Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Regule

quā noīat ph̓s epikeiam p̨̄pōderat iurꝭ rigori. Eſt aūt eqͥtas iuſticia pēſatis oībuscircūſtātijs ꝑticularibꝰ/ dulcore miẜicordie tꝑata. Hoc intellexit dixit. Ip̄e etiaꝫleges cupiūt vt iure regant̉. Et ſapiēſ. Noli eſſe iuſtꝰ nimis. alioqͥn ſūma iuſticia ſūma iniuſticia fit. Oīa mādata dei eqͥtas .i. eqͥtate pēſanda. Bonaꝝ mentiū ē ibiagnoſcere culpā vbi culpa eſt. agnoſcere inquā aſſenſum firmū. enī ſtultūꝑiculoſumqꝫ fieret. ſed ſic vt doleat aut peniteat poſtmodū qͣſi v̓acit̓ in culpa teC neret̉. Nullū eſt peccatū mortale actualeabſqꝫ ꝯſenſu libero rōis vero vl̓ interp̄tatiuo. Interp̄tatiuū ꝯſenſuꝫ tūc dicimdum habuit tꝑus ſufficiēs deliberandi fugiēdi ea/ circa vitāda eſſe ꝑuigil tenebat̉ qualiter dicit lex forēſiſ. Qui tacꝫ conſētire videt̉. vicꝫ repugͣre deberetſenſus in actū ſolū venialit̓ malū eſt tātūmodo venial̓. loq̄ndo de veniali ex genereſuo. vt eſt verbū ocioſum. Nullū pctm̄ ēadeo veniale qͥn ip̄m vel ſibi ſil̓e fiat mortale placet. eſt cōſenſus additur. ſitamē illd̓ veniale erat actꝰ mortal̓ ex genere ſuo. ex eo non fiebat ex ꝯſenſu libero ꝑfecto/ venial̓ reddebat̉. Nullꝰ ē actꝰadeo mortal̓ quin ip̄e vel ſibi ſil̓is ſit nonmortalis diſplicet. vel ſi placet ꝯſenſu ꝑfecto deliberatoqꝫ. Nihil eſt adeoſiliū in lege euāgelica qͥn in caſu poſſet eſſeobligatoriū. Et ita qͥlibet vtens rōe/ tenet̉ẜm p̄paratōem animi ad qd̓libet ꝯſilium.vtputa martyriū vel dimiſſionē oīm ſuoꝝ ſimiliū. ſi vbi neceſſitas īmineret agēdi. Obligat inſuꝑ qd̓libet conſiliū cotemat̉/ tanqͣꝫ ſit ſalubrior obẜuatio eiꝰqͣꝫ oppoſiti. Nullus ita ꝯſilijs ſeruādisaſtringit̉ quin ab eo aut poſſit aut debeatin caſu eoꝝ obẜuatio verbalis qn̄qꝫ p̄t̓mitti / vt de habēdo duas tunicas. de p̄bēdo pallio tunicā auferēti/ et ſil̓ibꝰ. Om̄iſagens cōtra ꝯſcīaꝫ edificat ad gehennaꝫ.Uel mortaliter ſi ꝯſciētia ſit fixa illd̓ qd̓agit̉ eſt mortale. Uel venialit̓ ſolū qͣꝫtuꝫ ēex parte huiꝰ circūſtātie eſt facere ꝯͣ ꝯſciētia/ ſi ꝯſcīa iudicet illd̓ eſſe ſolum veniale In nullo caſu eſt aliqͥs ꝑplexus int̓ duopctā qͥn ei pateat exitꝰ abſqꝫ nouo peccato ſi iurauerit qͥſpiā ſe occiſuꝝ Petrū innocētē/ et occidat ip̄e peccauit nouiter/ ſꝫ peccauerat in iurādo. Si auteꝫdictet ſibi ꝯſcīa erronea Petrꝰ innocēs

eſt ſtatim occidendꝰ ab eo; dimittat hanccōſcientiā liberatꝰ eſt. Si poſtremo incidant duo p̄cepta incōpoſſibilia ex culpaſua/ agat illd̓ quod de ſe magis ē obligatoriū. a nouo pctō īmunis exiſtit. Exponere ſe ꝑiculo pctī mortalis eſt peccatummortale. Uel ſic. agere incertū dimitterecertū ī mat̓ia morali eſt pctm̄ mortale. ſi tale ſit incertu ſit mortale ſolū coniecturas leues aut ex ſuſpitōe trepida ſcrupuloſa ꝓueniēte ex nimio timore cadēdi īviā dei. Sed intelligit̉ tale ē vehementer ꝓbabilit̓ incertu. eque ſicut oppoſitūvel magis. tūc enī illud qd̓ agit̉ carebitmortali culpa. aliter non oportet. Cōſilium ſalubre eſt freq̄nter agere ꝯͣ ſcrupulosleues et trepidos. vitādo eos ad alioꝝ iudiciū. quatinꝰ ex cōſuetudīe fiat robuſtus ſolidꝰ et trāquillus in exercitio ſpūali. Exemplū in domificatoribꝰ funibularijs. Dans operā rei illicite/ aut ad ſeſpectati/ excuſat̉ ignorantiā de peccato ſeq̄nti/ p̄ſertim ad penā in foro exteriori de rigore ſoluendā. ſed apud deuꝫ ſepe imputat̉ ad nouū aūt maiꝰ peccatum.Sicut interfectio hoīs ebriū vtēteꝫratōe habet culpā maiorē qͣꝫ fuerit taliſebrietas. Sic aliqͥ dicerēt de pctīs dānatoꝝ. Ambulandū eſt in v̓tutū doctrina 3via regia. vt nec ſtrictiꝰ fiat dei mandatuꝫnec latiꝰ qͣꝫ ip̄e mādauerat. qͣꝫuis īde ſumere poſſint aliqͥ aūt malicie velamen lib̓tatēaut econtra in deſꝑatōem corruere. tn̄oībꝰ omni tꝑe loco p̄dicandā aſſerimꝰquālibet veritatē. Homo tenet̉ reprimere illecebrā anteqͣꝫ ſit mortal̓/ pͥmo omīſit reprimere euitare. imputabitur adculpā mortalē in pͥmo inſtanti gͣtie. eſſe peccati mortal̓. et ante nūqͣꝫ fuit veꝝdicere iſte mortaliter omittit. Peccatumveniale magis poſſet dici cohibitū qͣꝫ ꝓhibitū. eſſe cōtra inſtitutōem ſeu monitōeꝫquaſi mediū inter p̄ceptū ꝯſiliū/ qͣꝫ abſolute ꝯͣ p̄ceptū. cōmuniꝰ tamē dicit̉ eſſe citra aūt p̄ter p̄ceptū p̄ter dilectōem dei et: contra. Om̄es pͥmi motus apti ſūtinſeqͥ ratōem regulari/ ſi p̄uenerītdici pn̄t peccata. etiā in ꝑuulis et fatuis.quia ſunt p̄ter ordinē nature pͥmitꝰ inſtitute. Tamē rectius hoc dicit̉ de adultis ration vigentibꝰ. In eis inſuꝑ circa ratiouigil eſſe debꝫ. Omnis īfideliū vita peccatū eſt/ ſi dum ex infidelitate operātur.