Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cordisLXVIII

LXVIII

ſemꝑ minus bonū ꝯꝑatū maiori habꝫ rationē mali. Uolūtas aūt nunqͣꝫ ferri p̄t inapparēs malū ẜm dyoniſiū Ariſtot̓. qꝛnemo ad malū aſpiciēs oꝑat̉. T Fortiter opponis. ſꝫ vtrūqꝫ diſſoluit̉ ſi ꝓfūdereſpiciat̉ natura liberi arbitrij qd̓ eſt facultas rōis volūtatꝭ/ ſiue libeꝝ rōe iudiciūCeteꝝ nimiꝝ creature rōnales ferunt̉ īfinē ſuū ex p̄determīatōe ſuꝑioris cauſe regentꝭ nec habēt ī ſua ptāte modos oppoſitos tendēdi ī ſuos fines. Sꝫ vnolibet ſpēs oꝑat̉. vt hyrūdo quelibꝫ facit nidum ſuuꝫ/ pari ſic apis fauos. ſic aranea telas. ſic formica colligit bladū. Atuero ratōnalis creatura qꝛ ꝑcipit inſitaꝫ etꝯiunctā rōem diuerſos modos ad eūdemfinē veniēdi/ nec ad vnū limitat̉. facultatēhabet vel illo medio vti. Hoc aūt eſtin malū ſed gͣnde pͥuilegiū volūtatꝭ. qͣꝫuisillo ꝯtingat abuti. A Nōne ſalubriꝰ eſſet hūane creature inſtar aīaliū ligareturad vnū ꝯſecutiōis finis ſui modū. qꝛ ꝑinde nec peccaret nec a fine ſuo d̓ficeret?ne p̄terea ſic videmꝰ in ſublimioribꝰ creaturis ꝑfectiores īter eas ſunt ſub paucioribꝰ motibꝰ finē ſuū ꝯſequunt̉. ſicut deꝰin ſe ꝑfectiſſimꝰ ē nullo vl̓ eget vel agitat̉motu. Cur igit̉ erit ſic in inferioribꝰ creaturaꝝ. in hoībus ſicut in angel̓? TUolūtas optima/ ſapiētiſſima/ ordinatiſſima pͥmi cōditoris in hoībꝰ ſolerter attendenda ē. quoꝝ duplex eſt ſtatꝰ pꝰ pͥmūinnocentie deꝑditū. vnꝰ vie. alius patrie.veꝝ illud erit in patria qd̓ arguis de motuum q̄dam vnitate. quēadmodū nūc exemplificas in angel̓. Sed ī via data eſt admerēdū voluit altiſſimꝰ hāc hoībꝰ dare facultatē/ vt relinq̄ret eos in manu ꝯſilij ſui.Alioqͥn neceſſitas limitata quā laudē qd̓meritū qd̓ p̄miū reportaret? Huc acceditgr̄e donū paratū oībꝰ renitētibꝰ. qd̓ diuino qͦdam et vnico nec ꝑturbabili ductuꝓmouet ad vltimū finē noſtꝝ. minꝰ qͣꝫgͣuitas deorſum aūt leuitas ſurſum. ASuꝑeſt pͥor mea obiectio minꝰ bonūreſpectu aliorū incōpoſſibilis habꝫ ratōeꝫmali. T Memini ſatis; ſed nequeuntoīa ſil̓ dici. Cōcedo in pͥmis volūtasp̄t ferri in malū ſub rōe mali. bonū velapparens bonū ſit ꝓpriū eiꝰ obiectū. Quīetiam minꝰ bonū maiori collatū incōpoſibili pōt ſub hac p̄ciſa collatōnis ratōe rationē habere mali. ita nec poterit vt ſic ac

ceptari. Uerūtamē habet̉ hic duplex euaſiōis ſeu remedij via. Primā dicimꝰ facultatē ſuſpenſiuā/ quaſi mediā ī velle nolle.fugā et ꝑſecutiōem. acceptōem refutatio. Cuiꝰ facultatis ſuſpēſiue tāta v̓tus eſtin via ꝓpoſitis qͥbuſcunqꝫ obiectis bonis aut malis citra vltimū finem; īmo ẜmpl̓imos ip̄o etiā vltimo fine ꝓpoſito/ poterit ſe volūtas tenere in ſuſpēſo ne neutꝝ acceptet vel refutet. ſed ſe figat rōe qͣſi pl̓ꝰdeliberatura. Nec oportꝫ hic q̄rere quo p̄t fieri. qm̄ natura volūtatis ſic a pͥmoditore data eſt ſuꝑ agētia naturalia/ vtrapiat̉ ſeu ꝯpellat̉ mox irruere. ſed ſe ſiſterefas habeat. ac ꝑinde ſpaciū deliberatōnisne fallat̉ ita ſibi ꝯceſſum eſt. Nec eſt alt̓avitandis erroribꝰ vicijs ꝯſultior exercitatio. Prudentie qͥdem nil obeſt ampliꝰ qͣꝫcipatio neqꝫ rōnem ꝯſulens neqꝫ ꝯſulentimorā gerēs. A Uideo iuxta viā hanc oportere vt duobꝰ bonis ineqͣlibꝰ ꝓpoſitis incōpoſſibilibꝰ/ volūtas neceſſariovelit maiꝰ bonū. T Non oportꝫ vt eligat. qꝛ nec oꝑtꝫ vt ꝯferat adinuicē illa duobona. ſed fert̉ vltro in obiectū ſuū qd̓ in ſebonū eſt. vt tale p̄ſentat̉ ſibi. At ſi ꝑges īquirere cur deſerit maiꝰ bonū? Rn̄deboniam ſola volūtas eſt ſibi freq̄nter ſufficiens cauſa vel iſtud eligit illd̓ Nexterior alia q̄renda eſt. Cur iſtd̓ vocātaliqͥ exꝑientiā ꝓprie libertatis vel vſū eiꝰ.vt ſi q̄rat̉ a volūtate. cur ita facis? iure rn̄deat illd̓ ſatiricū inferēs. Sic volo ſic iubeo. ſit rōne volūtas. Et itaqꝫ nullū poſſumꝰ in diuīa voluntate reſpectu creatura hoc vel illo tꝑe vel gͣdu vl̓ ſpecie cur aliud inuenire. Sed nec apud grāmaticos īpluribꝰ impoſitōibꝰ terminoꝝ alit̓ dicunt.qͣꝫ ſic placuit īpoſitori. Quāuis cauſaruꝫinqͥſitio ꝓpinquaꝝ fruſtra ſit ad cognitionē diuinorū nobis pͥmā ſufficientē ſufficiēter poſſumꝰ intueri. plene cognita nihil inſcitū linquet̉. A Tranſinūc ad formā ꝓpoſite dubitatōis/ aperiēdo qͥd volūtas poſſit. ſed qͥd agere teneat̉. C Tenebit̉ aliqn̄ minus bonuꝫꝓponere vl̓ acceptare eſt alteri maiori īcōpoſſibile. dum minꝰ bonū cadit ſubp̄cepto. maiꝰ eſt in ſolo ꝯſilio. A Fateor. Sꝫ ponamꝰ amboꝝ qd̓libꝫ cadereſub p̄cepto. qͥdē ſil̓/ qm̄ implicaret/ cuꝫponāt̉ incōpoſſibilia. ſꝫ ſub diſtinctōe tenet̉ iſte vl̓ vnū vl̓ alteꝝ duobꝰ acceptare.

qͥq̇