Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

decacordo cātico in cithara. ſi deſideriorū et affectionū ſuauē hāc armoniā reddere habēt naturā ignorauerimꝰ. Sētiunt̉ ab idiotis ſimplicibꝰ aliqn̄ exꝑimentalit̓ tales affectꝰ nec negamꝰ. Uerū tn̄ additio doctrine multū ꝯfert. Hac ꝯſideration ꝑmoti ſunt ſctī pr̄es. noīatim poemen arſeniꝰ. in qͦꝝ ore vix aliqͥd niſi de paſſiōibus aīaꝝ ſermo v̓ſabat̉. Preſentē igiturmateriā de paſſiōibꝰ eaꝝ cōditōibꝰ. cauſis effectibꝰ. de qͦqꝫ vtēdi eis placuitſub aliqͥbꝰ ꝯſideratōibꝰ ꝑtractare. id qd̓ reliquū erit (multa aūt relinq̄ntur) īuenieturapd̓ ſctm̄ Tho. ī pͥma ſcd̓e. vij. q. xxij. deinceps. Additis qͦs allegat doctoribꝰPrima cōſideratioAſſio eſt inclinatio q̄dā vl̓ copaptatio ſeu ſil̓itudo ꝯuenientia derelicta ab agēte ī paſſuꝫ.quā trahit̉ quodāmō ip̄m paſſum ad agēs. aut eidē coaptat̉ vel aſſimilatur refugit ꝯtrariū Certe quēadmodūignis generās ignē ex aere r̄linqͥt ī igne genito caliditatē leuitatē/ leuitas ſuo podere vel tractu mouet ſurſū ad ſil̓eꝫ igneꝫ. illic eſt qͥeſcit. odit v̓o locū deorſūqͣꝫ ſibi cōuenientē refugit ip̄m neqꝫetem hꝫ in illo. Sic ꝓportionabilit̓ affectus amorē ad aliqͥd inclinat̉ ad illud.Et ſi habꝫ/ deſiderat ſeu ꝯcupiſcit ip̄mEt ſi adipiſcit̉ qͥeſcit delectat̉ ī eo. Oditꝟo ꝯͣriū abhorret approximatōem eius. ſi ei ꝯiūgit̉ dolet ſeu triſtat̉. Et he ſūt ſexpaſſiōes/ tres r̄ſpectu boni ſimplicꝭ. tresſil̓r reſpectu mali. ꝓut infra docebit̉. amorꝯcupiſcētia. d̓lectatio. odiū. fuga. dolor vl̓inquietudo.Lōſideratio ſecūdaAſſio q̄libet inſeqͥtur cognitōnemvel cōiunctā vt in cognitiuis. vel cōiunctā vt in cognitiuis. Habet itaqꝫ qd̓libꝫ ens naturale ſuas īclinatiōes certas tanqͣꝫ rememoratū et directū ab intelligentia errāte deus eſt.Agit qͥppe deꝰ oīa tanqͣꝫ bonū ſūmū ſuij pſiꝰ diffuſiuū. ꝓpt̓ ſeip̄m creauit oīa tāqͣꝫfinis omniū. Ideo bonū qd̓ habꝫ rōnemefficiētis et finis ponit̉ a btō Dion̄. pͥmūnomen dei. Cōſeq̄ns eſt igit̉ in reqͣlibet derelinqͣt deꝰ paſſiōem. que ſit aſſimilatio q̄dam vl̓ coaptatio ꝯueniētia vel īcli

natio tendētia ad ip̄ꝫ ẜm ordinē ſue ſapientie. in fecit oīa in numero pōdereſura. Hec aūt inclinatio general̓ ad finēvltimū fines ꝑticl̓ares ꝓxīos nomīat̉qn̄qꝫ appetitꝰ vl̓ affectio natural̓. qn̄qꝫdus reꝝ. qn̄qꝫ tractꝰ ſeu tēdentia. qn̄qꝫ amor inſitꝰ. qn̄qꝫ lex. qn̄qꝫ regula. qn̄qꝫ inſtinctus. qn̄qꝫ eqͥtas natural̓. qn̄qꝫ fedusreꝝ ſtabile. qn̄qꝫ ſenſus nature. aut aliqͦ tali vocabulo. Sed res eadē eſt. ſepe nihildicit ſuꝑaddituꝫ ad ip̄am naturā. neqꝫ vtaccidens neqꝫ vt habitꝰ. ſed vt ip̄a naturataliter inſtituta ex agente deo et diſponēte oīa fortiter atqꝫ ſuauiter habꝫ tendere intalem vl̓ talē finem. moueri ad illū ſi abſens ſit; niſi impediat̉/ qͥeſcere in adepto.odire v̓o cōtrariū. fugere quoqꝫ nec in illoqͥeſcere. Hoc ſomniaſſe viſus ē Eraclit̓dicens oīa fieri litē et amiciciā. Hoc qͦꝫvidit Ariſto. enūciās bonū eſſe qd̓ oīa appetūt. hūc eſſe finē omniū deū ꝯfeſſus ē. ſolꝰ ſicut eſt ineffectibil̓ ab alio. ſic īpaſſibilis ſolus inuenit̉. paſſiōe ꝑfectiua/ vteſt illumīatio in celo/ qͣꝫ defectiua ſic̄ dolorin corꝑe animato. Niſi fortaſſis qͥs abutiauſus diceret in emanatiōibꝰ diuīs reꝑiripaſſionē. ſicut generationē filij paſſiua dicimꝰ. ſil̓r paſſiuā ſpūſſctī ſpiratiōem.CōTderatio tercia.Aſſio ſeq̄ns cognitōeꝫ ꝯiūctā reperit̉ ī om̄i v̓tute cognitiua ī quapaſſiōes derelicte ab agētibꝰ īchoant̉ et terminant̉ ī appetitiua v̓tute. ita vtpaſſio tal̓ generali noīe deſcribi poſſit ēinclinatio vl̓ motꝰ ꝓueniēs ex cognitōnevl̓ app̄hēſiōe alicuiꝰ vt cōueniētis vel diſcōuenientis p̄ſentis vl̓ abſentꝭ. Et ſiqͥdēmotus ille qn̄qꝫ ſucceſſiuꝰ eſt qn̄qꝫ ꝑmanens vl̓ immanēs ſicut eſt amare Si inquā conſeqͥtur cognitōem pure ſenſitiuaꝫſic dicit̉ paſſio animalis. Si ꝟo ſequiturcognitōnem ip̄iꝰ ratōis deliberantis vl̓ dictantis de particularibꝰ agendis/ ſic dicit̉paſſio volūtaria vel rational̓ vel cōſcientioſa. Si ꝟo ſeqͥtur cognitiōeꝫ pure intellectualē ſeu mentalē/ in cuiꝰ lumīe cognoſcutur pͥma pͥncipia moralia. ſic p̄t noīari palſio ſinderiſis vl̓ mental̓ exceſſuſ vbi fit raptus et extaſis. Et ita q̄duplex genuspaſſionū p̄t apud hoīem inueniri/ naturaliū. anīaliū. rōnaliū. ītellectualiū. Et qm̄apud philoſophātes pͥncipalis ſermo eſt