Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De exercitiis diſcretis

tio hmōi mala horrenda. groſſa. turpis.nefaria importune occurrerit/ terreaturnec triſtet̉ ꝑſona deuota ꝓpterea nimium.neqꝫ credat ſe ꝓpter talē a deo derelictū. etiam qͣntūcūqꝫ talis cogitatio blaſphemievideat̉ eſſe cōtra dei vl̓ alicuiꝰ ſctī honorēaut ꝯtra fidem caſtitatē ⁊c̄. Sꝫ maiorē fiduciā ſe ꝑtinendi ad deū inde accipiat/ dicendo corde aut ore. Dn̄e deus meꝰ gͣuiter inuitiſſime tolero hāc temptatōnē. tamen qꝛ ml̓tū peccaui iuſtū eſt vt multū affligar. Confidēs dn̄e qꝛ forte certamenmihi cōmittis etiā inter magnos et electos tuos milites velis cōputare me indignū. Si igit̉ dn̄e eſt tue volūtatis vt hectēptatio dura me colaphiſet recuſo laborē. ſꝫ ſupplicit̓ rogo vt tribuas ẜuo tuovirtutē pugnādi vincēdi ne ei vnqͣꝫ inet̓ cōſentiam. Tu enī deꝰ meꝰ ſcis creature tue impotentiā. nec etiā ignoras inimicoꝝ meoꝝ inuiſibiliū inueteratā inuidiaꝫ malicia ꝯͣ me. Et hec orādo dicat deuotius vt poterit/ ſignādo quoqꝫ ſe interīſepius ſigno ſancte crucis/ et aqͣ bn̄dictaſi affuerit ſe aſꝑgendo. His ꝑactis ſitꝯtētus et curet de eis ampliꝰ multum.nec litiget vltra illa vice nimis eiſdeꝫſed cōtēnat. ſic citiꝰ euaneſcent a mēoria Suꝑ p̄miſſis habemꝰ exemplū de qͦdāmonacho in heremo. talibꝰ turpibꝰ cogitatōibꝰ vexabat̉ viginti annis. nemī audebat aꝑire temptatōem hāc ꝓpter eiꝰ abomīatiōeꝫ. Tandē tn̄ cuidā antiqͦ expertopatri/ ore ex v̓ecundia ſed ſcpͥto detexit. Qui ridēs ait. Pone manū tuā ſuꝑ caput meū. quod ille feciſſꝫ; ait idē pater.Suꝑ caput meū ego accipio totū iſtd̓ peccatū tuū omne pondꝰ eiꝰ. Non tu amplius inde ꝯſciētiā aliquā habeas. Cumautē monachꝰ ſuꝑ hoc miraret̉ cāꝫ huiꝰq̄reret. Rn̄dit pater q̄rēdo. Placuit ne vnqͣꝫ tibi iſta turpis cogitatio? Abſit inqͥt ille maxime mihi ſꝑ diſplicuit. Et ait ſanctus pr̄. Manifeſtū eſt tu agis.ſed ea pateris antiqͦ hoſte ꝓcurāte. et te vtdeciꝑe tandē deſꝑatōeꝫ poſſet ita fatigāte. Nunc fili mi audi ꝯſiliū meū. Et cuiteꝝ inuaſerit tal̓ turpis cogitatio/ dic. Tbi ſuꝑ te inimice neqͣꝫ ſit hec tua blaſphemia. ego nihil in ea habere volo. ſed dn̄mdeū meū ego adoro veneror/ ī ip̄mqꝫ credo. Expoſt v̓o iſte frater nūqͣꝫ habuit ampliꝰ hanc gͣuem tēptatiōeꝫ cōſilio ſenis ad

iutus. Et notandū ꝑſona deuota huiuſmodi tēptatōes gͣues debꝫ cōfiteri īdifferēter cuicūqꝫ ſacerdoti qͣꝫqͣꝫ plurimuꝫlr̄ato. ne forte occaſionē deſꝑatōis habeatꝓpter multoꝝ inexꝑientiā. ſed recurſū habeat ad viros d̓uotos religioſos diſcretoſNec eſt opꝰ in ſpeciali nimis declarare inꝯfeſſiōe talē turpitudinē. ſed ſufficit ita dicere vt ꝯfeſſor intelligat mentē ꝯfitentꝭ. ethoc ſemel. Si ampliꝰ vexauerit ſatis ēeidē ꝯfeſſori ampliꝰ ſimplicit̓ in generedem dicere. Pro illis p̄miſſa ſunt notetur regula generali. qͣleſcunqꝫ cogitatōes male occurrerint ſiue ſint de carnalitate ſiue de inuidia ira ſuꝑbia ⁊c̄. fiat diligentia vt ab ītra eis cōſentiat̉. vt ab extra impleant̉. ſecurꝰ erit nullo modo hmōi erūt peccata mortalia. īmo ꝯmuniter eis ita reſiſtit̉ erūt magne virtutishic. et in futuro remuneratōnis ſingularismateria ſeu occaſio. Ex humilitate tn̄ poteſt de eis cōfiteri; in ſpecie ſed ī generali/ dicēdo ſic. Tales malas cogitationes habui. tamē dei gratiā ip̄e mihiqͣꝫ placuerūt. Timeo nihilominꝰcito eas impugnauerim ſicut debuiſſem. dei auxilio potuiſſem. Notandū aūt ſi in his adueniret (quod abſit) delectatio ꝯſenſu hoc oīno expreſſe et ſpecificeeſſet cōfitendū. et ſi in oꝑatōnem ꝓcederet̉tūc adhuc ml̓to ampliꝰ. quia hoc foret grauius. Huic regule generali videt̉ addēdum ſi ꝑſona deuota fuerit ex naturaliquodāmodo inclinatiōe nimis prona adaliquod peccatū ſeu viciū/ ſit hoc ira inuidia/ male loqui alijs. aut alid̓ quodcūqꝫita vt quādoqꝫ etiā cadat mortaliter/ nullo modo ꝓpter hoc deſperet; ſed cordialit̓de hoc doleat et cōfiteatur hūiliter. proponat in animo nūqͣꝫ ampliꝰ ita velle peccare. etiā ſi milleſies tunc vna die cecideritaut vltra tamē ꝓpterea dānabitur/modo ſaltē totiens ſurrexerit quotiēs ceciderit. Ante caſum igitur cogitet diuinā iuſticiam. ſed poſt caſum diuinā miſericordiam ſemꝑ attendat. Miſericordia enimdei tanta eſt vt ſi homo haberet om̄ia peccata mundi ſuper ſe. et doleret cum eistam bonū dominū deū ſuum ſuperbe offendiſſet. et firmiter ꝓponeret ampliꝰ abſtinere/ deus talem nunqͣꝫ damnaret. īmohabemus multa exempla pluribꝰ ſanctꝭqui grauiter peccauer̄t. poſt peccata ſua