Tractatus ſecundus
Allegas acriter/ niſi ꝓtinus addidiſſem qͥcapiat? ¶ Magiſter. Uigilāter attendis ⁊euadis ꝯtradictōꝫ ſi vocē ꝓpriā explicauerꝭ¶ Diſcipulus Tu explica vicemea ¶ Magiſter Habet ſpūs duplicē vitā ſicut ⁊ aīa.qd̓ ex diffinitōe data aīe ꝑ ph̓m colligit̉. Eſtinqͥt aīa actus corꝑis phiſici organici. vitaꝫhabētis ī potentia. ſupplent expoſitores aqͣvitā ſcd̓aꝫ/ q̄ eſt oꝑatio vite pͥme. ¶ Un̄ ſpūsd̓r nō ſolū eſſe vel viuere vl̓ intelligere. qꝛ ſiteſſentialiter. intrinſece. formaliter/ eēntia. vita ⁊ intelligentia. Sed qꝛ ꝓducit ex ſe talesactus vitales/ qui vita ſcd̓a nomināt̉. nedūa ph̓is/ ſed in vſu vulgari quo res oīs q̄ mouetur dicit̉ viuax aut viuens. Mortua v̓odum quieſcit. vt aqua fontis viua. Aqua laci mortua. ¶ Tali mō diſtinguunt ph̓i cumtheologis triplicem vitam/ ẜm triplicis boni finem/ quē operādo nitit̉ quis adipiſci iuxta poetica de tribus deabus fictionē. Iuno preeſt diuitijs vtilibus. venus delicijs ⁊voluptatibus. Pallas ſcientijs ⁊ artibꝰ honorabilibus. Ponit̉ alia diſtinctio ẜm ſpeculationē ⁊ praxim ⁊ mixtiꝫ ex vtroqꝫ/ quodē vita practica. Eſt vita ſpeculatiua. Eſt vita ſimul actiua ⁊ ꝯtemplatiua. qualē habuitbeata noſtra / ẜm euangelicuꝫ pn̄tis diei ſueaſſumptōis myſteriū. de ſuſceptione xp̄i perMarthā ⁊ mariaꝫ. Siquidē beata ſuſcepitxp̄m cū officio duplicis huiꝰ ſororis. qꝛ ſollicite mīſtrauit. et deuote ſedens ſecꝰ pedesaudiebat verbū illius. ¶ Diſcipulus Intelligo melius qͣꝫ antea ꝓpriam vocē dum dixiꝙ non erat in me ſpūs qui caperet. non em̄volui me ſimpliciter nō habere ſpm̄. ſed oꝑationē ſpūs explicatiuaꝫ talis myſterij. hoc ēintelligentiā me habere negaui ¶ MagiſterStet memoriter hec diſtinctio. pergaꝫ eadeducere q̄ poſui. ¶ Et pͥmo beata virgo fuit in ſpiritu. dū oꝑationē ſpiritualē habuit īcognoſcēdo plurima que cātabat de magnificentia dei in ſuis operibꝰ. vt de creaturarūorigine. magnitudine. multitudine. plenitudine. pulcritudine. oꝑatiōe ⁊ ordine. ¶ Eratfecūdo ſupra ſpiritū vel in exceſſu ſpūs. vel īextaſi mentis. reſpectu illoꝝ quorum nō poterat ex ſua virtute vel intelligētia ꝓpriaꝫ cognitionē accipere. Ut quid eſſet deus ī ſe ⁊ īſua magnificentia. quid angeli ꝑ omnia. qͥdfelicitas quā nec oculus vidit. nec auris audiuit. nec in cor homīs aſcēdit. Erat tercioſine ſpiritu. reſpectu illorum quorū nullamex ſpiritu ſuo poterat rationē attingere. Ut
regina Saba reſpectu ſapientie Salomonis. Hec alio modo dicit̉ defectio ſpūs vſitato nomine in pſalmis et in canticis. Sicem̄ canit̉ in proſa de ſanctis. Mirant̉ ⁊ deficiunt in eum quē ꝓſpiciunt. Hāc xp̄us notabat cum dixit. Niſi quis abnegauerit ſemetip̄m nō poteſt meꝰ eſſe diſcipulꝰ. Quianiſi quiſqꝫ a ſemetipſo deficiat (exponit Gregorius) ad illum qui ſupra ip̄m ē nō appropinquat. Hanc apl̓s nominat captiuatōeꝫintellectus in obſequium xp̄i. Sub hoc tropo dicunt̉ monachi ſine voluntate. nec hr̄evelle vl̓ nolle Uocat̉ aliqn̄ ſtupor vl̓ extaſisꝯſurgēs ex admiratōne vehemēti rei cuiꝰ cāpenitus ignorat̉ ẜm Damaſcenū. ¶ Erat qͣrto maria ſub ſpū. dum aīe ſue hoc ē portōisinferioris oꝑatiōibꝰ intēdebat. ¶ Diſcipulꝰ.Eya v̓o nō ē mirabilis expoſitio tal̓ q̄ pueris etiā poſſet inculcari. ¶ Magiſter. Itaqꝫ ſapiētia ē q̄ abſcondita produxit in luceꝫ.ꝑ quā fit doctrina prudentū facilis duꝫ ꝯfuſa diſcriminat ⁊ diſtinguit. dumqꝫ vaga. inordinata ⁊ obſcura/ reſoluit ad pauca ꝑſpicua. ¶ Diſcipulus. Qua ratione fiunt iſta?¶ Magiſter. Nimiꝝ ꝑ logicā. q̄ ideo d̓r adoīm methadoꝝ pͥncipia viam habens. ¶ Diſcipulus. Quid agis de logica. quam ſtudioſi noſtri tꝑis vilem habēt terminiſtā irridentes/ eo ꝙ om̄ia referat ad termīos Nosinquiūt rem inquirimus. ad rē imus qͥd adnos d̓ terminis? ¶ Magiſter. Grauiſſimereſpondet talibus olim p̄ceptor noſter inclitus. ſic fuit ⁊ eſt in plurimis qui ſe gratis inuoluunt cura errorum inextricabilibus modis. quos ſola ſcit ⁊ pōt logica reſoluere. diffiniendo. diuidēdo terminoꝝ deniqꝫ ꝯnotationes cum modis ſignificādi viuaciter exponendo. Necnō ſophiſmatū ꝑalogiſatōesfantaſticas detegendo. ¶ Diſcipulꝰ. Sufficeret ergo ſcire logicā pro cognitōne metaphiſice totius aut theologie. nec eſſet ꝑſcrutatione pluri opus. ¶ Magiſter. Fallerisqm̄ logica nō dat cognitionē ſcīaruꝫ hmōi.ſed expedit iter modis certis qͦ venit̉ ad easDocet īſuꝑ modū explicatōis ꝯceptuū ſubtilium/ circa res ipſas tam diuinas qͣꝫ naturales. tam in cogitatōibus qͣꝫ in affectōnibꝰquē explicare difficillimū ē. immo nec plenepoſſibile/ ſi logica cū grāmatita defuerit. qͣsad hͦ officiū/ ſūmi viri metaphifici et phiſicirepererūt. Ariſt. p̄cipue. ¶ Hanc opinor eēcam erroris hoīm deuotōi ſe dare putantiūſine logica ⁊ metaphiſica. ſint hoīes. ſint fe-