Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Scd̓a pars ꝯplectēs opera moralia XXIIII

Incipiunt regulemorales eiuſdemFiologusSamus nūcinterim qd̓ natura imitatrix nature ars ſolēt. nos abimꝑfecto ſumamꝰ exordiūvt inde (ſi deꝰ annuerit) adꝑfectiora ꝯſurgamꝰ. Itaqꝫ videre eſt naturam in florigerꝭ apibꝰ/ pͥmū ex apricis locis materiā fauorū colligere. dehinc collectam dirigere in aliā formā / qͣꝫ vnde ſumpta eſt. demū in alueolo cōſtipant̉ miro ordinis artificio ꝑtes ſingulorū. Quid veroars? nōne ꝓceſſus in ea ſimil̓ agnoſcitur?Prouidet ſibi ī primis de materia copioſe. ip̄am deinceps in ꝑtes diuidit. Porrodat partibꝰ formā. pͥmū rudem. deinde politiorē. Poſtremo (quod eſt omniū difficilIlimū) partibꝰ ſparſim poſitis politis ordinem colligationēqꝫ tribuit. per quoddem operi ſuo ꝑfectio cōſummata donat̉.Segregemꝰ in hunc modū ꝑtes aliquasvelut e ſilua grādi et p̄diuite/ minera ſacreſcripture/ quibꝰ formā aliquam addimusNoli igit̉ lector (ſi qͥs forte occurreris) deſpicere ſi iaceant interea he partes abſqꝫ ordine. ſine vinculis calce. quas ſic erūtregulas aut doctrinas aut cōſideratōnesappellare poterimꝰ. Fortaſſis dn̄o ꝓpiciopoterit et eis in poſteꝝ ex decoro ordīe libelli pulcritudo donari. Quod ſi datūfuerit nihilominꝰ arbitramur nos nihil ꝓfeciſſe/ ſi materiā p̄parauerimus alijsad ea que libuerit fabricanda. aut ſub aliotropo fruſtra ſudauerimus/ ſi ex agroflorentiſſimo ſacre ſcrip̄ture apes cogitationū noſtraꝝ collegerint. digeſſerintqꝫ buccellas quaſdā faui mellis ad lumē cognitionis et ad deuotōis dulcorē. atqꝫ medicamento deſideriorū infirmorū. qͣs ꝑticulas liceat poſtmodū ī alueolo libri vniꝰ decoro artificio ſpecioſiꝰ ordinare.Finit prologusA que tibi precepit deus cogita ſemꝑ. Quoniā quilibet obligat̉ ſcire illudabſqꝫ cuiꝰ noticia poteſt eui

tare peccatū. Culpabil̓ ignorātia iurꝭ diuini cadit in facientē illud quod in ſe ē.qm̄ ſpirituſſctūs talē hominē de neceſſariis ad ſalutē que vires ſuas excedūt docereīmediate vel mediate ꝑatus eſt. Ignorātia inuincibilis excuſat in eis p̄ſertim queſunt facti. autem craſſa vel ſupina;uenit ex negligētia ſciendi et faciēdi qd̓ inſe eſt. Dicit̉ autē inuincibil̓ quin vincipoſſit. aut ex ea neceſſe ſit tunc oꝑari. ſedquia operans ſufficiēter ẜm caſus euentūdiligentiā appoſuit ſciendi illud qd̓ neſcit Ignorātia iuris hūani ſufficiēter ꝓmulgati liberat ſubditos a pena in foro exteriori. licꝫ frequent̓ ad deū excuſet a culpa quoſdā ignorātes. qͥlibet teneturſcire de qͦlibꝫ peccato mortali an ſit tale. licet expediat iſtud inqͥrere ſcire iuxta vniuſcuiuſqꝫ vires et ſtatū. et plꝰ eccl̓iaſticosqͣꝫ laicos. Et inter eccl̓iaſticos p̄lati ex officio tenēt̉ ſint parati om̄i poſcēti reddere rōem de ea que in eis eſt fide et ſpe. Nemo vtens rōne diu ab ignorantia pͥncipiorū moraliū excuſat̉. forte enī morulaꝫ adcōſiderandū apponere fas habꝫ. Om̄isdoctrina et om̄e ſtudiū debēt de curioſitate vana aut noxia culpari; que ordinantur actu vl̓ habitu/ mediate vel īmediatead bene moralit̓ gratuiteqꝫ viuendū. Dare ſtudiū ſuū rebꝰ inutilibꝰ aut noxijs. vtilioribꝰ ſcienter omiſſis curioſitas ē dānabilis. Utue et inutile/ noxiū et innoxiuꝫdicunt̉ in moralibꝰ abſolute ſed reſpectū ad nos/ circūſtantijs finis lociporis officij atqꝫ ceteroꝝ. Om̄is obligatio finaliter reducit̉ ad dictamen liberi arbitrij diuini ſic volentꝭ obligare creaturā.quod dictamen nobis innoteſcit/ vel ī lumine fidei/ vel gr̄e infuſaꝝ. vel in lumīe naºturali ſignato ſuꝑ nos. Unde practica iudicia rōis habemꝰ/ aut lumina ſcientia tam diuīaꝝ qͣꝫ humanaꝝ/ ex duplici lumine priori emanantiū. aut poſtremo perexꝑientie multiplicis luminoſū documen. quod fit vt virtus qͣꝫ ars certiꝰ oꝑet̉.ꝓpter quod virtuoſus bn̄ iudicat de oībꝰ. eſt ſuo iudicio v̓tutis mediū aſſumēdū. In pͥncipijs moralibꝰ aſſignādis fitceſſus qn̄qꝫ a notioribꝰ et quaſi a poſterioribꝰ/ vt ex his que videmꝰ in hūana politia aſſurgendo ad diuinā legē qn̄qꝫ fit ecōtra a pͥoriꝯſiderādo eas leges nature ſūtnotiores/ qualis eſt lex eterna. Equitas

A 3