplicit̓ indifferēs. neqꝫquo ad bonitatē moris. neqꝫ qͦ ad meritūvel demeritū ſaltē boni tꝑalis. ¶ Quantūobligamur ⁊ qͦtiēs ex diuina autoritate q̄rere ſalutē nr̄am eternā/ tantū et totiēs obligamur bn̄ oꝑari ex gr̄a. Et qꝛ nō ꝓ quolibet momēto tenemur actualit̓ tendere adbtītudinem eternā (cū hoc ſit p̄ceptū affirmatiuū) idcirco n̄ ſꝑ culpabilit̓ omittimE dum extra gr̄am aliqͥd oꝑamur. ¶ Solusdeꝰ et nullꝰ aliꝰ abſqꝫ eiꝰ ꝯmiſſiōe p̄t directe et ꝑ ſe obligare quēcūqꝫ hoīem. etiā ſibiſubditū abſqꝫ eiꝰ ꝯſēſu libero ad actꝰ int̓iores et latentes habēdos. ſolꝰ qͥppe deꝰ pōtde talibꝰ iudicare. alij aūt nō niſi de eiꝰ mādato ⁊ reuelatōe. ſed tm̄ de exterioribꝰ. Notant̉ ꝟo dicit̉ directe et ꝑ ſe ⁊ abſqꝫ ꝯſenſulibero. quia indirecte ⁊ ꝑ accidēs vl̓ ex cōſenſu ſubditi hoc p̄t fieri. dū vicꝫ iubeturactꝰ exterior qͥ nō p̄t fieri niſi ab interiori ꝓcedat. ¶ Nemo abſqꝫ culpa ſua aut ꝯſenſuſuo libero p̄t de per ſe obligari ad ea q̄ ſibial̓s eſſent licita vl̓ ꝯſilia. Poteſt aūt hͦ fieride ꝑ accidēs ꝓ manifeſta vtilitate reipublice. cuiꝰ eſt ꝑs. vel ex eiꝰ culpa ſaltē qͦ adfoꝝ exteriꝰ. ¶ Quoniā rōnabile eſt vt null̓hō aliqͥd p̄cipiat niſi illud de quo poteſtcognoſcere iudicialit̓ ẜm modū ſuū in fo.ro ſuo. Idcirco finis et intētio legiſlatoriſnō cadūt ſub obligatōe ſubditorū. ſed tm̄/modo oꝑatōes exteriores p̄ceptoꝝ. Et itadicens horas aut ieiunans ī pctō mortaliaut intentōe ſiniſtra. vel abſqꝫ attentōe abſoluit ſe ap̄cepto eccl̓ie ſed nō apd̓ deū denegligētia aūt ꝑuerſa intentiōe ſepiꝰ excuſat̉. ¶ Precepta dei affirmatiua qꝛ obligāt
ad ſꝑ/ ſꝫ nō ꝓ ſꝑ. eoꝝ obligatio eſt ſub quadam diſiūctōe ad hoc tꝑus vl̓ ad illud. etad hanc ſpēm oꝑatōis vel ad illā. Sic̄ colere deū latria exteriori nō plꝰ de ſe obligatad hanc ſpēm cultus exterioris ⁊ ad hancdiē qͣꝫ ad illā. ¶ Ad eruditōem atqꝫ certificatōem fideliū/ ⁊ vt ꝯformis ſit in eccleſiaſtica politia cultuſ diuinꝰ/ p̄lati eccl̓iaſticitanqͣꝫ ſapiētes ſtatuti ſunt. ꝑ qͦs expedit illud qd̓ eſt ſub diſiūctōne ad aliqͥd vnū certū ⁊ cōmūe chriſtianis limitari. ſicut ꝙ deicultus exterior die dn̄ico et ꝑ ceſſatōem aboꝑbꝰ ſeruilibꝰ exoluat̉. ¶ Eccl̓iaſtici p̄latireſpectu p̄ceptoꝝ diuinoꝝ et regule euangelice/ nullo mō ꝯditores ſunt / ſꝫ dūtaxatqͥdā interp̄tatores. expoſitoreſ. p̄cones doctoreſqꝫ. ¶ Interp̄tatio et limitatio vel expoſitio p̄latoꝝ in lege diuīa. qͣꝫdiu p̄lati nōcognoſcūt̉ abuti ſua ptāte/ ſuſcipiēda ē reuerēter tanqͣꝫ lex dei. Abuterent̉ aūt ſi manifeſte imponerēt onera nimis gͣuia ceruicibꝰ ppl̓i chriſtiani. vt ſi ad feſtiuādum qͦtidie aut ad ſtatuta qͣlia religioſi habēt oēſpaſſim aſtringi q̄rerēt. ¶ Diſpenſatio p̄latorū q̄ eſt iurꝭ cōis q̄dā relaxatio ſeu mitigatio/ locū habꝫ p̄cipue circa ꝑticulares caſus ⁊ ꝑſonas ſingulareſ. quoniā aliqͣ ſtatuta ſunt ꝓ cōmūitate q̄ huic ꝑſone vl̓ illi. etin iſto caſu vl̓ illo nō ita ſicut ſūt poſita cōgruere dinoſcūt̉ ¶ Pene ſunt reſtrīgēde/ ſicꝙ abſqꝫ vtilitate reipublice vl̓ eiꝰ cui infligunt̉ neqꝫ inſtitui neqꝫ inſtitute exeqͥ deberēt. ⁊ peccāt oppoſitū faciētes. vl̓ eas cumhͦ reſciuerint nō tollētes. ¶ In om̄i republica tolerari pn̄t aut debēt vicia/ q̄ abſqꝫ deteriori picl̓o neqꝫ corrigi neqꝫ extirpari valerent. Qn̄ aūt illd̓ ē et qn̄ nō; difficile ē etſepe īpoſſibile general̓r diffinire. niſi ꝓutcircūſtantijs ꝑticularibꝰ inſpectꝭ p̄lati/ ſuꝑiores et ſapiētes det̓mīabūt. Exēplū eſtde meretricibꝰ ⁊ vſurarijs ⁊ ſil̓ibꝰ/ q̄ qn̄qꝫ ꝑmittūt̉. Et ita d̓ ꝯcubinarijs ſacerdotibꝰꝓ loco et tꝑe ſtaret forte eſſe faciēdū. ¶ Cōmunis error facit ius ad hūc ſenſum vl̓ intellectū/ et ſil̓es. ꝙ p̄lati et pͥncipes ſepe aliqua faciūt aut ꝑmittūt iuſtiſſime ob errorē ſubditoꝝ cōem. que al̓s ſi fierēt aut permitterēt̉ ad culpā eoſdē obligarēt. ¶ Cōisinobediētie culpa qn̄qꝫ abſoluit de ꝑ accidens ab obediētia ⁊ a culpa ꝓ futuro. et hͦin legibꝰ poſitiuis/ vt tales ſunt. alioquinnon videt̉ in multis. quō lex lata ⁊ iuratapoſſet ꝑ nō obẜuatōem aboleri. ¶ Cōſue-
A 4