Tractatus ſecundus
pōt ⁊ debet pͥmitus fieri vel ſupponi ad certum aliqd̓ ſignificatuꝫ. alioqͥn incideret ſtatim ꝯfuſio. ⁊ ex ꝯfuſione deceptio ſeu ſophiſtica paralogiſatio. Propterea ſi debet in pͥmis p̄ſupponi qͥd nomīs ſicut debet. oportet ꝯſequēter illud eē certū. vel qꝛ ſic vult impoſitor cum nomina ſint ad placitum. vel exvſu autentico maioꝝ colligit̉. Fatemur itaqꝫ cor dici multipliciter ⁊ ad multa. ſil̓r os.Placuit nihilominus ex cauſis impoſitis.coartare ſermonē. mō qui dictus ē vt cor ſignificet hic in hoīe libeꝝ arbitriū rōis. Osꝟo notet organū carnis. qͣꝫuis etiam cor itaſumptū habet ſuum os intrinſecuꝫ. vt ibi. labia doloſa ī corde ⁊ corde locuti ſūt. Os carnis pari mō ſuum os hr̄e inuenit̉. vt ibi. Inore fatuoꝝ cor eoꝝ. ¶ Conſequēter notāduꝫē iuxta diuiſionē apoſtoli de duplici homīenouo ⁊ veteri. ꝙ duplex ē in genere cāticum.vnum nouū. vetus alteꝝ. Que diſtinctio ſumit̉ penes v̓tutē ⁊ viciū. celeſte ⁊ terrenumſpūale ⁊ carneum. libeꝝ ⁊ illiberū. gratiaꝫ etpctm. meritum ⁊ demeritum. charitatē ⁊ cupiditatem. vel amorē dei. et amorē ſui quemdicimus libidinē. Quo fit in canticis vt qͥcquid ſpectat ad virtutē immediate vel mediate. elicitiue vel imꝑatiue. intrinſece vel extrinſece. eſſentialiter vel denominatiue. illd̓computet̉ inter cantica noua. aliud auteꝫ exaduerſo vetus reputetur. Colligit̉ huius diſtinctionis rōnabilitas ex apl̓o locis plurimis. Et quia xp̄s dixit. Ex verbis tuis iuſtificaberis. ecce nouitatē. Ex v̓bis cōdemnaberis. ecce vetuſtatē. que duo tamen a codis abundantia ꝓcedūt. Stabit igitur ꝙ ſimile canticum ſit in ore vnius nouū ⁊ in altero vetus. immo ſunt in eodem ore tempore ⁊ corde mutatis ¶ Cur autē iſta notamꝰ:niſi pro cognoſcēda verius diſtinctione cantici cordis a cātico oris. q̄ nō ſic accipiēda ēvt nō plerūqꝫ ꝯueniāt ⁊ ſit aliqd̓ cāticū orisnouū. licet nō intrinſece ⁊ illicitiue. Sit p̄terea cāticū aliqd̓ cordis vetꝰ dum vltro peſſimas machinat̉ cogitatōes. ⁊ ab eo exeūt iuxta v̓bū xp̄i cogitatōes male. homicidia. adulteria. fornicatōes. furta. falſa teſtimonia.blaſphemie. auaricie. nequitie. dolꝰ. impudicicia. oculꝰ malus. ſuꝑbia. ſtulticia. Uidesqͣꝫ prauuꝫ cor tale. qͣꝫ diſſonum ⁊ horribile.I ¶ Opponet̉ hic forte nobis de puerꝭ qͥ nondum habēt vſum cordis intellectual̓ qd̓ eſtiudiciū libeꝝ rōis. Nōne ſeqͥ videt̉ ex p̄notatis/ nullū in ipſis eē cāticū nouū/ neqꝫ vetꝰ
plus qͣꝫ in beſtijs ⁊ auibꝰ. Cū tn̄ xp̄s approbās cātica pueroꝝ hebreoꝝ ꝯfirmauerit dictu ſuū autoritate ꝓphetica. Ex ore infantium ⁊ lactentiū ꝑfeciſti laudē. Proinde fruſtra ponerent̉ ī eccleſijs pueri. qͥ tn̄ vident̉ gͣtiſſima portio chori canentiū. Quid iteꝝ dicemꝰ de beato illo infante Ioh̓e baptiſta inmaterno vtero geſtiente. ſaltāte ⁊ exultante.Nōne fuit iſta ſpūaliū nouitas gaudiorumCui mox ꝯcinebat mr̄ exclamans voce magna. Bn̄dicta tu ī mulieribꝰ. Canticū inſuper addit ſuum Maria dicēs. Magnificataīa mea dn̄m. ¶ Fuit plane nouitas in hͦ beato puero cum nouo cordis. Aut qꝛ p̄acceleratu ē ī ip̄o iudiciū rōis. aut qꝛ ſpūs xp̄i mouit cor neſcientis ad exultationē nouitatis.Sic de pueris hebreoꝝ. īmo ⁊ de ꝓpheticꝭviris. ⁊ de ipſis etiā apl̓is die pēthecoſtes dici pōt dū diuina patiebant̉. ꝓut d̓ Ierotheoloquit̉ Diony. dūqꝫ rapiebant̉. ducebātur.agebāt̉ a bono ſpū vehemētius qͣꝫ agebant.Quō ꝯtra de veſana vate d̓r. ī maluꝫ dat ſine mēte ſonū. In illa ſiqͥdē ⁊ ſil̓ibꝰ/ ſpūs phitonicꝰ nō erat ſubditꝰ ill̓. quemadmodū d̓ ꝓphetis affirmat apl̓s ꝙ ſpūs eis ſubiectꝰ eſtſubiectōe intellige nō ſeruitutis. ſed ꝯdeſcenſiue pietatis. vt xp̄s fuit Ioſeph Marieqꝫſubiectus. ¶ Ceterū de pueris alijs ſpecialiter nō inſpiratis. cantantibꝰ tn̄ ī eccleſia deumqꝫ laudātibꝰ qͥd dicemꝰ. Nunqͥd dānabimus vel inter vetera quaſi ſoliꝰ oris ſint autcarnis numerabimꝰ? Poſſet qͦꝫ fieri queſtiode muſicis organis/ tā in veteri qͣꝫ ī noua lege ad diuīas laudes cantādas ordinatꝭ. decarmībꝰ deniqꝫ q̄ nō intelligunt̉. vt ſepius amultis cantantibꝰ qͥ ſunt ſine litteris idiote.¶ Suꝑpetit hoc loco neceſſaria ꝯſideratiode libertate actuū quā alibi latiꝰ expoſitam/breuiter hic recēſemꝰ. Eſt itaqꝫ liber actꝰ ille ſolꝰ formaliter ⁊ intrinſece/ qͥ elicit̉ a volūtate libera formaliter ⁊ eēntialit̓. ⁊ tale ē cāticordum nr̄m. id ē canticū cordis. ꝓut expoſuimꝰ ꝙ repoſitū ē ī organo cordis. ⁊ d̓r eiꝰabundātia. ¶ Quiſqͥs igit̉ ī has forte lr̄as incideris vigili corde ſemꝑ intellige coaptationem hanc noſtrā de corde. ad ſignādū dūtaxat liberū ſpm̄ humanū. qͣꝫuis inueniat̉ dictum cor carneū ⁊ lapideū. ſꝫ apud nos cordictū de ſpū ẜm ꝯditōes ſuas arbit remur.¶ Sunt alij actꝰ qͥ dicunt̉ liberi ꝑticipatiueeo ꝙ imꝑant̉ a voluntate libera. ⁊ hͦ diuerſisordinibꝰ vel gradibꝰ ꝓximis aut remotis inordine ad ſpūalis cordis imꝑinꝫ. Exemplū