Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus vndecimus

am a vita ſociali. Cām inſuꝑ finalē vite ſolitarie/ cuiuſcunqꝫ. ſed laudabilis aſſignamus ꝓpter deuꝫ. qui deus gratia ſui ē ſiuepter ſeip̄m/ tanqͣꝫ liber nobilis in ſupremo Ceterū. natura quelibet (p̄ſertim rōnalis)quedā in ſe dicit̉ vita pͥma/ ſi nihil etiā actualiter ratiocinaret̉ vel intelligeret actu perfecto. neqꝫ ſil̓r vellet. cui vite attribuit̉ proprie ſolitariū vel ſociale. ſed vite dicit̉ vitaſcd̓a proueniens/ profluens aut emanās abhac vita pͥma. Hec aūt dicit̉ oꝑatio vitaliselicita ſeu ꝓducta a re eſt vita pͥma vt anīarōnalis. vel hꝫ vitā pͥmā vt. Sic intelligit̉ diffinitio ph̓i de aīa eſt actus primuscorꝑis phiſici organici vitā habētis in potētia. ſupple ad vitā ſecundā que ē vitalis oꝑatio. Sic intellexit idē ph̓s/ poſuit felicita homīs in habitu ſolo ſtoicis. nec inſola ſubſtātia vel natura a ponētibꝰ fata. ſedin optima oꝑatione reſpectu optimi obiecti optimā potentiā optimo habitu robora. Sic dicebat xp̄s. Hec ē vita eterna vt cognoſcāt te ſolum verū deū/ quē miſiſti ih̓mxp̄m. Loquunt̉ ad ip̄m ꝯformiter theologiponētes vitā eternā ī eterna dei viſione quefruitionē ꝯplectit̉/ delectatōemqꝫ ſup̄mā inT cludit. Poſtremo ſumptā dicimꝰ ex his diſtinctōeꝫ phiſicā pariter theologicā multiplici vita Quedā ē actiua. q̄dā ꝯtēplatiua.quedā mixta. Rurſus q̄dā ē bona ciuil̓ moralis. quedā mala multꝭ modis ob peſſimaſoꝑatōes ẜm prauos fines. ſicut ad ſuꝑbiāhonores vanos. ſicut ad diuitias opes iniuſtas. ſicut ad voluptates luxꝰ ſordidos.Et hec iuxta tria ſunt ī mundo. tripliceꝫſibi vēdicat ſapīam. terrenā. aīalē. diabolicāAmplius ꝟo diuidit̉ vita talis eſt oꝑationature rōnalis vel intellectualis ī vitā ſocia. in vitā ſolitariā. de pn̄s ſermo querit.Uita ſolitaria agit̉ ī multitudine/ aut ſal cum multitudine ſed ſeꝑatim a turba.maxime ẜm accipit vulgꝰ. duꝫ ſeꝑatio ſeuſegregatio fit ī locis ſolis/ vt erat Ioh̓es puer ī deſertis. Addit̉ ad extremū. ſegregatio ſit ꝓpter deū. ad excludendū prauā quālibet ſolitudinē. qualē epicureoruꝫ volupta aſſertores. ſtoicorū ſecta laudabāt. adlem p̄terea beſtialitas morum. vel corruptioꝯplexionis impellit. Diſcipulus. Elucidatā ſufficiēter exiſtimo diffinitionē vite ſolitarie. ſed an ꝯueniat deo et angelis ſcire deſidero. Magiſter. Si viuūt intellectualit̓prout eos viuere nulli dubitare fas ē. viuāt

oꝑtet aliqͣ vita ſolitaria aut ſociali Et quidēde angelis homībꝰ ſaluatis. ꝑſuaſum ſatishabemꝰ viuūt ſocialiter atqꝫ ciuilit̓. Gl̓ioſa dicta ſunt de te ciuitas dei. loquit̉ ꝓphetade ciuitate celeſti. Cōcludēs. Sicut letātiūoīm eſt ī te habitatio. Et ī proſa. qͣꝫ felix iſtaciuitas/ ī qua iugis ſolēnitas. et qͣꝫ iocundacuria que cure ꝓrſus eſt neſcia. Cōſonat Ariſto. verbū. extra celū ſunt aīalia optimā vi ducētia. ſed ſi noīat aīalia largo intelligētias vel angelos. Si dicat inſuꝑ eas extra celū formaliter. qꝛ celuꝫ formāt nectēpore mēſurant̉. Atuero de vita diuinaita ꝑſpicuū eſt ſi ſocialis fuerit eſtimāda Obſtat ph̓s metaphificādo. ponens deū pͥmūſupremū monarchā extra ordinē totius vniuerſi/ tanqͣꝫ ſolū ſingularē vnicuꝫ principātem. cui nullus ſociat̉. plꝰ forte qͣꝫ ſi impoſſibile ẜm ip̄m. ſed poſſibile verū expoſitiōe fidei. deus fuiſſet ab eterno ſine creatura. Hec eſt altiſſima de dei pͥmitate ſnīa ph̓iꝯſonās theologie oīa immēſitatē et immutabilitatē pͥmi entis magnificās attollens Diſcipulus. Nōne latuit ph̓m trinitasſonaꝝ diuinarū in vnitate ſubſtātie? quaꝫ ſicognouiſſet. vtrū dixiſſet deū ſolitariū vel ſolitariā in ſe gerere vitā. aut aperi qͥd theologica fides ex dictis inferret Magiſter. Fallit̓ aut ꝯturbat nōnullos habētes de diuinitate ſermonē/ duꝫ nitunt̉ phiſicas coaptareꝯſideratōes ex creaturis ſumptas/ ad illaꝫdeo ꝯueniūt. plus ī infinitū diſcōueniuntcreaturarū ꝓprietatibꝰ qͣꝫ aſſimilent̉ eis. Exempli gr̄a. Ponimus fide docti/ generatōeꝫnaturalē filij dei de pr̄e deo. q̄rūt ſi generatōtalis ſit vniuoca vel eqͥuoca. Quodcunqꝫ dicat̉ inſtātie plures occurrēt. Expeditior viatenet̉. que nec vniuocā dicit generatiōeꝫ necequocā. Eſt em̄ plus qͣꝫ vniuoca/ generāscōicat generato eandē quā habet naturam.necdū ſpecificā prout ī creaturis. ſꝫ prorſusipſam vnā. nec ſpecie nec numero diſtinctaꝫRurſus eſt penitus eqͥuoca generatio exiſta radice. qͣꝫuis habeat alie ſil̓e in hocactꝰ geniti/ eſt aliꝰ ſpecie ab actu generantis.qꝛ filiatio ꝯuenit paternitati. Sed horūcuꝫ ſil̓ibꝰ declaratio theologis remittat̉. Ad noſtrā veniētes dicamꝰ. vita dei ī ſe/ necſolitaria nec ſocialis taliter exiſtimāda eſt/liter rōnalibꝰ ꝯuenit creaturꝭ. Itaqꝫ ſi ſingularē diuine nature ſpectes vnitatē. nil minꝰſociale vel gregale. nil plus ſolitariū vl̓ ſegregatū ſolū reꝑies. Si ꝟo ꝯuerteris oculos