Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Super RagnificatLXXXV I

ſancti. Porro ſindereſis eſt naturale iudicatoriū vel inclinatio/ ſicut alij loquunt̉. Sꝫhoc iudicatoriū generaliter attēdit̉ ad veruꝫin vniuerſali. et inclinatio ad bonū ſimiliterin vniuerſali. Mens aūt ſolū reſpicit deū.inclinat̉ ad ip̄m vnū veꝝ bonū eternū ſoluꝫ ſummū. Habet igit̉ obiectū priꝰ pͥncipalius ipſa mens qͣꝫ ratō ſuꝑior aūt ſinderiſisPerpēdit̉ hoc ꝓcedit ad actū ſcd̓m tamẜm potētias ſuas vires. qͣꝫ ẜm habitꝰ qͥbꝰipſa format̉ decorat̉. Mēs hꝫ intellectū agentē vl̓ potentialē/ qͣſi potētias diſtinctas eēntialit̓ ab inuiceꝫ vel a ſeip̄a. ſic̄ multiph̓antiū locuti ſunt. qͦs oꝑtet imitari. qͥaponebāt aūt vnitatē mētis ī oībꝰ. aut ipſam eſſe corꝑis formā. nec de nouo creatā ſedꝑpetuā. nec ad gratiā gloriā a deo ſublimari/ erroribꝰ hmōi ꝯtra nr̄e fidei pietatem. Caderet hic exqͥſitior ſermo. quā rōne d̓rmēs ſimul agens patiēs. mota mouēsSed hec ī ſpiritibꝰ et a materia ſeꝑatꝭ reꝑit̉libertas ſeipſaꝫ mouet/ ſe reflectit ſuꝑſe ſuꝑ actꝰ ſuos. Trāſeamꝰ ad pn̄s ꝯqͥſitiones hmōi ſpeculatiuas metaphiſicales ad modos ad cauſas vn̄ mēs diſꝑgit̉ reuertamur. quatinꝰ eius vnitio et ſimplificatio plus nota ſit. ne incurrat̉ verbū improperij. Diſꝑſit ſuꝑbos mēte cordis ſui. Diſperſio mentꝭ dedit occaſionē impoſitoribꝰnoīm. quos neceſſe fuit ſapiēter attentoscirca reꝝ ꝓprietates. vt mens a mene diceretur. Eſt aūt mene idē qd̓ luna vel defectus.Oēs aūt p̄ſertim ſtulti (ẜm ſapiētis verbū)vt luna mutat̉. Lunatica qͥppe ē. quaꝫ ſpūsimmundꝰ mittit nūc in ignē cupiditatꝭ male inflāmantē. nūc in aquā tumoris male ſuffocantē. nunc elidit in terrā cogitationū noxiaꝝ terrenis. volūtat̉ clamat. ſtridet ſpūmat areſcit. diſcerpit̉ varia. vix redit ad ſe lucidū interuallū vt deuꝫ noſcat ſe. hoc ab infantia. O qͣꝫ ſepe deſcendit nr̄a mens de hierl̓m pacis/ ī hiericho lunaris mutatōis O qͦtiens incidit ī latronesSed locus ē hic nūc doctrine et q̄rele. Diſperſio mentis cauſaꝫ habet duplicē ingenere. Quedā vicioſa eſt. altera vicioſa.Uicioſarū/ quedā ē ex originali culpa. que ex veniali. quedā ex mortali. Sunt autēcauſe alie vicioſe ſed naturales. quemadmodū eſt neceſſitas ſomni. qͣꝫuis aliquoruꝫvideat̉ opinio ſentire. ſtatu nature inſtitute/ mēs fuiſſet a ſomno dep̄ſſa nec etiā īpuerꝭ. qͥn actꝰ ſꝑ memīſſet. intellexiſſet dile

xiſſet deū. Et priuilegiū trahere volūt adbeatā v̓ginē. īmo ad Ioh̓em baptiſtā etiamex vtero. ſicut eſt dubiū. quin xp̄s viatorſꝑ dicere poterat. Ego dormio cor meū vigilat. Quippe btūs erat ẜm menteꝫ. non ſicIoh̓es Maria. Stemꝰ hic et ī alijs cumtraditōe ꝯmuni. ī iſtis etiā qn̄qꝫ mens ceſſabat ab actibꝰ ſuis cauſis naturalibus. etꝯſtat ſine pctō. Diſꝑſio mentis ſtatu nature lapſe (de qua pͥncipaliter erit ſermo)qͣꝫ intelligit̉ fieri quo ad actū ſuum primuꝫ.Hoc tactum eſt. qꝛ ſic anima rōnalis ēpetua poſtqͣꝫ creata eſt. ſiue ſit ī corꝑe ſiue extra corpus. Lur eſt quedā in ſe nata lucidūreddere ī actu ſcd̓o ſubiectū. diſpoſitū vt corpus vel ſeip̄m / ſi aliqͥs interuenerit obex.Un̄ naturalia in demonibꝰ ẜm Dionyſiūſplendida remāſerunt. Uocat̉ aūt actꝰ ſecundus ipſa oꝑatio elicita immanēs vel imꝑata tranſiens. Diſperſio mentis ad actūſecundū/ prouenit qn̄qꝫ negatiue. quādoqꝫpriuatiue. Negatiue ſiquidē ſinit̉ exire in actum ſine culpa ſua. Priuatiue v̓oculpa ſua. Exemplū pͥmi in dormientibꝰ. infantibꝰ fatuis naturaliter. Exemplū ſcd̓i īebrijs philocaptis et alijs. qͦs excecat ſuamalicia. Diſpſio mētis habet̉ v̓tuoſe/ duꝫſpūs ꝓpter actꝰ v̓tutū ī actiua protūc impedit̉ cogitare de deo ſolo. manere ī arce ſua.Certu eſt aūt om̄es v̓tutes ꝯſonant adhabitus ſuos. nec ſe impediūt. Actꝰ vere ſepe mutuo ſe compatiunt̉. Quis neſciat actus vite actiue ſuſpendūt actus vitetemplatiue et ecōtra. em̄ ſimul ē vacareactionibꝰ extrinſecis intrinſecis ſpeculatōibus. Si aūt querat̉ vtrū ſemꝑ oꝑteat agere id qd̓ melius eſt in ſe. Ctara eſt reſponſio non. alioquin quilibet obligaret̉ ad operaſuꝑerogationis. virtꝰ ars terminos ſuos habēt certos. Sufficit igit̉ regl̓a adſalutē. fiāt actus tunc iacent ſub p̄ceptooperātꝭ. quātūcunqꝫ quis videat̉ idoneꝰ adalia. p̄ditus talēto multiplici ad ſuꝑerogādum. que regula tollit ſcrupulos ſuꝑ diſtributōne talenti accepti. quos frequēter inducit feruor indiſcretus. zelus ẜm ſcientiam proueniēs ex radice ſuꝑbie vel vanitatꝭ.vel certe a demonio meridiano. cuius oculiſunt ſicut palpebre diluculi. et arrogantiam ferueſcere facit ſicut ollā ꝓfundū maris/cui cor ſtultoꝝ comꝑat̉. ponit quaſi vnguita bulliuerit. hoc eſt de vicijs v̓tutes effingit. Diſꝑſio mētis quo ad habitū gr̄e gratū