Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus octauus

ipſam iraſcēdo nutrire. Utit̉ ad accidiā cōiugationibꝰ inutilibꝰ ⁊ ineptis/ ꝑ euagatōesmentis innumeras. q̄ ad fallaciā ſpectāt accidētis. Utit̉ ad auariciā fallacia ẜm plures interrogatōes vt vnā. dū ad oēs neceſſitates hūanas ſubleuādas/ dicit ſufficere congregare pecunias. q̄ frequēter afferunt pl̓esindigētias. qꝛ qͥ plura habet pluribꝰ īdiget. Utit̉ ad gulā fallacia ẜm quid ad ſimpl̓r.Iſtud ē delectabile ⁊ bonū gule. ergo ē ſimpliciter eligendum. Utit̉ tandē ad luxuriāfallacia iſta ⁊ altera. qꝛ nō ꝯiūgunt̉ extremitates ꝯueniēti medio Fallaciā qͦꝫ ꝓponit cōſequētis arguēs ſic. Generatio filioꝝ eſt bona. ergo ceſſatio a generatōne mala. ꝑ argumentū a contrario ſenſu. qd̓ fit ab oppoſitoan̄cedētis ad oppoſituꝫ ꝯſequētis. Sꝫ eccecū tibi qͣſi ſcholaſtico ſatiſfacere cupio. viciūcurioſitatꝭ apud nō ſcholaſticos vereor incurro. Diſcipulꝰ Tolerabūt int̓ alias materias ꝯgruas eis. hāc inſeruiſſe ſcholaſticāMgr̄. Ita maxime. qꝛ pōt angelꝰ dn̄i bonus ex iſtis maligni ſophiſte pulſibus carioſis inducere pulſus ad v̓tutes. DiſcipulꝰTāge quomō? Magiſter. Si ꝑ ſingula diſcurſus fuerit/ ꝓlixitas pareret faſtidiū.Dicā v̓o tibi ſub cōpēdio regulā certiſſimā.ſed non ab om̄ibus ſtatim cognoſcibilē ſeupracticabilē. Sic̄ in pure ſpeculabilibꝰ nulla format̉ ꝯſequētia tenēs vniuerſalit̓. niſi fieri poſſit reductio ad pͥmā ⁊ vnicā veritatē q̄deus eſt. Sic valet nulla ꝯſequētia ī agibilibus bonis niſi poſſit reduci ad pͥmā bonitatē q̄ deus ē/ finis om̄is bonitatis. Sil̓itudo fundat̉ in hͦ. qꝛ ſic ſe hꝫ finis vltimꝰ in agibilibꝰ/ ſic̄ pͥmū pͥncipiū incōplexū vel cōplexū ī ſpeculabilibꝰ. hec ē ph̓i. Porro nō fit ſyllogiſmi reſolutio ad pͥmū pͥncipiū reꝝ ſpeculabiliū niſi v̓tualiter aut exp̄ſſe regulet̉ ꝑ dici de omni/ aut ꝑ dici de nullo. alioqͥn nō poterit effici vera ꝯtradictio penes quā deficitfallacia ignorantie elenci ſpāliter. ſꝫ generaliter etiā quecūqꝫ fallacia. Hinc eſt ꝙ ex puris indefinitis nō tenet argumentū d̓ formanec ex puris negatiuis. Hinc eſt ꝙ terminꝰꝯmunis ad pl̓es res (ſic̄ hͦ nomē eēntia diuina) nō poteſt eē mediū ſufficiēs ī ſyllogiſmoexpoſitorio. Hinc eſt ꝙ ſi affirmatiua d̓ dici de om̄i includat oīa q̄ pn̄t de ſubiecto predicari. illa nō ſufficit vt ſit p̄miſſa de oī. Exemplū. oīs pr̄ ē generās. ſi nō diſtribuat ꝓ eſſentia diuina/ nō ē efficax p̄miſſa ad ſyllogiſandū de dici de oī. ⁊ ſic conſtat tūc ꝙ ē vl̓ is

falſa ꝓ eēntia Nō aliter accipiendū de dici d̓nullo ꝙ neget̉ om̄e qd̓ affirmatiua de dici d̓om̄i ponit. alioqͥn nō eēt vera contradictio. Cadūt ī abſurditates nō ferēdas/ qͥ iſtudnō conſiderāt. Cōcedit vnus ꝙ duo ꝯͣdictoria nō verificant̉ ī inſtāti tꝑis. alius ꝙ innumerabilia contradictoria vera ſunt ī inſtāti eternitatis. Alius ꝙ pͥmū pͥncipiuꝫ nō eſteuidens in diuinis/ cuꝫ ſit ibi p̄cipue certiſſimū. Alius ꝙ aīa mouet̉ ⁊ nō mouet̉. qꝛ mouet̉ ī manu. ⁊ qͥeſcere ſimul pōt ī pede. Alij ꝙrelatiōes ī deo ſunt deꝰ ⁊ nō ſūt deꝰ. Alij ſūtde formalitatibꝰ ī diuinis. at vere ſi negatiocapiat̉ de dici de nullo. q̄ ſcꝫ negat om̄e illd̓ꝯuertibiliter qd̓ affirmatio ponit ī tꝑe. mō.loco. ⁊ ceteris. euidens ē ꝙ erit vera cōtradictio. Et ſi nō/ nō. Un̄ nō ꝯtradicūt iſte duepr̄ generat. eēntia non generat. niſi neget negatio generationeꝫ a pr̄e. Sed hoīes groſſiintellectus/ ſubtiles iſtas nō aduertūt reſolutiōes ī negādo vl̓ affirmādo. Putāt idcirco ꝯtradictōes eē vbi nō ſunt. DiſcipulusEdoctꝰ ſum iuuenis ſuꝑ hͦ dici de oī et denullo/ ꝙ ī eis fundat̉ vel reſoluit̉ oīs ꝯſeq̄ntia bona ⁊ formalis. ſed nō habui tā exp̄ſſaꝫſuꝑ iſtis explanationē. Putabā ꝙ idē eēt ꝓpoſitio affirmatiua cuꝫ dici de omi. Sed video drn̄tiā nō modicā. ſil̓r ⁊ ī dici de nullo. Magiſter. Conabant̉ aliqͥ ſoluere ꝑalogiſmos ī diuinis addēdo ly qd̓ eſt. Sꝫ hecars breuior ē ⁊ certior: quā Ariſtꝭ. ſatis intelligit̉ poſuiſſe. Platonici qͦꝫ de hoīe cōi ⁊ ſingulari loquentes/ habebāt introducere taledici. Diſcipulꝰ. Nunqͥd nō multe ſūt cōſequētie topice ſeu rethorice q̄ nō pn̄t nec debēt iſto mō regulari? Magiſter Prudenter opponis ꝓpt̓ canoniſtas ⁊ legiſtas. īmoppter oēs ī ſacra ſcpͥtura ꝯſequātias ī moralibꝰ ⁊ hyſtoricis accipiēdas maͣ qui cōgruitmorali negocio. vbi non pn̄t hr̄i ꝯſeq̄ntie vtſepius niſi q̄ tenēt ſolū gr̄a materie et nō forme. quales accipiunt̉ a locis dlaleticis. qͣlesp̄terea nō reſoluunt̉ ad ꝯtradictōem. niſi ẜmqͥd ⁊ modificate. Ut ſi dicat̉. Rn̄de ſtulto iuxta ſtulticiā ſuam. ſtatim ſubdit̉. Ne rn̄deasſtulto iuxta ſtulticiā ſuam. q̄ vident̉ cōtradictoria. Sil̓r ī euāgelio. Uideāt oꝑa vr̄a bona. Et in eodē textu culpant̉ hypocrite quifaciunt oꝑa ſua corā hoībꝰ. Sed rō dictorūtollit cōtradictionē apparentē/ īmo exiſtēteꝫex vi logice ī ſpeculabilibꝰ. Hīc de ſubtilitate logicorū ⁊ metaphiſicorū ſurrexit dictū. ꝙnimia ſubtilitas reprobat̉ in iure. cuiꝰ intel-