Tractatus primus
ſionū necnō in ſcientijs illuſtratiuis vel cauſatiuis pulcrarum meditationū / ꝑ ſpeculationē fantaſmatum. ¶ Diſcipulus. Explica modos. ¶ Magiſter. Scis quēadmodum fit receptio et diſpoſitio fantaſmatumẜm diſpoſitionē ſpūs animalis. qͥ radicaliter a corde ꝓueniens ad cerebrum fit animalis / ꝑ depurationē ⁊ actionē in cerebro Quiſpiritus dum ſolū mouet humores ī corpore/ dicit̉ naturalis. dum autē implet cerebrūbene diſpoſitū/ dicitur animalis/ cognitiuꝰ⁊ motiuus. ¶ Diſcipulus. Sciunt̉ hec exphiloſophia? ¶ Magiſter Sciunt̉ fateor.ſed iſta repetere breuiter ⁊ ſupponere neceſſe fuit ad tue explicationē queſtionis. ¶ Diſcipulus. Placet. vltra perge. ¶ Magiſter.Expeditur iſte ſpūs animalis/ vt aptuꝫ ſitinſtrumentū cognitionis ⁊ motus. vno modo dum remouet̉ illud quod impedit et tuibat. obſcurat vel oppilat ipſum Alio modoſi poſitiue iuuet̉/ vt clarus ſit ſerenus ⁊ tranquillus. ¶ Diſcipulus. Iam conceſſi quotidianum ſuꝑ hoc eſſe teſtimoniū experiētiecuius hoc vnicum ſufficeret exempluꝫ Ariſtotelis/ poſitum de vini actione. qd̓ exceſſiue ſumptū turbat ad inſaniaꝫ. moderate ꝟobibitum/ confert ad cognitionem. ¶ Magiſter. Collige protinꝰ ex his quo medio poteſt angelus iuuare fantaſiā vt ſpiritui ſua p̄ſentet fantaſmata clara ⁊ ſerena. Adiuuat̉ ſimul induſtria diligens/ moraliū ⁊ virtuoſorum. de carbone. Et dicamꝰ ꝙ ſi ſit in eodeꝫcerebro ꝑs vna fantaſtice v̓tutis ſil̓r et imaginatiue ac eſtimatiue/ q̄ ſit actuata ſpū aīali lucido ⁊ ſereno ⁊ claro. habeatqꝫ ſil̓ia fantaſmata/ q̄ nata ſunt ducere ī cognitiōem diuinorū ꝑ abſtractionē intellectꝰ agētis. tuncſpūs intellectual̓ ſeu mētal̓ poterit erigere ſead ꝯtemplatōꝫ diuinoꝝ. p̄ſertim ſi fuerit habituatꝰ diu frequēterqꝫ ꝑ fortē taliū meditationē. p̄ſuppoſito ſemꝑ auxilio patris luminū. a qͦ ē oīs ſapīa ⁊ omne donū ꝑfectū. Siꝟo fuerit altera ꝑs obſcurior ſpūs aīal̓ ſicutapparet poſſibile. tūc illic apparebūt turbulētiora fantaſmata. ac ꝓinde videbit̉ ſibi rōnalis ſpūs velut in monte cuius apex lucidus ē ⁊ radix obſcura. Dilatat̉ exempluꝫ exdiuerſiſſima (que reperit̉ quotidie circa nubes interpoſitas) ſolis radiatione reſpectuſenſualis oculi. Habes hic modo ſimilitudinē diuiſionis aīe ⁊ ſpiritus. que dicit̉ fieridum illud quod lucidiſſimū eſt/ totuꝫ apparet ſuꝑius. quēadmodū nō ſatis eſt explica
bile nec intelligibile ſine proprio interiꝰ experimēto. Illud v̓o qd̓ eſt deorſuꝫ. apparetturbulentū ⁊ obſcurum. Sic in trāſfiguratiōe dn̄i dicit̉. ꝙ nubes lucida obumbrauitapoſtolos/ cuius poſtmodū aꝑiet̉ intellectꝰHanc inſuꝑ diuerſitatē de ignis obſcuritate in accenſo ſumo. ⁊ de ſua ſerenitate in carbone viuo. phas ē ſpeculari ad ſcintillas exilientes. q̄ clariꝰ ſed breuiꝰ emicāt. Adde choruſcatōes in nubibus ſeu fulgētias. Et itade varietatibꝰ. Qd̓ exemplū ſecutus Boecius cecinit Tunc me diſcuſſa/ liquerūt noctetenebre. Luminiſqꝫ prior redijt vigor ⁊c̄. Etiterū. Nubibus atris condita nullū. fundere pn̄t ſydera lumē. Et rurſus. Heu qͣꝫ p̄cipiti merſa ꝓfundo. mens hebet ⁊c̄. ¶ Diſcipulus. Sentio me non ſine cauſa contuliſſeſermonē ſuper hac diuiſione ſpūs et anime.Quā qͥ nō repperit/ pōt nihilominus eā credere reperibileꝫ ī deuotis homībꝰ. Sit hͦ ꝑillapſum dei miraculoſum ⁊ immediatū. ſitangelico mīſterio. ſit ꝓprie v̓tutis exercitio.Conſonare video ſil̓itudines. et ſil̓itudinibus verba ſcpͥture. Dn̄e quis habitabit ī tabernaculo tuo. aut qͥs requieſcet ī mōte ſancto tuo. Ecce pro montis exemplo. Et ꝓ altero. In meditatione mea exardeſcet ignis.¶ Magiſter. Quid ſi terciū exemplū iunxerimus de aqua vaſis vel fontis vel maris. qͣle poſuit vnus patruꝫ. Et alludit fabula denarciſſo. Uirgilius qͦꝫ nō ſiluit poſtqͣꝫ dixerat. Animū celerē huc nūc diuidit illuc. Sicut aque tremulū labris vbi lumen ahenis.Sole reꝑcuſſum aut radiātis imagine luneOīa ꝑuolitat late loca iāqꝫ ſub auras. Erigitur ſummiqꝫ ferit laquearia tecti. ¶ Diſcipulus. Narrabat vnus expertorum paſſorumqꝫ diuina. Ego inquit nonnunqͣꝫ ſenſibilem talē mihi viſus ſum in cerebro diuiſionē. quaſi ꝑs inferior eſſꝫ aqua ſubobſcuraꝯmotaqꝫ. Suꝑior ꝟ̓o velut aer nitidiſſimꝰſerenus ⁊ trāquillus emineret. et hoc pulcerrimis oīm fere p̄teritarū cognitionū meaꝝ/meditationūqꝫ ſalubrium ſimulacris. Nonne erat iſta diuiſio ſpūs et aīe? ¶ Magiſter.Nō exiſtīo. ſed ad illā erat diſpoſitio. Actuabatur quippe ſpūs mentalis ꝑ ſpēs intelligibiles elicitas/ vt intelligeret ſpūalia. iamauerſus a fantaſmatibꝰ. Sic̄ habes duodecimā induſtriā pro myſtica theologia. aīmafantaſmatibꝰ auertere ¶ Diſcipulus. Quō fiet iſtud. cū neceſſe ſit oēm intelligentē fantaſmata ſpeculari? ¶ Magiſter Neceſſe ē pri-