Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quarta pars de myſtica

telligentiaꝫ. Et tres affectiuas ꝓportionales/ ſunt appetitus ſenſitiuus. appetitusvolitiuꝰ ſeu volūtas. appetitꝰ qͥdā ſuꝑior ſynderiſis noīari p̄t. eo ſeqͥtur app̄hēſiōem. Nunc ad ẜmōem deactibꝰ eorūqͣntū ad rem que tractat̉ elucidādū attinetveniamꝰ. Et qꝛ notiores ſunt actus intellectiue qͣꝫ affectiue potētie. magis eniꝫ ſubdoctrina tradēdi ſunt pigeat primitusillos deſcribere noīatim. Sūt auteꝫ trestermini generales qͥbꝰ maxime vſos fuiſſevideo eos de ꝯtēplatōe modū artis locuti ſunt. cogitatio/ meditatio/ ꝯtēplatioEt hi termini qͣꝫqͣꝫ aliqn̄ ꝑmiſcue ſumāturab aliqͥbꝰ ſicut eandē ip̄os ſignificareꝯtingit. nihilominꝰ diſtinctas habēt ſignficatōis rōes/ quas facile difficile/ vtile vel inutile ſentiūt aliqͥ. Un̄ cogitatōꝫ ſiceſſe deſcriptā reperio a venerabili Richardo in ſuo de cōtēplatiōe. hanc materiamclucidauit vſqꝫ ad fundamētū/ magiſtruꝫſuū hugonē inſecutꝰ. Cogitatio eſt īprouidus aīe obtutꝰ/ circa ſenſibilia ad euagatōnem ꝓnus. Meditatio eſt ꝓuidꝰ anīe obtutus in veritatis cognitōe ſcu inqͥſitōe vehemēter occupatꝰ. Cōtemplatio eſt ꝑſpicax liber/ id ē expeditus animi ꝯtuitꝰ/ inres ſpiritales ꝑſpiciēdas. vſqꝫ quaqꝫ diffuſus/ ī diuīa ſpecula ſuſpenſus. Cogitatio igit̉ vagat̉ et ſerpit ſine labore et fructu.Meditatio nitit̉ intēdit labore fructu. Contēplatio circūuolat circūferturſine labore et fructu. In cogitatiōe eſteuagatio. In meditatiōe inqͥſitio. In ꝯtēplatōe admiratio. Uarij deinde ꝯtēplationē ramificāt in varias ſpecies et varie. deqͥbus eſt ſtatim dicēdū ſingula Smaxime reqͥrendū eſſe arbitror. vnde facilitas in cogitatōe qͣꝫ in cōtēplatōe oriat̉in meditatōe difficultas. Hoc enī me exp̄ſſum legiſſe memini/ qͣꝫuis ſit ꝯſideratione digniſſimū.Conſideratio. xxii.ponit rōem vn̄ ſurgit cogitatōis facilitas.Ogitatio facilis eſt qꝛ format̉ īmediate vl̓ ex ſenſatōibꝰ actualic cbus/ vel ex fantaſmatibꝰ paſſimoccurrētibꝰ. et vltra non nititur.Quēad modū nāqꝫ ſenſus nr̄os om̄i facilitate circūducimꝰ hūc illuc obiectis ſufficiēter p̄ſentatis. Et ſil̓r nulla eſtdifficultas in occurſu fantaſmatū qͣliūcun

qꝫ. nam euagant̉ p̄ſentant̉qꝫ nobis etiā īuitis. Confeſtim apparet ratio cur cogitatōque ẜm talia format̉ et hec inſeqͥt̉ nullā patit̉ difficultatē. Uidemꝰ hoc in pueris. videmꝰ in hoībꝰ ocioſis in talibꝰ q̄runtoblectatōem. qꝛ nullū afferūt in ꝯſiderādolaborē. Sed de his ꝟe enūciauit ſermopheticus. Nouit dn̄s cogitatōes hoīmniā vane ſunt. vane ſūt itaqꝫ qꝛ ſunt fine carentes/ ſomnioqꝫ ſil̓es. Non enī ad aliquēfinē vtilē ordināt̉/ īmo freq̄nter ī talibus ſe oblectauerit triſtis manet.Cōſideratio. xxiii.meditatōis difficultatē laborē exponit. exemplū ph̓icis qͣꝫ poeticis de orpheo virgilio hercule.Editatio difficl̓tatē ſortit̉ ex eom vltra ſenſatōnes actuales velfantaſmata paſſim occurrentiaip̄a nitit̉ vltra ꝑtingere vl̓ in aliquo fixa ſtare. Experit̉ ī ſe crebro qͥlibꝫ ſtudioſus difficultatē eſt inſiſtēdo ad aliqͥdattēte ꝯſiderādū cogitatōem ſine diuerticulis ad alia. Et hoc fit/ cogitatio trāſit in meditatiōem. vt cogitatio deſinateſſe. ſꝫ vt deſinat eſſe cogitatio. Quis itaqꝫ neſciat fortiſſimos motꝰ actuales ſenſuū. nunc hos nūc illoſ eſſe ſimilit̓ ꝯtinuūfluxum fantaſmatū nullꝰ ignorat. ꝓptereaſenſualem motū vnire/ aut fluitātia fantaſmata cohibere vl̓ ſiſtere vl̓ ſuꝑgredi ad aliquam certā cogitatōem ſuā ſub determinatis limitibꝰ claudere operoſum eſt valde/habituatis et inſolitis. neqꝫ fieri p̄t abſqꝫ illo qui claudit certis limitibꝰ mare/ ponitterminū fluctibꝰ eius. Atuero difficultaſhec auget̉ et fit labor inſuſpicabil̓ duꝫ animus denudare nitit̉ cogitatiōem ab inuolutōne accidentiū. hoc eſt circūſtantijs loci et tꝑis. et aliorū p̄ſentat ſenſus/ vt abſolute et nude quidditateſ reꝝ appareāt/ quaſi cōuolute tēꝑi et loco. Dat exempluꝫdiuinꝰ Augꝰ de ꝯſideratōe ꝟitatis et bonitatis quas ī ſua puritate meditari ſatagimꝰ cōfeſtim occurrit hec vel illa bonitaſEt hec vel illa veritas in particulari. et fitcogitatio nr̄a tꝑe et loco. vt dicit notanter ph̓us .i. metaphiſice. Pertinere ad Aeſtimo poeticas illas fictiones et imaginatōes/ vnam de orpheo cytharizāte euridice quā ad inferos dilapſam euehere nititur ad ſuperos. et alterā apud Uirgiliuꝫ