Lectio ſextaLXIII
LXI LI
ſtatuerūt non ſub rigore precepti ꝓprie dicti ſed quedam vt monitōnes. quedam vtconſilia. quedā vt ꝑfectōnes. Quis neſciatplures eſſe ꝯſtitutōes in qͣlibꝫ religiōe īmo⁊ politia/ que magis ſunt ad qͣndā decentiā et honeſtatē/ ad ꝑfectōis inductōem qͣꝫad neceſſitatē? Cuiꝰ ponit exemplū magiſter Nicolaus de lyra ſuꝑ illud Matth̓. xvNō lotis manibꝰ māducare ⁊c̄. De hoc genere ſunt fere oēs inſtitutōes regulares ī religionibꝰ. vt de ſilētio tenēdo. de diſciplinain clauſtro. in mēſa. in capitulo ẜuāda. ⁊ generaliter de omnibꝰ p̄ceptis que Bern̄. factitia nomīauit. ¶ Uerū arguat ita aliquisOmnis violās iuramētū aut votū peccatmortaliter. Nam qͥs negat omne ꝑiuriū eēmortiferū? ſed Iohānes monach. iurauit.⁊ vouit hec ⁊ hec oīa ſeruare q̄ ſunt in regula. nō enī fecit exceptiōem/ ſicut nec cū iurauit ⁊ vouit in omnibꝰ obedire ſuis ſuꝑioribus. Igit̉ in om̄i trāſgreſſiōe hmōi voti etiuramenti ⁊ obediētie peccat mortalit̓. Propterea loquela eiꝰ in clauſtro erit mortalis.inobediētia ſimilit̓ cuicūqꝫ mandato ſibi ꝑabbatē facto. Alioquin qͥd adderet ſuꝑ ſeculares ꝓfeſſio regularis? ¶ Rurſus ſi ſecularis vouet vl̓ iurat ꝙ ibit craſ ꝑegre ad noſtrā dominā. aūt ꝙ die mercurij abſtinebita carnibꝰ. aut aliqͥd hmōi pͥus indifferens.ſi trāſgrediat̉ vltra; nōne crimīaliter deierebit? Nōne fractōis voti reꝰ tenebit̉? Cur n̄ſimilit̓ religioſus in votis regule ſue? ¶ Reſpondemꝰ ad hec pͥmo dicentes. ꝙ ſic̄ in p̄ceptis ita in votis ⁊ iuramētis ⁊ obediētiaqͣdruplicē latitudinē rectitudīs fas eſt aſſignare. ⁊ ꝓinde aliqͣ impletio iuramēti eritde neceſſitate. aliqͣ de cōgruitate. aliqͣ de cōſilio. aliqͣ de ꝑfectiōe. ſimilit̓ de voto ⁊ obedientia. Et qͥdem de obedientia ꝯmūis eſtapud doctores talis diſtīctio. vt aliqua ſitde neceſſitate. aliqua de ꝑfectiōe. Conſeq̄nt̓̉diceret̉ non oēm iuramēti aut voti aut obediētie trāſgreſſionē eſſe mortaliter. īmo necvenialiter culpabilē. licꝫ ſemꝑ imꝑfectam.Sicutē religione dicimꝰ nihil eſſe adeo cōliliū quin in caſu cadat in p̄ceptū. īmo adp̄paratiōeꝫ animi ſemꝑ ligat. ¶ Ꝙ ſi qͥs abhorret hunc reſpōſiōis modū accipiat alterum. ſciat tamē vtriuſqꝫ ſil̓em eſſe in re ſententiam. Iuramentū gͦ et votū nunqͣꝫ itaꝓferuntur abſolute qͥn interp̄tatōnes. cōditiōes. gloſas. et ciuiles intelligentias ſuſcipiant. vt ſapiens epieikes iudicabit. hoc iā
ſupͣ dixiſſe meminimꝰ. nec deſunt iura ad hͦCum enī finis om̄is legis ſit charitas ẜmapoſtolū. Cū p̄terea religiōes ⁊ autoritateſprelatorū date ſunt ad edificatōem. nō adſubuerſionē et illaqueatiōeꝫ fideliū ſeqꝫ eisſummittentiū. quis audeat dicere vel cogitare ꝙ ſancti viri ſpūſancto pleni ſupra iugum chriſti ſuaue et facilitatē legis ſue adijcere voluerīt onus grāde tot ⁊ taliū conſtitutionū ſub obligatōne pari ad preceptapure diuina. hoc eſt ſub reatu damnatōniseterne? ¶ Hoc ſe baculo reſponſiōis tuebat̉olim dn̄s Petrus abbas cluniacēſis ī epiſtola miſſa ad ſanctū Bernardū. vbi deducit omnē regularē inſtitutionē inuiolatammanere quantūcūqꝫ mutet̉/ dum charitatꝭ.lex ⁊ regula in his que fiūt cuſtodit̉. Quāobrem eſus carniū ⁊ vſus pelliciorū ⁊ aliorū huiuſmodi/ quibus licet regularis inſtitutōnis ſuꝑficies aduerſari videtur. eidemconſonat in caſu charitatis ⁊ neceſſitatis.Cuiꝰ ſimile in libello de p̄cep. ⁊ diſpen. dicit Bern̄. ꝙ vbiqꝫ regulariter viuit̉ vbi cōſuetudīes laudabiles ꝓ tempore ⁊ loco obſeruant̉. Ita ex his ego videam ꝯcludēdū.ꝙ aliquādo monachꝰ abſtinēs a carnalibꝰdum ſcrupuloſus obſeruator regule viderivult. erit eiuſdē violator. et hoc ſi tanqͣꝫ ſingularis ferus turbet alios ⁊ quaſi reos ſue.abſtinētie putatiua ſanctitate cōdēnet. qͦsmagiſtra charitas aut charitatis comeſneceſſitas. aut cōſuetudo laudabilis per ſuꝑiores tolerata vel impoſita excuſat abſoluitqꝫ. Sed heu rarus valde caſus talis. vtinā crebrior nō eſſet trāſgreſſio per exceſſuꝫqͣꝫ per diminutū. ¶ Propterea nō diximuſea que diximꝰ ad laxandū frena luxurie. gule. et inobediētie/ nō ad diſſoluendū rigorēregularis diſcipline. nō ad habenduꝫ velamen malicie libertatē. ſeorſum a nobis hocſacrilegiū. Sed ꝙ interim querimꝰ inueſtigare quouſqꝫ et quātū obligatio regularis extendit̉/ ne vitare cupiētes ſcillam nimie laxatiōis; precipitemꝰ nos et alios incaribdim falſe ⁊ auſtere obligatōnis/ quoniam diſplicet infidelis ⁊ ſtulta promiſſio.Infidel̓ ſi nō implet̉. ſtulta ſi diſcretōe non.ſalitur. ¶ Predicabam aliquando peccatores non obligari ſtatim ad cōfitenduꝫ poſtpeccatum. ſed certis temporibꝰ/ vt ſemel īanno et in articulo mortis/ et dum ſuſcipiēdum eſt ſacramentum. quāqͣꝫ confeſſio crebrior proficeret. Inculpatus ſuper hoc ab