Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tercia pars de myſtica

ẜm ꝓpinquū et diſtās lineā rectā int̓ ſo et oculū noſtꝝ. Cōſtat int̓ duo q̄libꝫ ſpecula eſſe ſpaciū vbi lumē ſol̓ alit̓ aliter inſpici poſſꝫ. Ita vt poſteriꝰ lumē apparet vmbra vl̓ adumbratio ſi ad p̄cedēsparat̉. Hoc ī cādelis diſparit̓ lucētibꝰ nocturno tꝑe ꝯͣ parietes īſpicimꝰ vbi lumenvniꝰ alteri maiori collatuꝫ vmbra videt̉ ſicertis obicibꝰ ſua lumīa ſil̓ ꝯfundi vetuerimꝰ. Cōꝑatōes ſil̓es de oꝑatōe caloris ẜmpaſſa alit̓ alit̓ diſpoſita aduertere facile ē.Cōſideratio. xlii.ſex potentiarū oſtēdit capacitatē .ſ. multisopiniōibꝰ theologoꝝ qͣꝫ medicorū philoſophoꝝ fenſis ſuꝑ hanc eloqͥtur.Ex iſte potētie ſolū lumīa q̄dāſunt. ſꝫ etiā qꝛ lumioſaꝝ illuſtrationū capaces inueniunt̉/ ip̄asſpeculis rōnabilit̓ cōparamus. Primū ē on̄dere qͣliter ſex iſte potētie capaces ſint lumīoſaꝝ illuſtratōnū. Et agemꝰ modo narratiuo/ p̄ſupponentesꝟitatē ab alijs. Fuerūt nōnulli dicerētdeū eſt lux ꝟa illuſtrare aīam nr̄aꝫ ſeipſum īmediate. ſolū actiue et efficiēter. ſꝫetiā formalit̓ aūt qͣſi formalit̓. Nam inquiunt ſi cognitio creata hec p̄t; cur a cognitōne īcreata iſtd̓ auferret̉ Preſertim nullāimꝑfectōeꝫ depēdentis ſubiectōis vl̓ material̓ inheſiōis ꝓpt̓ in deo ponere ꝯpellat. Hec poſitio qꝛ ad vitalē qndā īmutationē de genere cauſe formal̓ magꝭ qͣꝫ efficiētis/ hāc īmutādi maneriē r̄fert. dicūt exſequenti deū eſſe poſſe aīe rōnali cognitiōꝫīmo volitōeꝫ/ amorē iuſticiā/ tn̄ īmenſe ſed capacitate qͣdā actiua ſeu vitalit̓ eleuabili eiuſdē aīe rōnal̓. Cōtra hancimaginatōnem eſt pariſien̄. articulus/ qͣꝫqͣꝫAuīcēna et Algaſel de btītudine intelligentiaꝝ viſi fuerīt huiꝰ imaginatōis doctoreſfuiſſe. defuerūt alij ponētes lumīa creata alia a ſubſtātia aīe veluti qͦſdamhabitꝰ innatos ſibi eſſe inſeꝑabiles ab eadem eſſentia aīe/ et qͣſi ab eadē effluētia ſcūlulātia atqꝫ germinātes mirabit̉pīa ſi aliqͥ dixerūt fuerit antiqͣ celebrꝭopinio de potētijs aīe intellectiua volitiua talis ip̄e ſint accidentia q̄dā ī eēntiaaīe radicata diſtinctaqꝫ ab ea. Nota eſt īſuper ꝯmunis opinio ī angel̓ ponit ſpecieſomniū ꝯcreatas ad ſaluandū quō cognitionē ſuā accipiūt a rebꝰ noua atqꝫ mu-

tabilē. Circa verſat̉ ꝯtrouerſia int̓ platonicos ꝑipateticos. dicēte ariſtotele ꝑipateticorū pͥncipe/ aīa eſt tanqͣꝫ tabula raſain nihil depictū ē ⁊c̄. Platōe ecōtra dicēte noſtꝝ addiſcere eſſe niſi qd̓dā reminiſci. qͣꝫuis adhuc dictū iſtd̓ a diuerſis varieexponat̉. Una expoſitio tacta eſt de ſpeciebus ꝯcreatis/ quas platonici ī aīa nr̄a/ ſic̄nos in angelis poſuiſſe viſi ſunt. Alijs ecōtra certantibꝰ fruſtra hmōi ſpecieſ poniaīa ip̄a ſit imago oīm reꝝ/ ẜm ꝯuerſiōemad has vel illas res actuat̉ in cognoſcēdoabſqꝫ noua cognitiōis alteriꝰ formatione.quēad modū ſpeculū habēs in ſe imagīesreꝝ ſi eſſet virtus cognoſcitiua/ ip̄aꝫ cognitōem hmōi reꝝ in ſemet a ſemet acciꝑe/ autꝓpinqͥori ſil̓itudine imagīes tales ſi ſe cognoſcerent ī vnā ꝯcurrerēt. illa res perhanc ſui cognitōeꝫ eorū oīm qͦꝝ ip̄a ē imago cognitōem obtineret. qͣꝫqͣꝫ mutatiocognoſcēte in cognoſcēs et ecōtra difficulter tn̄ oīno īprobabiliter eſſet ſaluabil̓.Huic ſil̓r imaginatōi ꝯtradicit ꝑiſien̄. articulꝰ. Dicamꝰ deinde illd̓ in oēs fere Zueniūt. eſſe ſcꝫ cognitōes affectōes acqͥſitas/ actuales qͣꝫ habitualeſ illuſtrātesdictas ſex potētias. qͣꝫuis aliter alit̓.cognitōnū alie ſunt ꝯplexe alie incōplexe.q̄dam ī ſola app̄hēſiōe. q̄dā in aſſenſu cōſiſtit/ et aſſenſuū ꝑua eſt diuerſitas. Quidam ſunt euidentes ex cognitōe ſola terminoꝝ. alij exꝑientiā. alij demōſtratōem.Quidā ꝟ̓o ſunt ineuidētes. taliū alij certi/ alij incerti Alij cauſant̉ ex ꝓbabilitate rationū ſumptaꝝ ītrīſecas apparētias. alij extrinſecas. vt eſt autoritas dicētis. Deniqꝫ magna ē diuerſitas inter irradiatōemſenſualem et rōnalē. Sed inter ſenſualesirradiatiōes tam ab extrīſeco qͣꝫ ab intrīſeco diſtinctio multiplex inuenit̉. Sil̓r ī affectiuis actibꝰ vel habitibꝰ aſſignabil̓ eſſꝫvarietas ad p̄dictos cognitiuos actuſ velhabitus qͦꝝ naturā affectiui cōſequuntur. Poſtremo fides nr̄a quo ad ponit ml̓tos habitꝰ. et qn̄qꝫ actus infuſos gͣtuitosī vtraqꝫ potentia cognitiua affectiua p̄ſentiali colluſtratōe et virtuali quadaꝫirradiatōe ſpūaliter illuminat̉ aīa nr̄a/ periſtos ad hoc / illos ad illud. In nūero talium ſunt fides. ſpes. charitas. tres theologice virtutes/ dona ſeptē ſpūſſctī ꝓphetieet reuelatōes. et ſi qua ſunt dona talia diuidit ſpūs vnꝰ et multiplex/ dās vnicuiqꝫ