Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secunda pars de myſtica

plex quoqꝫ appellatio. accipit īmediate motiones obiectales reꝝ exteriorū. etſic dicit̉ ſenſus exterior in qͥnqꝫ diſtinctus. ſunt. viſus auditus. guſtꝰ. olfactꝰ. tactusAut recipit īmediate ſenſatōes factas ī hiſquinqꝫ ſenſibꝰ iudicās inter eas. ſic eſt ſenſus cōmunis. Aut cōſequenter ex iudicijsvel ſenſatōibꝰ factis in ſenſu cōmuni ꝯponit et diuidit. et ſic dicit̉ imago vl̓ fantaſia.vl̓ virtus formatiua. Et ſi ex ſenſatis elicitinſenſata hanc eſtimatiuā nominamus.de ꝓficuo vl̓ nociuo dijuudicat. Due preterea ſunt vires retentiue ſpecieꝝ in abſentia. Una ſenſu cōmuni imaginatio qn̄qꝫ nominat̉. Altera formatiua eſtimatiua/ cui memorie nomē inditū eſt. quarumomniū virtutū ſuis organis āplior manifeſtatio (quia ad p̄ſens negociū iſta ſufficiūt) ad naturales medicos referat̉ Porro vis hec cognitiua ſenſualis nūcupaturaliquādo aīalitas nōnunqͣꝫ ſenſualitas. qn̄qꝫ celum primū vel infimū. qn̄qꝫ imaginatio. quandoqꝫ vmbra ratōis. In qua rurſus vmbra varij gͣdus varietate ſuoꝝ officiorū deſignant̉. Eſt itaqꝫ ſenſus exterionouiſſima lux potētie ꝯgnitiue deficit vl̓occidit in potētia ſolū vegetatiua vl̓ nutritiua. dehinc ſenſus cōmunis (habēs ſub ſehanc lucē quaſi ī vmbra ſua) reponit̉ ī vmbra fantaſie. ſicut fantaſiā in vmbra eſtimatiue. hanc in vmbra rōis collocamꝰConſideratio tredecima agit de affectiuis potentijs ī genereſpecies earū ſubdiuidit.Uilibet potētie cognitiue correſpondet ꝓportional̓ virtus afcfectiua. Cum enī app̄hendit̉ aliquid a potētia quod eſt cōueniens ſibi vel diſcōueniēs/ et ſub tali aliqͣ ratione ſibi ſubijcit̉/ exꝑimur aīam applaudere quodāmō ad hāc app̄hēſionē ſi ſit cōueniens vel vt cōueniēs/ et horrere ſi ſit vt diſcōueniens. Dicā ampliꝰ nullū eſſe ens qd̓ habeat appetitū ꝓportionabiliter ad fiem ſibi iure diuīe legis debitus eſt. Sꝫ dicit̉ hic appetitus ꝓprie affectiuusterqͣꝫ in rebꝰ cognitōe vigentibꝰ. Sūt igit̉tres vires affectiue ꝓportionales cognitiuis. ſcꝫ ſynderiſis volūtas appetitus ſenſitiuus.Conſideratio decī

maquarta ſynderiſim mentis diuidit eiuſqꝫ app̄henſionē ẜm quam tendit declarat nominibꝰ appropͥatis.Indereſis eſt vis aīe appetitiuaſuſcipiens īmediate a deo naturalē quandā inclinatōem ad bonum quam trahitur inſeqͥ motōem boni ex app̄hēſione ſimplicis intelligentie p̄ſentati. Quēad modū nāqꝫ ſe hꝫ intelligētia reſpectu veri pͥmi certi Ita ſynderiſis reſpectu boni finalis/ ſine mixtionemalicie ſimpliciter p̄ſentati. Qm̄ ſimplexintelligentia ſicut p̄t diſſentire talibꝰ ꝟitatibus agnitōe habita qͥd termini ſignificent. Ita poteſt ſynderiſis nolle poſitiue pͥncipia pͥma moraliū ſibi intelligentiā oſtenſa ſunt. Utrū v̓o poſſit ea nonvelle hoc eſt in ſuſpēſo ſe tenere cōis opinioaffirmatiuā tenet ꝑtē. Iuxta triplicitervti poſſumꝰ noīe ſynderiſis. Aut ꝓut eſt inclinatio tal̓ de cuiꝰ qͥdditate ꝓbabilitaſ eſt.vtiqꝫ talis qͣlē de qͥdditate ſimplicis intelligentie poſuimꝰ. Aut ſynderiſis dicet actūhuiꝰ virtutis cōſequentē ex app̄hēſiōe huius intelligentie. Aut tercio dicit habitū exactibꝰ frequentatis ingenitū. ſecꝰ de ītelligentia diſtinctio ſe offert v̓tute velactu eius vel habitu ex actibꝰ derelicto.Syndereſim autē alijs nominibꝰ appellamus. vel habitū practicū principiorū. velſcintillā intelligentie rōe cuiuſdā ſue euolatōis et ardoris ad bonū vl̓ portionem virginalem anime vl̓ ſtimulū naturalē ad bo/ vel apicem mentis/ vel inſtinctū indelibilem. aut aliqͦ tali noīe. vt ē celū ſup̄muꝫin affectiuis potētijs. Et ita ꝓportionabiliter ad ea que de potentia cognitiua dictameminiſtisCōſideratio. xv. varlat nomen appetitus. et ẜm hanc accepitvirtutē appetitus ratōnalis.Ppetitus rōnal̓ eſt vis aīe affe­ Uctiua apta moueri immediate abapp̄hēſione cognoſcitiua ratōisHic appetitꝰ ſi ſit reſpectu poſſibiliū īpoſſibiliū noīat̉ qn̄qꝫ voluntas.Si cōſideret̉ reſpectu actꝰ a ſe eliciti dicit̉libertas. Si ſit reſpectu obiectoꝝ finaliū et poſſibiliū/ d̓r electio vel appetitꝰ electiuus. Et reſpectu actuū īꝑatorū dicit̉ appetitus dn̄atiuus vel executiuꝰ. Si ſit voluntas exequendi ea que electa ſunt dicit̉

T