Tractatus primus
cōmodū ꝓpoſito. ¶ Mgr̄ Accipe ꝙ ipſiusaīe rōnalis. que ē forma homīs eēntial̓/ ẜmdeterminationē eccleſie/ ſunt pͥncipalit̓ duoactus vel officia. Intelligere ſcꝫ ⁊ animarePropter primuꝫ dicit̉ ſpūs. Anima v̓o propter alterum. Nec ignoro multis vtrūqꝫ nominibꝰ aliter appellari. Sed acceptiōeꝫ noſtrā ſignificabit taꝫ deſcriptio qͣꝫ ſubdiuiſioEt vt apud eruditos catholicos aꝑtior fiat.intentio noſtra/ recipimus xp̄m ꝓ exēplo qͥdixit. Triſtis ē anima mea vſqꝫ ad mortem.Et de ſpū ſubiunxit. Spūs quidē ꝓmpteſt. Conſiderant igit̉ doctores in xp̄o qͣſi duplicē anime rōnalis portionē. Unā ẜm quāfuit vere beatus ab inſtāti ꝯceptōis clare videns deum ⁊ fruens eo Altera fuit ſubiectatriſticijs et ceteris affectibꝰ vie. quia erat ẜmillā paſſibilis. qͣꝫqͣꝫ ſpontanea ſuſceptōne penalitatū nō abſoluta neceſſitate. Si potesigit̉ ꝯciꝑe diuiſionē iſtā quā credimꝰ in anīaxp̄i fuiſſe. poteris cōiecturare quid ī ceterishomībꝰ valeat effici. ¶ Et pͥmo reſpiciamusbeatā noſtrā mariā. q̄ dū erat viatrix/ habuit poſt xp̄m tunc viatorem. diuiſionē ſpūs ⁊aīe/ mō ꝑfecto ſed differenter a xp̄o. Primoqꝛ ſpūs xp̄i erat ꝑfectebtūs vt nūc ī gloria.ſpūs marie nō. ſed in enigmate ⁊ ſpeculo cernebat ⁊ amabat deū. Scd̓o. qꝛ nō neceſſitate aīa xp̄i ſuberat paſſionibꝰ ſenſitiuis vl̓ afflictiuis. ſed vltro ſuſcipiebat eas. Qd̓ intuens Hilarius/ dixit xp̄m hora paſſionis nōdoluiſſe nec timuiſſe. nec timoreꝫ fuiſſe ſibi.Supplendū ē/ niſi voluiſſet Alioquin eſſeterror totius euāgelice narratōis ſubuerſiuAīa ꝟ̓o marie neceſſario patiebat̉ ad pn̄tiaꝫobiecti triſtabil̓. Un̄ qͣꝫuis eēt ſine pctō originali ꝯcepta. nō tn̄ habebat innocētie ſtatūprimorū parentū. ſicut nec alij ꝑ baptiſmuꝫmūdati. qn̄ delet̉ culpa manet pena .i. neceſſitas patiēdi. Tercia drn̄tia ſumit̉. qꝛ beatitudo xp̄i q̄ fundabat̉ in ſpū nō redundabatnec effluebat ī aīam. nec paſſiones aīe cōturbāt ſpm̄ vt ſpūs erat. Aliter v̓o fiebat vtraqꝫ redundātia de v̓tutibꝰ ſpūs marie ī aīamſcꝫ ⁊ econtra de paſſionibꝰ aīe in ſpm̄. Hincminus doluit in filij paſſione. nec ita clamauit ꝓ ſenſualitate. deꝰ meꝰ qͣre dereliqͥſti me/ ſicut filius. Quarta d̓r drn̄tia. qꝛ ſpūs chriſti(qui dici pōt cor ipſius) ſemꝑ vigilabat. etiāanīa dormiente. iuxta illud. Ego dormio ⁊cor meum vigilat. Nō ſic ī maria. ¶ Diſcipulus. De beato Paulo quid dicimus cū vidit archana dei? ¶ Magiſter. Probabile ē
ꝙ maria aliqn̄ ſic rapta fuerit ⁊ ſic inſpexeritatqꝫ multo diuinius fuit ī maria diuiſio ſpiritus et aīe qͣꝫ ī Paulo vel Ioh̓e. vel ceterisviatoribus. Quia nulli motus aīe rōnalisqͥ nati ſunt obedire rōni p̄ueniebāt in mariaiudiciū rōnis vel ſpūs. Secꝰ ī alijs. qͥ ꝓpterea peccare poterāt venialiter ¶ DiſcipulusCur appoſuiſti de motibꝰ qͥ nati ſunt obedire rōni? ¶ Magiſter. Sane ꝓpter motꝰnutritiue potētie vel natural̓. qͥ nō ſequūturcognitiōꝫ aliquā. ideo mouent̉ nō ex imꝑiovel motu rōnis. ſed nature qͦdā impulſu trahunt̉. ¶ Diſcipulus. Utꝝ ſic fuiſſet ī Adānō peccāte? ¶ Magiſter. Nō videt̉ ſatꝭ determinatū. qm̄ potuit deꝰ ſubijcere libertatipͥmi hoīs ſuas oēs potētias. quēadmoduꝫdicunt aliqͥ nō īprobabilit̓. ꝙ ī beatꝭ oēs potētie ſunt ī ſuis oꝑatōibꝰ ꝯiūcte libertati velſubdite. ⁊ ī xp̄o ſil̓r. ¶ Diſcipulꝰ. Uellē dares exemplū ſenſibile de hmōi diuiſiōe ſpūs⁊ aīe. Deinde varietatē aꝑires. Poſtmoduꝫſubderes diuiſiōis huiꝰ cās ¶ Mgr̄. Triapetis difficilia. nec ſatꝭ intelligibilia ꝑ ſolamdoctrinaꝫ. niſi comes fuerit experiētia. DatAug. exēplū d̓ mōte ſublimi. ī cuiꝰ v̓tice fitilluſtratio ſol̓ qͥeta et ſerena ſine nubibꝰ. Inpede ꝟo mōtis fit obſcuritas nubiloſa/ cuꝫagitatōe ventoꝝ. Dat aliud exēpluꝫ Hugoſuꝑ Eccl̓iaſten de igne. qͥ fumat cū flāma. etde illo qͥ ſerenꝰ lucet ī carbone viuo. ¶ Diſcipulus. Nunc varios modos huiꝰ diuiſionis ſpūs ⁊ aīe/ nobis aꝑi. ¶ Magiſter Dr̄atriplex ē. Quia ſpūs aliqn̄ manet ī actu ſuonihil agēte aīa ſenſitiua. Hoc pͥmū ꝑſpicuūeſt in ſpū ſeꝑato. qͥ viribꝰ ſenſitiuis non vtit̉.ẜm ꝓbabiliora dicta doctoꝝ. qͣꝫuis autor d̓ſpū ⁊ aīa ⁊ Caſſiodorꝰ ſonet ī oppoſituꝫ. q̄aīa ſeꝑata ſentit. videt. audit ⁊ tangit. Sedtūc fruſtra facta fuiſſet ꝯiūctio aīe ad corpꝰſi nō egeret organo corporeo/ dū oꝑationesſenſitiuas exercet. Forte volebāt iſti dicere/ꝙ vires iſte manēt radicaliter in ſpū ſeꝑato.ſicut viſiua vis ē in pede viuētis hoīs. licetibi videre nō poſſit. Sed magis ad rē nr̄aꝫdat̉ exemplū d̓ paulo qͥ raptꝰ fuit ī ſpū adeoſine ſenſu corporeo ꝙ dicebat. Siue in corpore ſiue extra corpꝰ neſcio. deꝰ ſcit. ¶ Fit p̄terea aliqn̄ vīceuerſa. ꝙ dū aīa ẜm portionēinferiorē ē ī actibꝰ ſuis. ſpūs ſuꝑior nihil intelligit. Hoc v̓o frequētiſſimū ē ī nō habētibus expeditū rōnis iudiciū. qͣles ſunt puerivl̓ fatui vl̓ dormiētes. vl̓ attēti vehement̓ adſenſibilia. ⁊ beſtiales hīc effecti ¶ Diſcipulꝰ.