Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De paſſionibus anime LXXII.

ordinatꝰ ſupͣ brutalē naturā Ex hac radiceꝟitatis ph̓ice ſequit̉ dꝫ ſūmū bonū ſūme diligere magis qͣꝫ ꝑua bona aut qͣꝫ mala. Dꝫ ad oꝑatōes ꝑtis ſue pͥncipal̓ ē ratiomagꝭ inclīari qͣꝫ ad illas corꝑis. Dꝫ quantoerit iuſtior iuſticia morali/ vl̓ nullo vl̓ minus affligi. Dꝫ ẜm portionē ſuꝑioreꝫ diuiniorē ac liberā/ dirigere inferioreꝫ. ei libere ſine ꝯtradictōe dn̄ari. Dꝫ hr̄e corpꝰ ſuūqͣꝫ inſtr̄m ꝯforme rōni. īmortali .ſ. nec īpediens ſꝫ adiuuās rōeꝫ. ac minus īdigēs qͣꝫ corpora inferioꝝ naturaꝝ. Sꝫ oīm iſtorū acſil̓iū videmꝰ ī hoībꝰ ꝯͣriū ꝓpter paſſiōes corporis trahūt aīaꝫ ad dilectiōes ſordidasmalas. trahūt ī errores ſuꝑſtitioſas inſanias. trahunt magis ad oꝑatōes corꝑis qͣꝫ adoꝑatōes v̓tuoſas. trahūt ad obligatiōꝫ. ignorātiā inqͥetudinē. trahūt ad afflictiōes.ad rebelliōes. ad penā mortē plꝰ qͣꝫ ī brutꝭ. ī iuſtis ſepe plꝰ qͣꝫ ī iniuſtis. Quid ſuꝑeſtniſi ꝯcludere tales paſſiōes ꝯͣ rectū debi ordinē nature pͥmitꝰ inſtitute. Hic aūt ordo alit̓ ꝑuerti potuit p̄t qͣꝫ ex culpa libere ꝑpetrata ingͣtitudinē ꝯtra deuꝫ. ſic̄ vidit deplorās dicebat. cuꝫ ī honore eēt ⁊c̄.Sꝫ heu ſil̓is/ ſꝫ det̓ior turpior. Sūtigit̉ paſſiones hm̄oi vituꝑabiles. qꝛ tolluntobediētiā. Sūt male turpes tāqͣꝫ pͥuātes īhoīe ex vicioſa radice modū. ſpēꝫ ordinē.ueniūt qͥppe iudiciū rōis qd̓ oꝑteret ſub ſeqͥ.turbāt. ligāt atqꝫ tyrānizāt dn̄iuꝫ rōis. ita vinimis ſentiat illā ſnīam. Corpꝰ qd̓ corrūpit̉ aggrauat aīaꝫ. Et illd̓. Iugū graue ſuꝑfilios adā. Deniqꝫ multi ph̓oꝝ exꝑiētiane ꝯuicti/ ꝯfeſſi ſunt hāc corruptōeꝫ. lꝫ ad ve cām nequaqͣꝫ ꝑuenerint. Tādē ex his radicibꝰ multipliciꝰ extēdi potuerant/ neceſſitas orit̉ recreatōis hūane mediatorē xp̄mdeū hoīem. alioqͥn finis hūane creatiōis īnihilū corruiſſet tota ſpecie. qꝛ ad gl̓aꝫſue viuificatōis fruitōis ſꝫ ad penā eternedānationis tota deueniſſet. qd̓ ſapīe diuineſueqꝫ potētie bonitati/ neqꝫ decēs neqꝫnabile ē aſcribere. deꝰ qͥppe natura nihil faciūt fruſtra. Hinc ortū habuit illa exclamatio ꝓphetica. Nunqͥd em̄ vane ꝯſtituiſti filios hoīm: dās intelligi nequaqͣꝫ. Notēturtn̄ his que dictat ſequēs ꝯſideratio.Conſideratio. ix.Aſſiones aīales ſtatu nature inſtitute fuiſſent pulcerrime. Huiꝰ ratio ē. qꝛ nulla p̄ueniſſet iudiciū rati-

onis ſed ad obſequiū nutū eiꝰ vel ſurrexiſſet vel quieuiſſet Sic in xp̄o neqꝫ dolorē neqꝫ ꝯcupiſcentiaꝫ. neqꝫ deſideriū. neqꝫ ſpemaut mētū inuenire erat/ aut aliā paſſionis cuiuſcūqꝫ ſil̓itudinē/ niſi ſubſequēter ad imperiū dictamē rōnis. Porro qͥlibet quāto ampliꝰ ꝓfecerit ī v̓tutibꝰ moralibus atqꝫgratuitis/ tanto reformabit̉ ordo iſte ī eo. vtpaſſiones p̄ueniāt aut obruāt iudiciūnis/ ſed potiꝰ ad eiꝰ iuſſionē moderent̉. Hīcortū ē diuinū illud Ariſtꝭ. verbū. ī v̓tuoſoomnia conſonant rationi. Si tamen eſt inhoībus inuenire talē/ prius qͣꝫ corpus mortale hoc et corruptibile induerit incorruptibilitatem immortalitateꝫ. abſorpta fuerit mors ī victoria. Sic fortaſſis eleuarenaturā humanā voluerūt ipſi ſtoici dixerunt/ v̓tutes ſunt īpaſſibilitates. vtiqꝫ v̓tuoſi nihil ſentirēt aut paterent̉ alioqͥnlapidibus eēt pares Sed qꝛ paſſionē quālibet p̄uenit v̓tuoſus. nec ſurrepit aliqua velut effrenis atqꝫ tyrānizās rationē. Sed ſtatus talis vtinā eque faciliter acqͥreret̉ qͣꝫpulcre cito deſcribit̉ Epicurei aūt qꝛ naturāhūanā ī beſtialē detorquebāt. nec aliqͥd porro meliꝰ aūt diuiniꝰ ponebāt ī hoīe. dixerūtꝯſequēter paſſiones oēs eſſe pulcras et optimas. Ita em̄ de beſtijs diximꝰ. CeterūAriſtꝭ. quaſi mediū iter ꝑgēs negauit paſſiones oēs bonas. qꝛ multe p̄ueniūt impediūt rationē. Negauit nihilominꝰ oēs iudicādas malas turpes. eas videlicet ration regerent̉. Puto ex iſtis facile ē elicere regulā generalē de morali bonitate vl̓ malicia paſſionuꝫ. em̄ paſſiōes regi debentrōne nec regunt̉ ille tūc iudicāde ſūt aut criminaliter aut venialit̓ male. ſenſualitas īhoīe ꝑticipat de volūtario ī hoc ordinataeſt audire rationē. quā renuit audire / peccat turpis ē. bruta v̓o nullā hoc habēt ratione colligātiā. nec ordinata ē eoꝝ brutal̓ obtꝑare rōni ꝯiūcte quā habēt Sꝫorit̉ difficultas de pueris fatuis habentibꝰ vſū rationis pͥmitꝰ a natura inſtitute. intantū ſunt ſui motus illi paſſionales turpeſ habētes modū. ſpeciē vel ordinē/ qualeꝫhūane nature poſtulaſſet ītegritas ita vt ve ſit iuxta hāc ꝯſiderationē/ nemo viuēseſt ſine pctō ſuꝑ terrā/ etiaꝫ infans vniꝰ diei. Solus xp̄s poſt pctm̄ pͥmi hoīs ſicut habuit innocētiā originalē ſic ī ſolo regno aīeſue ſeruata ē iugiter ab inſtāti ſue ꝯceptōis/talis obediētia ſenſualitatis ad rationē/ qua

xx