Tractatus ſecundus
phetaꝝ/ tua organa ꝑſonās. Cātate dn̄o cāticum nouū. Et rurſus. Cātate ⁊ exultate ⁊pſallite. Et iterum. Pſallite deo nr̄o pſallitepſallite regi nr̄o pſallite. Qm̄ rex om̄is terredeꝰ. pſallite ſapiēter Hec aūt exhortatō millies repetita/ nullo mō prorſus exequi poterit os nr̄m niſi primitꝰ impletis cordibꝰ veſtris. Quoniā ex abundātia cordis os loqͥtur in canticis. Quaꝫ felix illa ciuitas ī quaiugis ſolēnitas. vbi vna vox letantiū. ⁊ vnꝰardor cordiū. que plena modulis in laude ⁊canore iubilo vacat. videt. amat. cātat. ī eternum pleno corde toto ore. Felix nihilominus homo qui factus ē rectus. ſi nō īmiſcuiſſet ſe peccando queſtionibꝰ infinitis. nō d̓paradiſo voluptatis et canticis angeloꝝ detruſus eēt in vallem lachrimarū. in ve lamētationis ⁊ planctū. Qui iam comꝑatus iumentis inſipientibus ⁊ ſurdior illis factus.cor fere ſicut Nabuchononoſor habꝫ / vt audiens nō audiat. ⁊ intelligēs non intelligat¶ Formauerat itaqꝫ dei ſapiētia ad ſil̓itudinem maioris mūdi corꝑalis corpꝰ homīs. īcuiꝰ medio poſuit cor inſtar ſolis ī celo. Cōpoſuerat illud tanqͣꝫ inſtrumentuꝫ vel organum muſicū temꝑatiſſime ꝯcordatuꝫ. ī quo⁊ ꝑ quod ſpūs humanꝰ tūc vtiqꝫ pſallēdi peritiſſimus/ vtpote plenus verbo dei / cantabat iocūdiſſima catica ſyon celeſtis hierl̓m.nec erat diſſonū quicqͣꝫ/ in pulcerrimā om̄iaconſonabant melodiā. quoniā nihil erat vthic et nūc obuiam rationi ſub cuiꝰ imperiocuncta erant. quemadmodū poſtea fuit ī organo corꝑis beati illius/ de quo mulier quedam extollens vocem de turba dixit. Beatus venter qui te portauit. Beatus ꝓfecto.qꝛ ꝑ omnia ſubditꝰ erat v̓bo dei ꝯcors quoqꝫ rationi. concors inſuꝑ ſine diſſidentia fibijpſi. ¶ Cognouerūt hāc ineſſe debere cōſonantiā humano cordi ph̓antes aliqui. ſicutAriſto. tradit. ꝙ in v̓tuoſo om̄ia ꝯſonāt rōni. Quid aūt magis homini ꝓpriū eē debetqͣꝫ ratio qͣꝫ viuere conſequenter ẜm eā ⁊ eidēconſonare Puto autē nulluꝫ talē inueneratAriſto. virtuoſum. vbi non frequentius diſſonaret vetus homo/ rōni corpus videlicetmortis huiꝰ. ſed ita voluit non quales videbat. ſed quales eē debere cēſebat ph̓s iſte clariſſimꝰ deſcribere/ dū felicitātē venat̉ humana natura. ¶ Porro nullꝰ vnqͣꝫ ph̓antiuꝫ etꝑſcrutatoꝝ ſeculi potuit attingere vn̄ eēt diſſonātia talis in homine/ quaꝫ heu cogimurſentiēdo fateri. ſola fides hanc ex pctō pͥmo-
rum parentuꝫ veniſſe reuelat. Et hoc alteroduoꝝ modorū ponit̉ a ſanctis Unus ē ꝙ iuſticia originalis erat integritas inſtitute nature humane a deo/ cuius ꝑfecta ſunt operaqui anime immortali corpus aptauerat potens nōmori. ⁊ ꝑ contemperās rationi. Ponunt alij iuſticiam originalem fuiſſe habitūquēdaꝫ additum quo fiebat talis coaptatioad rationeꝫ qͣꝫdiu ratio ſubdita eēt deo. quaiuſticia ſublata / ſenſus velut effrenes abſqꝫretinaculo ꝓruerunt ī obiecta ſua ſpreto necexpectato regimine rōnis. ¶ Grādis aꝑta ēꝯquiſitionis tam ph̓ice qͣꝫ theologice materia. ſed ad rem quam attendimus accedat ꝓtinus cor nr̄m ⁊ os nr̄m. tradere ſcꝫ noticiaꝫcanticordi id ē cantici cordis vnde proceditcanticum oris. quoruꝫ differentias ad inuicem primo ſi notauerimus/ patebit qͥdditasſeu natura citius vtriuſqꝫ. quomō p̄terea v̓bum dei veꝝ/ affirmat ꝙ ex abundantia cordis os loquit̉ ⁊ cantat ¶ Canticū oris. ē voxſenſibilis numeroſa ab auditu exteriori proprie ꝑceptibilis. ponit̉ vox ꝓ genere. ⁊ numeroſa iungit̉ quaſi ꝓ differētia ad voces. nullam habentes numeroſam ꝓportionē. Addit̉ tercia clauſula ꝓpter voces cordiales intrinſecas ⁊ intellectuales. que ꝑcipiunt̉ aure cordis vel intellectꝰ. prout ſcpͥturis ſacrꝭ⁊ ph̓icis locutionibꝰ trahi pōt. Habemꝰ ſicpͥmā precipuā differentiā a canticordis queē vox interior numeroſa ab auditu ſolo interiori proprie ꝑceptibilis. ¶ Cāticū oris/ cōuenit aīalibꝰ p̄ſertim auibꝰ in quibus numeroſa vox inuenitur/ ab auditu exteriori proprie ꝑceptibil̓. Teſtat̉ hoc philomena. hocalauda. hoc carduellus. hoc turtur ⁊ hyrundo. cignus ⁊ alia multa. Colligimꝰ hic ſecūdā differentiā a cātico cordis maxime rationalis et humani. de quo pn̄s ē inqͥfitio. Un̄qͣꝫuis auibꝰ ꝯcinētibꝰ ſi cuiqꝫ ſuum cor ſit etimaginatio quedā ſeu fantafiatio numeroſaq̄ ſe mōſtrat exteriꝰ / ſit deniqꝫ multiplex paſſio. nihilominus ad canticū nr̄m cordis ſiue canticordū nō attingūt. Hic aſpicimꝰ ꝙpaſſiones ⁊ ſenſus ſunt ī irrationabilibꝰ determinate ꝑ obiecta ſua. ⁊ vniformiter oꝑatqd̓libet indiuiduū ſue ſpeciei. Nō em̄ catataliter vna philomena qͣꝫ alia. ſic nec aliter facit nidum ſuū. Secꝰ ī hoīe cuiꝰ ratio nō eſtad vanū limitata. vn̄ tāta varietas ī hūanisorit̉. Nā qd̓ ē ſparſum ꝑ induſtrias ſingulares in brutis. ratio colligit in ſe totū. ¶ Canticū oris pōt ab altero cognoſci ⁊ ꝑcipi ⁊ iu-