Lectio ſextaLXIII
quaſi videlicꝫ nulla poſſit eſſe ſalubritas īſtitutionū q̄rūlibet; niſi trāſgreſſores earuꝫhorrēdiſſima morte mox afficiat mulctet⁊ ꝑdat. qͣſi p̄terea nullū ſit dare mediū internctm̄ mortale ⁊ meritū quaſi poſtremo ſācti pr̄es/ vt Augꝰ. Benedictꝰ ⁊ alij voluerint eē mordarij (vt vulgo dicit̉) aīaꝝ ſuoꝝqꝫ filioꝝ necatores ꝑnicioſiſſimi nō pij nutritores. Dū p̄terea qꝛunt deo ſtatuere filios regni/ fecerūt eos gehēne filios/ nō iaꝫin duplo ſed millecuplo magis qͣꝫ pͥꝰ. Ꝙ ſihoc ſentire nefas ē. nefas vtiqꝫ erit dicere qviā mandatorū dei ip̄i nō faciliorē effecerint ſed vndiqꝫ ſpinis horrentibꝰ ⁊ laqueisac p̄cipitijs in inferna mergentibꝰ oppleuerint. Uoluerūt gͦ ꝯſtitutiōes ſuas nō habere robur par ad legē dei obligatiuā pure p̄ceptiuā. qn̄ nec deꝰ hͦ de omni lege ſua voluit. Uoluerūt inſuꝑ ſuas inſtitutōes inqͣꝫtū addūt ad p̄cepta dei explicite accipi/ velvt monitōnes ſalutares vl̓ vt cōſilia vl̓ vtmandata tꝑaliter penalia. quoꝝ trāſgreſſioaut nulliꝰ aut breuis diſcipline tꝑal̓ obnoxia eſſet. Quis neſciat eos nō neſciſſe dādūeſſe timori dei locū. ⁊ n̄ totū hūano pauori.iuxta ꝯſiliū ſapiētis? Ꝙ inſuꝑ ꝑ timoremdeclinat om̄is a malo. Ita ꝟe fructuoſiꝰ qͣꝫterrore puniētis viri. qͣꝫqͣꝫ ⁊ hic terror nonnūqͣꝫ vtilis eſt ſed ne nimis. Quis rurſusabnegauerit tales pr̄es ſpūſctō plenos Benedictū Auguſtinū/ ceteroſqꝫ nō fructuoſius ea q̄ recta ſunt qͣꝫ eoꝝ ſucceſſores lōge īparis autoritatꝭ atqꝫ ſanctitatis ſtatuiſſe?Cōſtat autē nouiſſime iā in multis religionibꝰ expreſſo v̓bo cautū eē vt vouens regulā nulla trāſgreſſiōe cuiuſuis hūane ſue inſtitutōis reꝰ ſit ad noxam/ ſed tm̄ ad diſciplinā ordinis cōſtitutā. Hoc videlicꝫ vtile eſſe diuinꝰ Auguſtinꝰ ⁊ ſapiētiſſimꝰ nonvidit. ⁊ hͦ iſti cognouerūt. Nō ita eſt. Hocplane vidit ⁊ ſenſit Augꝰ. hoc Benedictuſ.hoc alij ſanctorū patrū. Et quia ſufficiēterex recta rōe/ ⁊ lege diuīa ⁊ mō traditōis ſicinterpretandā eſſe regulā ſuā p̄ſumebāt exp̄ſſiōe hac nō vſi ſunt. quā tn̄ iſtis diebusppt̓ ſcrupuloſos ⁊ ſimplices vtilē eſſe nonnegamꝰ. Uellē nobis dicerēt auſteriores illi religionū cēſores ſi q̄ſiſſet aliqͥs ab Auguſtino. Ecce iubeſ pater vt nō loq̄mur ī clauſtro. vt in geſtibꝰ corꝑis nos ꝯpoſitos. vt īnutibꝰ ocl̓orū nos caſtos habeamus. Uisne igit̉ vt qͥſqͥs ꝯtraria hoꝝ fecerit q̄ aliunde ex chriſti libertate licerent. ille ſit reꝰ ca-
pitalis crimīs. vis vt infernali er̓ne mortiſſupplicio ꝯtradat̉? Noui māſuetudinē animi tui pijſſime pater Auguſtine. noui prudentiſſimā diſcretōeꝫ tuā. quā audire mihivideor reſpōdentē. ⁊ cū quodā horrore animi ac fricatōe faciei dicentē. Abſit hoc o filij. qui vos iudicat dn̄s ē. Ego interim qd̓ſalubre eſt d̓di monitū vl̓ ꝯſiliū. Ego ſi illd̓trāſgredi cognouero/ diſciplina regule eritſuꝑ vos que vos liberabit. Itaqꝫ volo adſuaue iugū xp̄i teneriores vos adhuc quaſi iuueneſ aſſueſcere nō necare. erudire nō ꝑdere. Hec enim tali viro digna reſponſio¶ Proinde ne qͥd ſcrupuloſitatis hereat qͥn Qradicitꝰ extirpet̉. queramꝰ a nobiſip̄iſ. quidaddit obligatio regularis ad chriſti ẜuitutem. cui ẜuire ſumma ingenuitas ē/ lib̓taſ ⁊regnū. Ne qͥs etiā exiſtimet velle nos culpare diſciplinā laudādo libertatē. ¶ Addit. affirmamus. hec regularis inſtitutio ml̓tumper omnē modū. Prīo qꝛ ad penā ab ordine aut ſuꝑiore taxatā religioſus trāſgreſſoretiā inuitus licite cogi pōt. nō ita ſecularisHabet hec rō locū ī omni obligatōe politica. vtputa in vniuerſitate pariſiēſi. Siquidē cogi p̄t ſuus iuratꝰ ad multa faciēda. etſi nō ſub pena peccati mortalis in oībꝰ queiuraſſe videt̉. ſub penis tamē ꝑ vniuerſitatē infligendis vſqꝫ ad priuatōem et reſecatōnem incluſiue. vſqꝫ etiā ad penas q̄dant̉ꝑiuris. qͣꝫqͣꝫ ille apud deū nulliꝰ ꝑiurij reꝰhaberet̉. ¶ Porro ⁊ ſi foret hoc abſqꝫ culpaſua criminali nō tamē abſqꝫ cauſa. ip̄e ideonec cōqueri neqꝫ murmurare ⁊ obniti deberet. Hoc maxime verū eſt in politijs quoꝝfinis immediatꝰ eſt bn̄ regulare homīes invita ciuili ⁊ politica. ī eis ſcꝫ q̄ vite huic corꝑali deẜuiūt ſi finis eſt tēporalis. Et nōnemediū agēs aut ordinās ad illū finē vt tal̓eſt/ eſſe tꝑale debꝫ? Propterea ꝑ reatū peneeterne nō obliga oit pͥnceps politicꝰ de perſe ⁊ ꝓpͥe ad obẜuatōem legis ſue/ vt talis ē.Sed ī ſacramētalibꝰ ⁊ diuīs exercitijs plꝰhabet̉ ſcrupuloſitatis/ ſicut ad finēſ up̄muꝫdirectiꝰ et īmediatiꝰ ordīat̉. qͣꝫqͣꝫ ml̓ta ſintin eis plꝰ monitoria qͣꝫ p̄cepta. ſic̄ in religioſis. ¶ Ampliꝰ ſcd̓o ſi religioſus ꝯtēpſeritregulā ſuā. ⁊ ſui ſuꝑioris autoritatē. etiā inhis que appellamᶻ monitoria. ⁊ ꝓ qͥbꝰ ſoladiſciplina ordinis ſtatuta/ aut ſuꝑioꝝ eſt arbitrio derelicta. ille peccat gͣuiter. qꝛ ⁊ monitū ꝯtēnit ait Bern̄. ⁊ remediū. Quid aūtſit ꝯtemnere ſup̄ docuimꝰ. Itaqꝫ ſi paſſim