Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus ſecundus

Allegas acriter/ niſi ꝓtinus addidiſſemcapiat? Magiſter. Uigilāter attendiseuadis ꝯtradictōꝫ ſi vocē ꝓpriā explicauerꝭ Diſcipulus Tu explica vicemea Magiſter Habet ſpūs duplicē vitā ſicut aīa.qd̓ ex diffinitōe data aīe ph̓m colligit̉. Eſtinqͥt aīa actus corꝑis phiſici organici. vitaꝫhabētis ī potentia. ſupplent expoſitores aqͣvitā ſcd̓aꝫ/ eſt oꝑatio vite pͥme. Un̄ ſpūsd̓r ſolū eſſe vel viuere vl̓ intelligere. qꝛ ſiteſſentialiter. intrinſece. formaliter/ eēntia. vita intelligentia. Sed qꝛ ꝓducit ex ſe talesactus vitales/ qui vita ſcd̓a nomināt̉. nedūa ph̓is/ ſed in vſu vulgari quo res oīs mouetur dicit̉ viuax aut viuens. Mortua v̓odum quieſcit. vt aqua fontis viua. Aqua laci mortua. Tali diſtinguunt ph̓i cumtheologis triplicem vitam/ ẜm triplicis boni finem/ quē operādo nitit̉ quis adipiſci iuxta poetica de tribus deabus fictionē. Iuno preeſt diuitijs vtilibus. venus delicijsvoluptatibus. Pallas ſcientijs artibꝰ honorabilibus. Ponit̉ alia diſtinctio ẜm ſpeculationē praxim mixtiꝫ ex vtroqꝫ/ quodē vita practica. Eſt vita ſpeculatiua. Eſt vita ſimul actiua ꝯtemplatiua. qualē habuitbeata noſtra / ẜm euangelicuꝫ pn̄tis diei ſueaſſumptōis myſteriū. de ſuſceptione xp̄i perMarthā mariaꝫ. Siquidē beata ſuſcepitxp̄m officio duplicis huiꝰ ſororis. qꝛ ſollicite mīſtrauit. et deuote ſedens ſecꝰ pedesaudiebat verbū illius. Diſcipulus Intelligo melius qͣꝫ antea ꝓpriam vocē dum dixi non erat in me ſpūs qui caperet. non em̄volui me ſimpliciter habere ſpm̄. ſed oꝑationē ſpūs explicatiuaꝫ talis myſterij. hoc ēintelligentiā me habere negaui MagiſterStet memoriter hec diſtinctio. pergaꝫ eadeducere poſui. Et pͥmo beata virgo fuit in ſpiritu. oꝑationē ſpiritualē habuit īcognoſcēdo plurima que cātabat de magnificentia dei in ſuis operibꝰ. vt de creaturarūorigine. magnitudine. multitudine. plenitudine. pulcritudine. oꝑatiōe ordine. Eratfecūdo ſupra ſpiritū vel in exceſſu ſpūs. vel īextaſi mentis. reſpectu illoꝝ quorum poterat ex ſua virtute vel intelligētia ꝓpriaꝫ cognitionē accipere. Ut quid eſſet deus ī ſe īſua magnificentia. quid angeli omnia. qͥdfelicitas quā nec oculus vidit. nec auris audiuit. nec in cor homīs aſcēdit. Erat tercioſine ſpiritu. reſpectu illorum quorū nullamex ſpiritu ſuo poterat rationē attingere. Ut

regina Saba reſpectu ſapientie Salomonis. Hec alio modo dicit̉ defectio ſpūs vſitato nomine in pſalmis et in canticis. Sicem̄ canit̉ in proſa de ſanctis. Mirant̉ deficiunt in eum quē ꝓſpiciunt. Hāc xp̄us notabat cum dixit. Niſi quis abnegauerit ſemetip̄m poteſt meꝰ eſſe diſcipulꝰ. Quianiſi quiſqꝫ a ſemetipſo deficiat (exponit Gregorius) ad illum qui ſupra ip̄m ē appropinquat. Hanc apl̓s nominat captiuatōeꝫintellectus in obſequium xp̄i. Sub hoc tropo dicunt̉ monachi ſine voluntate. nec hr̄evelle vl̓ nolle Uocat̉ aliqn̄ ſtupor vl̓ extaſisꝯſurgēs ex admiratōne vehemēti rei cuiꝰpenitus ignorat̉ ẜm Damaſcenū. Erat qͣrto maria ſub ſpū. dum aīe ſue hoc ē portōisinferioris oꝑatiōibꝰ intēdebat. Diſcipulꝰ.Eya v̓o ē mirabilis expoſitio tal̓ pueris etiā poſſet inculcari. Magiſter. Itaqꝫ ſapiētia ē abſcondita produxit in luceꝫ. quā fit doctrina prudentū facilis duꝫ ꝯfuſa diſcriminat diſtinguit. dumqꝫ vaga. inordinata obſcura/ reſoluit ad pauca ꝑſpicua. Diſcipulus. Qua ratione fiunt iſta? Magiſter. Nimiꝝ logicā. ideo d̓r adoīm methadoꝝ pͥncipia viam habens. Diſcipulus. Quid agis de logica. quam ſtudioſi noſtri tꝑis vilem habēt terminiſtā irridentes/ eo om̄ia referat ad termīos Nosinquiūt rem inquirimus. ad imus qͥd adnos terminis? Magiſter. Grauiſſimereſpondet talibus olim p̄ceptor noſter inclitus. ſic fuit eſt in plurimis qui ſe gratis inuoluunt cura errorum inextricabilibus modis. quos ſola ſcit pōt logica reſoluere. diffiniendo. diuidēdo terminoꝝ deniqꝫ ꝯnotationes cum modis ſignificādi viuaciter exponendo. Necnō ſophiſmatū ꝑalogiſatōesfantaſticas detegendo. Diſcipulꝰ. Sufficeret ergo ſcire logicā pro cognitōne metaphiſice totius aut theologie. nec eſſet ꝑſcrutatione pluri opus. Magiſter. Fallerisqm̄ logica dat cognitionē ſcīaruꝫ hmōi.ſed expedit iter modis certis venit̉ ad easDocet īſuꝑ modū explicatōis ꝯceptuū ſubtilium/ circa res ipſas tam diuinas qͣꝫ naturales. tam in cogitatōibus qͣꝫ in affectōnibꝰquē explicare difficillimū ē. immo nec plenepoſſibile/ ſi logica grāmatita defuerit. qͣsad officiū/ ſūmi viri metaphifici et phiſicirepererūt. Ariſt. p̄cipue. Hanc opinorcam erroris hoīm deuotōi ſe dare putantiūſine logica metaphiſica. ſint hoīes. ſint fe-