Tractatus ſeptimus
De experimentalivnione veritates. ¶ Exꝑimental̓ dei ꝑceptōfacial̓ ⁊ immediata/ nō habet̉ hic ī via d̓ legeꝯmuni. ſed expectat̉ ꝓ p̄mio ī gloria ꝯſūmata. Cōcedit̉ hec ab om̄ībꝰ. nec oportet ꝓbationibꝰ immorari. immo ſic ꝯceſſa ē ꝓpoſitio.vt in errorē aliqͥ prolapſi ſint. dicētes ꝙ nec īpatria deꝰ immediate videbit̉. ſed ī thophanijs qͥbuſdā ꝯtꝑantibꝰ īacceſſibile lumē deiimbecilli mēti. Quo ſuꝑ errore deſtruendo/doctores nedū copioſiſſima diſputatōe. ſedſentētiali determinatōe ꝓceſſerūt. iuxta notata dn̄i Bonauēture. ij. ſentētiaꝝ. diſ. xxiij.¶ Experimental̓ dei perceptio nō videt̉ eſſeformaliter ipſa vnio. Admittit̉ autē hec p̄dicatio quaſi per cām vl̓ ꝯcomitātiā. ſꝫ nō multū intereſt ad rē nr̄am. Tāta qͥppe ē cōnexiooīm viriū mentꝭ vel habituū v̓tuoſoꝝ cū habitu gr̄e ⁊ actu pͥncipali eius. ꝙ apparet quedam circūinceſſio/ velut ī bn̄dicta trinitateſuo mō. Eſt em̄ gr̄a gͣtū faciēs. vna ī trinitate habituū theologicoꝝ. ⁊ trina ī vnitate ſuaſeu radice. ſicut mens vna ē ī eēntia. ⁊ trinaī potentijs. Utrū ꝟ̓o potētie ſint realiter abinuicē diſtincte vel tm̄mō relatiue ſeu ꝯꝑatiue. Et ſi gr̄a pͥus īformat eēntiā mētꝭ qͣꝫ potentiā. paꝝ intereſt ꝓ deuotꝭ ſcrupuloſiꝰ inqͥrere. ¶ Experimental̓ dei ꝑceptio videt̉ fieridū influxꝰ formal̓ ⁊ habitual̓ gr̄e gratū facientꝭ ī actꝰ ſuos īmediate ſe ꝓtēdit. exēplū deformis alijs/ dū ex actu pͥmo qͥ ē informareꝓcedūt ad actꝰ ſcd̓os ſic̄ vita ad viuere. luxad lucere. ītellectꝰ ad ītelligere. ſenſus ad ſentire. Sūt aūt effectꝰ pl̓imi gr̄e. Tres hieratchici. Purgare. illumīare. ꝑficere. quos aliqͦmultiplicāt ẜm mētis vigorē. fulgorē ⁊ amorē. dicētes ꝙ v̓tutē memorie purgat. eleuat ⁊ſtabilit. fulgorē intelligētie illumīat īformat⁊ aſſimilat. Amorē affectiue ꝑficit. viuificat⁊ vnit. ⁊ mentē acceptā deo reddit. ¶ Experimētal̓ dei ꝑceptio fit ẜm fructꝰ ſpūs. qͦꝝ maximꝰ ⁊ pͥmꝰ ē charitas .i. chara vnitas. vn̄ ꝓdeūt alij. gaudiū. pax. patīa. longanimitas.bonitas. māſuetudo ⁊ fides. modeſtia. ꝯtinētia. caſtitas. Un̄ charitas prout ē v̓tꝰ theologica dicit habitū. ſed prout ē fructꝰ/ dicitactuale charitatꝭ exꝑimētū vl̓ ſentimētū. qͣꝫuis neſciat hō certitudinalit̓ vn̄ veniat aut qͦvadat. ſic̄ infra notabit̉. ¶ Exꝑimētal̓ dei ꝑceptio vel noticia ſi pura eſſe debeat ⁊ vehemēs. reqͥrit̉ ī ſenſibꝰ aīe ꝓportionatꝭ ſenſibꝰcarnis. ꝙ purgent̉. illuminent̉ ⁊ ꝑficiātur ꝑ
oꝑatōes gr̄e gratū faciētꝭ. qͣs nūc elicit īmediate. nūc imꝑat mediate ꝑ habitꝰ ꝟtutū donoꝝ ⁊ btītudinū. Sic exꝑimur ꝙ hō nō ꝑcipit ſe viuere/ niſi dū aīa procedit ad actꝰ ſecūdos ꝑ oꝑa vite. q̄ ceſſant vtiqꝫ poſitꝭ impedimentꝭ ī ſenſibꝰ ꝑ ebrietates. per ſomnū. ꝑ infirmitates aut egritudines ¶ Exꝑimētal̓ deiꝑceptio ſi debeat eē ꝑfecta. ⁊ talis q̄ dici mereat̉ ſapientia diuina vel myſtica. terminat̉ īcaliginē quā inhabitat deus vere abſcōditꝰ⁊ qͥ ponit tenebras latibulū ſuū. Qd̓ vt fiatexperimētaliter. neceſſe ē mentē ab oī cognitiuo actu vel affectiuo/ circa creaturā omnēetiā circa ſeipſaꝫ tūc vacare. ⁊ ī ſilentio ſūmoeē. moriqꝫ deniqꝫ toti creature. vt ſoli deo viuat creatrici eēntie. Hic eſt nunc pūctꝰ difficultatis. ⁊ myſteriū abſconditū qd̓ nemo nouit ꝑ experientiā niſi qͥ accipit. Pōt tn̄ noſſeꝑ doctrinā in autoritate fundatā cū māuductōibꝰ ⁊ exemplis. Alioqͥn vane penitus ſtuduiſſet beatus Diony. cū ceteris condere libros ſuꝑ hac re. ¶ Exꝑimental̓ dei cognitioterminat̉ in caliginem. ſed prius deſerit aliācaliginē. Caligo que deſerit̉ eſt omnis creatura que de ſe nō niſi caligo eſt. priuatio .ſ. luminis. Alioqͥn nō dixiſſet Ioh̓es de creaturis ꝙ lux in tenebris lucet. ⁊ tenebre eā nō cōp̄henderūt. Fit aūt iſta deſertō ẜm tria. quenotat Diony. in verbis p̄miſſis. Primo deſerit̉ oꝑatio ſenſitiua. qꝛ nō oportet vt vegetatiua deſerat̉. Scd̓a operatio intellectiuaẜm om̄e ens ⁊ nō ens. ⁊ hoc plane accipiendū eſt de ente vel nō ente creato vel creabili.nō de ente pͥmo ⁊ puro. Tercio deſerit̉ mēsip̄a nō vtiqꝫ qͥn maneat eēntialit̓ ī ſe Alioqͥneēt ⁊ nō eēt/ niſi velimꝰ īſanire cū almarico ⁊ſil̓ibꝰ hereticꝭ dicētibꝰ mentē ꝯtēplatiui vl̓ beati ꝑdere ſuū eē ī ꝓpͥo genere. ⁊ redire ī illd̓ eēideale. qd̓ habuit eēntialit̓ ī arte diuīa. Et hͦeēt prorſus mentē annihilari. aut nihil oīnopoſſet annihilare deꝰ. Et hͦ aliqͥ volūt ſꝫ male. qꝛ ſil̓r ipſe creare nihil poſſet. Quid ē igit̉mentē ſeipſaꝫ deſerere? hͦ eſt ipſaꝫ ī actu pͥmoſuo eēntiali manentē nullū actū ſcd̓m circaſeipſaꝫ. aut circa qd̓libet aliud ens/ p̄ter deūexercere. ⁊ tūc ītrat nouā caliginē. de qͣ ſequit̉exponendū. ¶ Exꝑimētalis dei cognitō ſeunoticia vel ꝑceptio quaꝫ inueſtigamꝰ. qꝛ nōterminat̉ ī deū clare ⁊ nude viſū/ ſiſtit̉ in caligine qͣdā ſupͣ ſe. deſerēdo pͥmā caliginē creaturaꝝ pꝰ ſe. vel ſub ſe. īmo ⁊ ſe pꝰ ⁊ ſub ſe mōdicto. Rō ē. qꝛ nec mens hꝫ oculuꝫ qͥ natꝰ ſih̓ videre deū. nec deꝰ obijcit directe ⁊ īmedi-