Theologia ſpeculatiuaLXIIII
ꝓpoſitū. Et inclinatio ad hec exeq̄nda dicit̉ ꝯſcīa. Niſi dicamꝰ ꝙ ꝯſcīa duo īportatſimul iudiciū ⁊ affectiōem comitē. Si ꝟ̓oꝯſideremꝰ paſſiōes motiuas huiꝰ appetitus rōnalis. ſic dicit̉ generali noīe appetitus rōnalis affectiuus/ vl̓ affectio rōnalisSi aūt fit reſpectu boni vel mali vt ſic app̄henſi ꝑ rōem/ ip̄e appetitꝰ dicit̉ ꝯcupiſcibilis. Si vero illud bonū vel malū p̄ſentetur vt arduuꝫ/ iraſcibil̓ appellat̉. Quāuisẜm ph̓m et ſequaces he due vires ⁊ concupiſcibilis et iraſcibilis in ſola ſenſualitateꝓpͥe radicent̉. Sed Augꝰ et theologoruꝫaliter vſus habet.Conſideratio. vi.ponit appetitū animalē nō ſolū homini ſꝫ⁊ beſtijs conuenire.Ppetitus aīalis vl̓ ſenſual̓ ē vianime affectiua apta moueri immediate ſolū ab app̄hēſiōe ſenſitiua. Addita eſt dictio hec excluſiua ſolū ne nos vrgeat ꝯtrouerſia vtrinqꝫꝓbabilis. videlicꝫ. An appetitꝰ rōnal̓ poſſit īmediate ex cognitōne ſenſitiua ſolū moueri ſicut pōt ex deliberatiōe rōis. Hūc qͦꝫappetitū in iraſcibilē ⁊ ꝯcupiſcibilē ſecernimus ꝑ eas q̄ mox dicte ſunt obiectales ratōnes. ¶ Preter hunc appetitū qͥdā poſuiſſe vident̉ ſenſum nature ad bonū vl̓ malū.ſaluantes ex hͦ ml̓tos effectꝰ mirabiles inanimantibꝰ reſpectu tal̓ vel fuge vel ꝓſecūtōnis qualiſmodi nō p̄t reddi cauſa ex app̄hēſiōe cognitōis ſenſual̓. vt ꝙ p̄ſente hoſte et nō viſo horreſcūt pili cū tremore quodam. qd̓ ecōtra fit amico p̄ſente. ꝙ formicaꝓuidens future hyemi ingētē farris cōponit aceruuꝫ. ⁊ ita de pluribꝰ abſqꝫ numero.Quid v̓o mirādū ſi corꝑa aīaliū ducāt̉ ſecretis inſtinctibꝰ vl̓ pulſibꝰ ad ſuos finesqn̄ ī corꝑibꝰ alijs minꝰ ꝑfectis minuſqꝫ organizatis tot mirabiles ad ſuos fines cōſeqͥndos naturales tractꝰ īuenimꝰ. īmo plurimi ſunt reꝝ variaꝝ ad inuicē tales tractqͦꝝ finem ignoramꝰ. vt ē tractꝰ ferri ad magnetē. ⁊ marꝭ ad lunā/ ⁊ alioꝝ ad alia Hūcaūt ſenſū nature iā ī om̄i re poſuimꝰ qͥ aliovocabulo lex nature/ vl̓ inclīatio naturaliſ.vl̓ directio intelligētie nō errātis p̄t noīariEt nihil ab hac poſitōe diſſentimꝰTercia pars prīcipalis eſt d̓ lumīoſitate dictaꝝ potētiaꝝ. a. xvij
ꝯſideratōe vſqꝫ ad. xxi. Ordine v̓o .xvij.Conſideratio. MilEx iſte potentie/ tres cognitiueſ⁊ treſ affectiue lumina q̄dā ſuntq̄ ꝑ ꝯſideratōeꝫ lucꝭ corꝑee faciliꝰ cognoſcunt̉. Itaqꝫ ſol iſte naturalis ſicut ī efficacia v̓tutis p̄ſtātior eſt ceteris corꝑibꝰ. ita ſil̓itudinem maiorē habꝫcū ſpūalibꝰ/ ⁊ ad eoꝝ cognitōem ꝯgruentiori manuductiōe deducit. ſicut dicit beatꝰDyoniſiꝰ vlti. de cel̓. hierarchia. ¶ Eſt aūtſol illuſtratiuꝰ alioꝝ eorū. inſuꝑ q̄ alterabilia ſunt calefactiuꝰ. qͦꝝ duoꝝ ꝓportionabilia gerit in ſe natura qͣlibꝫ rōnal̓. qm̄ lucetꝑ cognitiōem. ⁊ caleſcit ꝑ amorē. Oīs preterea effectꝰ p̄ſertim īmanens ꝓductꝰ a talinatura rōnali. dici meret̉ lume aliqd̓ aut ratiōe claritatis ī cognitiua. aut caliditatis īaffectiua. aut ſil̓ vtriuſqꝫ. Nō enī forte ꝯtīgit reꝑire cognitōeꝫ q̄ nō ſit formal̓r aūt v̓tualit̓ q̄dā affectio. Sic̄ affectio n̄ videturpoſſe ſecerni qͥn ſit q̄dā exꝑimētal̓ ꝯgnitō.qͥppe neutra effectū ſuū cauſat ſine alt̓a. qͦnia ad cognitōis cauſatōeꝫ potētia affectiua/ ſicut ad affectōem generādā cognitiuaconcurrit. Effectus aūt ſꝑ ſue cauſe q̄damſil̓itudo ē ⁊ imago. Sic p̄terea videmꝰ lucē nō eſſe ſine calore ſaltē v̓tuali. Caliditaſqͦꝫ lucis ꝓductiua reꝑit̉. ¶ Rurſus quēadmodū lux ⁊ calor mutuo ſe fortificat qd̓ īꝓductōe ignis facile ē aduertere. vbi calorflāmā/ ⁊ flamā calorē ingenerat. Nō aliterexiſtimādū ē v̓tutibꝰ iſtis cognitiuis ⁊ affectiuis qͥn ex mutuo ꝯcurſu ordīato ad inuicē/ fit oꝑatio/ ⁊ tāto maior atqꝫ ꝑfectior/qͣnto virtꝰ q̄libet cū qͣlibet extiterit vnitior¶ Deniqꝫ lux ſolis ſe diffūdit diſparit̓ provarietate mediorū / alit̓ in denſitate/ alit̓ inraritate/ aliter in medio ꝑſpicuo et diaphonō et ꝑuio. aliter ī obſcuro turbido ⁊ ſpiſſoatqꝫ nubiloſo. Quā ſil̓r diffuſionē variantꝓpinqͥtas atqꝫ diſtātia. Multiplex qͦꝫ obſtaculoꝝ diſpoſitio nō vnā reddit lucis radiantis imaginē/ ſed ꝓ diuerſitate incidentiarū radiātiū variata. Attēdamꝰ interindiuinā lucē qͣdā ꝓportionabili ſil̓itudīe ſolem ſe cōicare/ nō tn̄ naturali neceſſitate/ ſꝫlib̓aliſſima ⁊ gͣtuita charitate. his qͥdē clarius/ his v̓o obſcuriꝰ. Dat enī ſe lucidiꝰ intelligentie qͣꝫ rōi / ⁊ vtriqꝫ limpidiꝰ qͣꝫ ſenſuiExēplū ſenſibile ad hͦ manuducēdū ē. ſi diuerſa vitra oppoſuerimꝰ radijs ſolaribus
nim 3