Tractatus tercius
tudinē beate marie. q̄ tā grata. tā incredibiliformoſitate refulgēs inuēta ē vt ꝯcupiſceretrex ſpeciē eiꝰ. ⁊ de ſublimi ſolio deitatꝭ deſcēderet ad infima nr̄e mortalitatis/ accipiensſerui formā. Quāta qͣliſqꝫ putāda ē pulcritudo totiꝰ qn̄ ī vno oculoꝝ ſuoꝝ dicit ſe ſpecioſus forma p̄ filijs hoīm/ corde vulneratuꝫ.Uulneraſti ait cor meū in vno oculoꝝ tuorū. ⁊ qd̓ minꝰ videt̉. ī vno crine colli tui. Deniqꝫ pͥmū nomē quo maria legit̉ ī cāticꝭ nominata ꝑ ſpōſum fuit. O pulcerrima mulierū. Uere pulcerrima/ q̄ ꝓ ſuꝑba myſtica Uaſthi eua. ſuꝑno regi nō Aſſuero ſꝫ deo. meruit copulari/ gr̄aꝫ inueniēs ī ocul̓ eiꝰ quā adamauit ſuꝑ om̄s mulieres. Erat em̄ formoſavalde ⁊ incredibili pulcritudine. oīmqꝫ ocuO lis gratioſa ⁊ amabil̓ videbat̉. ¶ Magiſter.Cōnabimur īaniter/ ſi v̓bis eqͣre volumpulcritudinē eius. qua ſub deo maior neqͥintelligi. colligēs in ſe om̄es pulcritudinesſparſas ī crenturis? Ita vt ſit vere vna ſpecioſa vnius ſpōſi. vna ꝑfecta ſua. vna mr̄i ſueelecta genitrici ſue. q̄ genitrix ē gratuita deibonitas. q̄ pulcerrima pulcerrimā ſibi fecit.Dicere nihilominꝰ aliqua tēptabimꝰ ordīepͥmitus doctrinali. ¶ Pulcritudo q̄ ē equalitas numeroſa diuidit̉ pͥma ſui diuiſione. ꝙquedā ē naturalis ⁊ quedā artificial̓. Naturalis multiplex ē. quedā intellectualis. altera rōnalis. dehinc animal̓. Rurſum aliquaeſt ſolū vitalis. altera ſolū ſubſtātialis. altera accidētalis. Artificialis v̓o quedaꝫ ē ꝑ ſe.quedā ꝑ accidēs ꝑ rōnis induſtriā ſuꝑinducta pulcritudine naturali. ¶ Pulcritudo autē natural̓ deſcribi pōt ꝙ ē eqͣlitas numeroſa ꝯſurgēs ⁊ reſultās ex vnitate. ꝟitate ⁊ bonitate. vel ex mēſura. numero ⁊ pōdere. vl̓ exmodo. ſpecie ⁊ ordine. Itaqꝫ ꝓprietates entis ſunt vnū ⁊ veꝝ ⁊ bonū Sic ꝙ ens ⁊ vnūens ⁊ verū ens ⁊ bonū ꝯuertunt̉. Nec ē poſſibile ꝙ ens aliqͥd ſit qͥn hec tria ſibi cōueniant. que nō re diſtinguunt̉. ſed ſola ſignificādi rōne. Sic de mō. ſpecie ⁊ ordine. Sic demēſura. numero ⁊ pōdere. ¶ Pulcritudo igitur naturalis non habet aliqd̓ ens poſitiueꝯtrariū. que ſit poſitiua turpitudo naturalis. vt impij manichei ſomniabāt duo pͥncipia. vnuꝫ maloꝝ. ⁊ hoc turpiſſimū. et aliudbonoꝝ. qd̓ neceſſe ē eē pulcerrimū. Nec oꝑtet poſt Augꝭ. ⁊ Dionyſiū conari deduceremalū. nec eē poſitū ī entibꝰ. ſed tm̄mō dici pͥuatōꝫ pulcri ſeu boni ſeu modi ſpeciei ⁊ ordinis. Pulcrū ſil̓r cum ente conuertit̉. tanqͣꝫ ꝓ
prietas reſultans ex tribꝰ prioribꝰ. ⁊ hec pulcritudo tanqͣꝫ ex triplici lineamēto figuraliinſtar trianguli. que ē pͥma ⁊ ꝑfecta forma linearū rectarū. Hec nihilominus pulcritudo naturalis ī circulū deducit̉/ que ē ꝑfectiſſima figurarū. nō rectilinearū ſed curuaruꝫ.Ita ꝙ p̄ter legē geometricalē ſit hic circuluſtriangulatus. ⁊ triangulus circulatꝰ ¶ Pulcritudo naturalis reꝑibilis ē vniuerſaliter īcreaturis. qꝛ neceſſe ē quodlibet eē veſtigiūſue pͥme cauſe. quod gerat ſil̓itudinē aliquānō penitus vniuocā. ſed analogā eius tanqͣꝫexemplatū ſui exemplaris. et ſigillatū ſigilliſui. Sūt aūt tria pͥme cauſe ꝓpria ⁊ appropriata. ẜm que reꝑit̉ vnūqd̓qꝫ ens ꝓducereẜm triplex genꝰ cauſe. efficiētis. formalis vl̓exemplaris ⁊ final̓. ¶ Pulcritudo naturalisaccipit lineamētū modi ⁊ vnitatꝭ vel mēſurea potētia efficiēte. lineamentuꝫ ſpeciei vel veri vel numeri a ſapīa exēplāte. lineamētuꝫ ordinis vel pōderis inclinātis a bonitate diuina finiēte. Que tria ꝯiūxit apl̓s dicēs. Qm̄ex ipſo ⁊ ꝑ ip̄m ⁊ in ipſo ſunt om̄ia Ipſi gloria ī ſecula. qͥ oīa facit ſpecioſa ⁊ pulcra. ẜmtria hec indelibilia ꝓrſus lineamenta in quolibet ente ꝓtracta. q̄ ruiſus ſe reducūt in circulū ad prime vnitatis exemplū. ¶ Nūc autem ad ſpeciales pulcritudines naturalis ꝓprietatis ꝯſcēdamus. Itaqꝫ quodlibet enshabet tantū de pulcritudine naturali/ quantū habet ī ſe de entitate ⁊ bonitate. Inuenit̉autē ens intellectuale. ⁊ hoc dupl̓r. vel vt ꝑſe exiſtens. vel vt alteri natuꝫ vniri. vt hūaniītellectꝰ. Inuenit̉ rurſus ens rōnale. ẜm duplicē portionē. Inuenit̉ p̄terea ens aīale. ethoc dupl̓r. vel coniunctu rōni / vt ī homībꝰ.vel ꝑ ſe ſtans / vt in brutis. Proinde inuenitur ens vitale ſeu vegetabile. ⁊ hoc duplicit̓.vel cū ſenſu vel ſine ſenſu. Amplius ē ens ſolū ſubſtātiale/ vt elemēta/ vl̓ materia primaque de ſe non eſt principaliter nihil. cū ſit ꝑsſubſtantialis ꝯpoſiti. ſed ꝯſiderata ſine forma/ nō eſt actus formalis. ⁊ informis dicit̉.⁊ ſic turpis appetens formā ſicut aliqͥd pulcrū. Tandē ē ens analogū qd̓ appellamꝰ accidēs. cuiꝰ eſt ineſſe nō eē ẜm ph̓os. cū tn̄ ponat fides ea poſſe ſine ſubiecto ꝑ ſe eē. ¶ Diſcipulus. Dicito de ſingulis. doctrinali qͥaptus ē ſtilo. qui tante rei magis ē accōmodus. Deinde traduces omnia ad pulcritudinē mulieris quam reſpexit amoris oculototus deſiderabil̓ ſponſus eiꝰ. ¶ Magiſter.Intellectual̓ pulcritudo ad pͥmū et inde