Tractatus nonus
tiā. Qm̄ hͦ mō eſt ī re qͣlibet vſqꝫ ad inſenſibilia ⁊ demones. Immo ⁊ ſi ꝑ īpoſſibile res n̄depēderent a deo in aliqͦ genere cauſe. tn̄ ꝓpt̓immenſitatē ſuā diceret̉ deꝰ. adhuc eēt ī rebꝰ.qꝛ videlicet res non eēt ſine deo ipſas penetrāte. neqꝫ deꝰ ſine eis. ¶ Sꝫ neqꝫ māſio quāq̄rimꝰ fundat̉ ſufficiēter īꝯiūctōe donoꝝ nōgratificantiū. qͣlia numerauit apl̓s de diuiſione gratiaꝝ loq̄ns. q̄ licet ſint a ſpūſctō. pn̄tnihilominꝰ eē ſine ip̄o. ſupplēt doctores gratificāte vel acceptāte. qꝛ ꝯſtat iſtas grās eſſenō poſſe ip̄o nō oꝑante ẜm triplex genꝰ cāe.īmo ſi ſcrutamur acutius/ nulla res pōt dicieē ī deo ⁊ ecōuerſo/ niſi ẜm aliquā habitudinē cauſe vel ꝓductiōis vel cōicationis. accipiēdo ample nomē cauſe ad creatōꝫ ⁊ ꝯſeruationē. Et ſicut Richar. extendit ī diuīs ad ꝓductionē ꝑſonaruꝫ. ſed nō admittit̉ a modernis. Sic em̄ pr̄ eſt ī filio. qꝛ cōicat eēntiamquā hꝫ pͥmitꝰ ⁊ fontalit̓ ꝓducēdo filiū. et nōꝙ ſit ꝑfectior filio vel filiꝰ imꝑfectior. ſed heceſt productio ex ꝓprietate pͥmi pͥncipij. ſicuteſt ex ꝓprietate filij ꝙ recipiat a pr̄e totū qd̓eſt pr̄is. ſecluſa pͥmitate producēdi naturalimō filiū alteꝝ. cōicat nihilominus pͥmitateꝫreſpectu ſpiratōis ſpūſſctī mō liberali. Sāctus v̓o ſpūs non pōt vltra hr̄e pͥmitatē niſireſpectu productōis creaturarū vt vnū pͥnIcipiū cum patre ⁊ filio. ¶ Māſionis ꝯueniētia quaꝫ inqͥrimus/ ꝯſiſtit in habitu vel actuvel vtroqꝫ gratie gratū faciētis. vl̓ ꝯſummate ſicut ī patria. vel inchoate ſicut in via cōſonant doctores. Sequit̉ ex p̄miſſis ꝑ indirectum Stemus igit̉ in hac veritate. ⁊ videbimus qūo ſunt ī domo patris multe manſiones. ⁊ tn̄ vnica ē. Multe quidē ꝓpter multitudinē ſingulariū gratiarū formaliū differētiuꝫ ī ꝑfectione. ſicut ſtella differt a ſtella ẜmapl̓m ī hͦ ꝓpoſito. Eſt aūt vnica gr̄a gratificās obiectaliter. clarius ⁊ obſcuriꝰ nō ī actuſuo intrinſeco (qͥ certe vnicus ē ⁊ immēſus etidē) ſed ī effectu extrinſeco. Sic ſaluat̉ illd̓ d̓proſa ꝙ vna vox eſt letantiū. et vnus ardorcordiū. Trahit ad idē illud pͣs. In voce exultationis ⁊ ſalutis ſonus epulātis. Nō dicit in vocibus et ſonis. nec dicit in vna voce⁊ ſono. Traheret nos (ſi ſeqͥ vellemꝰ) ad ampliſſimā iſtā de canticis materiā ⁊ armoniaꝫquemadmodū vnica ē ſimphonia in vniuerſo tanqͣꝫ in organo magno. qm̄ vnica v̓ox ē.⁊ vnus ſonus/ vel vniſonus ꝯcentus. Un̄ ⁊armonia et concētus et ſimphonia et vniſonū vl̓ monocordū/ ſua interp̄tatione dicunt̉
ab vnitate. Et hoc qͥdē gratiſſime et appropriatiſſime ad verſuꝫ pſalmiſte nūc inductūConſonat ad māducationē vel epulatiōꝫ euchariſtie/ qͥ reſpicit inſuꝑ ſimphoniā illam ⁊chorū/ dū occiſo vitulo ſaginato ꝓ reditu filij / dicebat pr̄ euāgelicus duro ⁊ diſſono fratri. Epulari et gaudere oꝑtebat. Sed alibicopioſiſſime materia hec (vtinā ſalubriter) anobis tractata eſt in vtraqꝫ lingua. ¶ Manſionis huiꝰ ꝯueniētia. licet ſit vnica ī radicegratie gratū facientis. ſortit̉ nihilominꝰ nominationes plurimas ſine numero ꝑ ſcpͥturas ſacras. Et hoc expediens ē ſcire ſimul ⁊notare ꝓpter amplificationē ſanctaꝝ meditationū ⁊ affectionū deuotarū ꝯſequendaꝫ.qͣꝫuis hoc nequeat ad plenuꝫ fieri. niſi fuerithō ſpūalis effectus. et qͣſi totus deiformis.aut deiformatus. aut deificatus ẜm variosgradus gratie ī via. ⁊ ꝯſummatiōis ī patria.Dicit̉ (exēpli gr̄a) māſio dei ī hoīe ⁊ hoīs indeo/ vt hic. Dicit̉ viuificatio et habitio viteeterne ſaltē ī radice/ vt hic viuet in eternū. qꝛſuā gratiā habꝫ. Dicit aūt apl̓s ꝙ gratia deiē vita eterna. Dicit̉ ⁊ oſculuꝫ oris ſponſi. qd̓petit ſponſa. Dicit̉ lac ⁊ vinū. ⁊ vnguenta etoleū effuſuꝫ. et tractus. ⁊ pulſus ad ſpōſum.Dicit̉ introductio in cellaria. ꝯiūctio dilectiinter vbera ſpōſe tanqͣꝫ faſciculꝰ mirrhe. Dicit̉ ſuus decor. ſua quies in lectulo florido.Hoc eſt donū ꝑfectu de ſurſū deſcendēs. nōaſcendēs de deorſuꝫ. Hec ē ſapīa diuinitusinſpirata cū ſuis laudibꝰ vniuerſis. Hoc diuinū ſilentiū. hoc ſibilus aure tenuis. hͦ ſuſurrium verbi abſcōditi. hoc vox qͣſi aure lenis. īmo et tonitrui magni. ⁊ vt ad vnū colligamus innūera. qͥcqͥd ſonat māſionē vl̓ habitationē vel inheſionē / vel vnitatē vniꝰ corporis ⁊ vniꝰ ſpūs. aīe cū deo. ſpōſe cū ſpōſo.vnice cū vnico/ ſub gr̄e gratificātꝭ noīe et radice pͥncipio. forma et fine. vnico vocabulodat̉ ītelligi qd̓ ē manere ī xp̄o ꝑ mutuuꝫ gͣtieꝯplexū. Inuenies aūt ſꝑ ī hac māſiōe quōlibet noīet̉ habitudinē cauſe ad cauſatū ⁊ ecōtra. Sic materia de qͣ minus videt̉/ dicit̉ et̄ī forma. nedū qꝛ recipit influrū formalē abea. ſed qꝛ cōicat ſibi potentialitateꝫ ſubiectīuaꝫ / vt ſubſtet ī ea ſicut ī materia. qͣꝫuis dicitur ſolū patiēs. nihilominꝰ appetitiua ſil̓ eſtvt accipiat formaꝫ / vt ꝑficiat̉ ab ea. Sic locatū appetit locū vt conſeruet̉. et locus locatū vt conſeruet ip̄m. Sil̓r deꝰ qͥ bonoruꝫ nōſtrorū nō eget. vult gratuita pietate cōmunicare ſe creature ſue/ p̄ſertiꝫ rōnali. q̄ cōicatio