Quinta pars de myſtica
tiam inueniemꝰ ꝙ ſi anīa ſtare poſſit in arce intelligentie ſine delapſu ī inferiora/ ipſapoterit libero intuitu circūquaqꝫ ſemet diſfundere. nūc ante nūc retro/ nūc dextrorſūnūc ſiniſtrorſū. Et hic eſt oculꝰ ꝯtēplatōisqͥ in Adā ante lapſum viuaciſſimꝰ puriſſimꝰ et expeditiſſimꝰ fuerat. Nūc ve nobis.Totꝰ fere extinctꝰ ē/ ſicut oculꝰ rōnis obtenebratꝰ ⁊ oculꝰ ſenſualitatis fere corruptꝰ.¶ Attēdamꝰ rurſus in hac ſil̓itudīe/ quemadmodū hō ſtans in ſuꝑcilio mōtis talisvidet libere cū volet nō ſoluꝫ ea q̄ iuxta ſeſunt. ſꝫ etiā ea q̄ ſubtus ſe agunt̉. Et multoliberiꝰ multoqꝫ clariꝰ qͣꝫ habitātes inferiꝰ.īmo puꝝ ab impuro claꝝ a tenebroſo ſecernet. qd̓ apud inferiores vl̓ nunqͣꝫ vl̓ rarofit. Nō aliter aīa que ī arcē intelligētie ꝓuehi meruerit et illic fixa ſteterit/ ſpectabit veluti deſurſum ea oīa q̄ in rōe et ſenſualitateagunt̉. Iudicabit inſuꝑ ī luce ſua ⁊ ꝑ lucēſuā de oībꝰ/ qm̄ regulis abſtractis. ⁊ et̓nisinnitit̉ ẜm qͣs habēt regulari cetera omni¶ Exempla ad hͦ ſumi poſſent in om̄i artehabēte regl̓as ſuas. ẜm qͣs iudicant peritiin arte hac vl̓ illa de ſingularibꝰ ſpectantibus ad artē ſuā. qd̓ vtiqꝫ neq̄unt imperiti.Ille p̄terea qͥ pͥncipioꝝ noticiā clarā et ꝑfectam haberet videret in eis ⁊ ꝑ ea ꝯcluſiones ab eis deducibiles/ clariꝰ qͣꝫ ip̄e ꝯcluſiones in ſe videāt̉ ab eis qͥ nō ꝑ pͥncipia cōcluſiōes earūdem acceperūt. ¶ Ex his patefactū habemꝰ quo pacto ꝯtēplatōis oculus facil̓ eſt et expeditꝰ dū habet̉/ qͣꝫqͣꝫ acqͥſitio ſit difficillima ¶ Patꝫ inſuꝑ in qͣ vi aīereponit̉. qꝛ in vi ſuꝑiori cognitiua aīe q̄ intelligentia noīat̉. Iſte enī oculꝰ nō ſolū intelligibilia ⁊ abſtracta ſꝫ etiā ea que ī ratōe⁊ ſenſu fiūt aſpicit. qͣꝫuis alio mō qͣꝫ ratio ⁊aliter qͣꝫ ſenſus vl̓ imaginatio ¶ Exiſtīo ſicintelligere eos qͥ dicūt duas eē ſpecies ꝯtēplatōis ⁊ imaginatōis. duas in rōe ⁊ duatin luce intelligētie. Hoc qͥppe dicit̉ nō qͥnoīs ꝯtēplatio fiat in luce ⁊ ꝑ lucē intelligētie. ſꝫ qꝛ ꝓ obiectoꝝ varietate hmōi ſpeciēsꝯtēplatōis variari noſcunt̉ hec ponunt̉.Conſideratio. xM.ponit qͥd ſit ꝓprie ꝯtēplari/ ⁊ quō circa eāerratur.Bſtractio qualē ꝯtēplatio reqͥrit ꝯpleri neqͥt ꝑ imaginatōnemCneqꝫ ꝑ ſolā rōem q̄ virtus ē ſuꝑior. Itaqꝫ ſicut ratio virtꝰ eſt ſu-
ꝑior et abſtractior qͣꝫ ſenſualitas vl̓ imaginatio. qm̄ p̄t abſtrahere qͥdditates reꝝ a cōfuſione accidētiū/ ⁊ formare ꝯceptꝰ ſpecificos ⁊ generales abſolutos. qd̓ nō p̄t imaginatio. Sic vis illa que ponit̉ ſuꝑior ad rationē ⁊ noīat̉ intelligētia adhuc abſtractior eſt qͣꝫ ratio/ que ī actibꝰ rōis abſtractis afantaſmatibꝰ trāſit ad cognitōem eternorū⁊ incorporeorū/ que nulla habēt fantaſmatū illuſionē. et hͦ dū irradiatōnem ſuſcipitab inferiori. quia duꝫ ſuꝑiori et diuīa luceſuffundit̉ nō oportet. ¶ Ex hoc ꝑſpicuū eſtꝙ ꝯtēplatio inepte querit̉ ꝑ ſolā imaginationē. et imꝑfecte ꝑ ſolā ratōem. qͣꝫuis vtraqꝫ virtus adiuuat/ ſi limitibꝰ ſuis ꝯtenta ē.Quos ſi qͥs voluerit ſuꝑgredi/ reddit̉ homo vel fantaſticꝰ vl̓ inſanꝰ in imaginatōe.vl̓ erronee iudicās in ratōe. ſicut apud nōnullos viſū eſt. qui dū inſeqͥ credunt eleuatiſſimos viroſ ⁊ abſtractiſſimos ī ſuiſ modis. cognoſcēdi/ negligunt aūt tenere modū eorūdem ī abſtracte viuēdo ⁊ vtilia ſtudendo et ꝯuertēdo ſe ad ſe ⁊ ſupͣ ſe nihil aliud referūt niſi fantaſias ⁊ errores quantūlibet ip̄i eleuatorū doctorum verba tenerevideant̉. Fit enim apud talē quemlibet illud virgilianū de inſana vate. dat (inqͥt) ſine mente ſonum. Et hoc eſt ꝙ reddit multos ex eis qui dicunt̉ formalizantes in fabulam et riſum/ īmo in inſaniā. quia ꝑ ſolam imaginationē ⁊ rationē querunt illudquod per intelligētie depuratōnem erat inueniendū. Quō autē intelligentie depuratio et qualiter fiat/ poſterius quantū dominus cōceſſerit aperitur.Quinta pars principalis agit de tribus oculis aīe et tribꝰ af̄fectionibꝰ correſpōdentibꝰ in xxvi. ⁊ .xxvijconſideratōne. Ordine vero .xxvi. conſideratio ponens tres cognoſcēdi modos ẜmtria genera hominū ad hos diſpoſitos.Res cognoſcendi modi ſunt qͦtrum vnus animalis dicit̉ vtēsmaxime oculo carnis. Aliꝰ rationalis vtens plus oculo ratōisTercius ſpiritualis vtens oculo contemplatōnis/ ſicut diſtinxerūt diuini homineſtres oculos et tres viuēdi modos. De hisAuguſtinꝰ in libro de vera religiōe. Bern̄.ad fratres de monte dei carthuſien̄. Et hugo in ſuo de ſacramentis. et ſuꝑ eccleſiaſtē.Uidemꝰ itaqꝫ quoſdā ex hominibꝰ viuere