De vita ſpirituali anime
vbi legē diuinā aūt naturalē ledere ꝯuincit̉Nā ſicut ꝯſuetudo dicit̉ alt̓a natura. ſic lexꝯſuetudīalis quaſi lex naturalis habēda ē.Fit etiā abrogatio ꝑ exp̄ſſam aut interp̄tatiuā reuocatōem factā ab illo qͥ ꝯdendi habuit ptātē. Fit deniqꝫ abrogatio cauſa manifeſte dānatiōis ſi lex illa ſeruaret̉. Patenthec oīa ex deſcriptōe ⁊ ꝯditōibꝰ legis bone.qm̄ honeſta eſſe debet. iuſta. poſſibil̓. iuxtanaturā et ꝯſuetudinē patrie/ loco tꝑiqꝫ conueniēs. neceſſaria vtilis ⁊ manifeſta. vt habet̉ ex dictꝭ Iſid̓. ¶ Ex his liqͥde ꝯſtat qͣꝫ temerariū eſt ⁊ iniquuꝫ velle oīa decreta fiueeccl̓iaſtica ſiue ciuilia ad om̄e tēpꝰ ad oēmgentē ⁊ patriā extēdere. quoniā lex q̄ ꝓ vnotꝑe et loco aut ꝑſonis eſſet vtil̓ eſſet ī alijstꝑe loco et ꝑſonis impoſſibil̓ aut dānoſa. īmo velle ſic oīa ſtatuta ſtabilire hoīm eſt d̓lirantiū/ ⁊ qͣſi contēdentiū vt oppoſite legetſimul obẜuent̉. Hic fundāt ſe qͥ dicūt nonita expedire vnū imꝑatorē dn̄ari oībꝰ ciuiliter/ ſic̄ vnū papā ſpūalit̓/ qm̄ lex fidei vnaeſt apud oēs. nō ita leges fori. Pret̓ea poſitū eſt in decretis di. iiij. ꝙ leges inſtituunt̉cū ꝓmulgant̉. firmant̉ cū moribꝰ vtētiumapprobant̉. Igit̉ ꝑ argumētū a ꝯͣrio ſenſuSi moribꝰ vtentiū neqqͣꝫ approbant̉/ illenullū habent firmamētū. ⁊ ita ppl̓s hꝫ ml̓tū in ſua ptāte dare robur legibꝰ aut tollereQ p̄ſertim ab initio. ¶ Sūt autē hic q̄ſtiōesdifficiles. qͣlis .ſ. debeat eē ꝯſuetudo ad abrogandū legē aliquā/ et qͣnti tꝑis. Et ſi poſſit ꝯſuetudo introduci ꝯͣ legē illā quā cumrenouatōe iuramēti qͥlibet intrās aliquampoliciā ꝓfitet̉. ⁊ qͥd ſit interp̄tatiue renouare(al̓s reuocare) Dicimꝰ aūt ꝙ vbi nō ē taxatū tꝑs a legibꝰ alijs/ debꝫ fieri abrogatioꝓut ſapiēs iudicabit. nūc tardiꝰ/ nūc citiuſiuxta neceſſitatis aut vtilitatꝭ qͣlitatē. ¶ Nobis inſuꝑ dicendū videt̉ ꝙ multe ſunt inſtitutōes ad qͣꝝ obẜuatōes vident̉ om̄es ſe qͦtidianis iuramētis aſtrīgere qͣs tn̄ obẜuare non tenent̉. nō ꝙ ꝑiuriū ſit licitū ſed quiaiuramēta talia ſunt ſꝑ intelligēda ciuiliter.Hoꝝ exēpla ſumere poſſumꝰ in p̄clara vniuerſitate ꝑiſien̄. ⁊ in eccl̓iaꝝ alijs collegijs.Cōſtat ꝙ nouit̉ intrātibꝰ dictā vniuerſitatē vl̓ collegia/ legunt̉ explicite ꝯſtitutōnesaliq̄ inter ceteras q̄ nullatenꝰ obẜuant̉. quibus lectis petit̉ ab eis. Uultis iſta iurareꝫQui rn̄dent. ita iuro. nec aliqͥd excipiūt. ꝙſi qͥs dixerit oēs p̄ſentes tā eos qͥ exigūt/ qͣꝫillos qͥ p̄ſtāt iuramentū crimīalit̓ deficere.
videat quō tot ⁊ tales ſumme lr̄ature ⁊ probitatis viros poſſit abſqꝫ temeritate dānare. ¶ Propt̓ea ī om̄i iuramēto vt ꝯditōnesmulte ſubintelligāt̉ neceſſe ē. ¶ Prīo ī om̄iꝯſtitutōe ꝑ ſuꝑiorē edita reẜuat̉ ſꝑ eiꝰ autoritas. īmo nec p̄t excludi/ qͣꝫtūcūqꝫ aliqͥs iuret ſe nolle vnqͣꝫ in poſterū vti diſpenſatōneſeu relaxatōe ꝑ ſuꝑiorē faciēda. qͥn ſuꝑioriſautoritas ſit in hoc ſuꝑior. Et ita vſus habet in pͥuilegijs ꝑ ſūmoſ pontifices collatꝭtam in vniuerſitatibꝰ qͣꝫ officiarijs dn̄orū.qͣꝫuis aūt videret̉ eſſe tutiꝰ explicare ſuā intentōem in pͥncipio iuramēti iſtd̓ tn̄ nō exigit̉ ad euitatōem ꝑiurij. nā a lege ſufficiēterexplicat̉. ¶ Rurſus iuramentū ſicut ⁊ votūnō obligat vbi v̓gunt palā ad deteriorē exitū. idcirco recipiūt diſpenſatōeꝫ aut relaxatōem aut ꝯmutatōem / vt ſapiēs p̄ſertim ſuꝑior iudicabit. ¶ Ampliꝰ iuramentū n̄ pl̓debꝫ obligare qͣꝫ voluerit aūt rōnabilit̓ velle debuerit obligare ordinator tal̓ iuramenti. ⁊ in cuiꝰ fauorē fit. Hinc ſaluat̉ qd̓ dictūeſt de p̄ſtatiōe iuramēti apud vniuerſitates⁊ collegia ſuꝑ multis q̄ manifeſtū eſt nullomō cuſtodiri. Habēda eſt itaqꝫ p̄ſumptioꝙ exigētes talia iuramēta nō intēdūt obligare ad ea que nec ip̄i nec pr̄es eoꝝ obẜuarunt. Sꝫ ſubītelligit̉ ſꝑ ⁊ ſi nō explicet̉ hecaūt ſil̓is additio. Si ⁊ qͣꝫtū rōnabiliter talia cadūt ſub iuramento iuxta ꝯſuetudineꝫ⁊ vtilitatē policie. De hͦ rurſum infra dicet̉¶ Et ſi ꝑ pctm̄ etiā poſſit aliqͣ lex abrogari Raut ꝑ maliciā ſubditoꝝ. Puto enī ꝙ ſic ⁊ ꝙad multa agēda vl̓ omīttēda p̄latꝰ aliqͥs p̄tobligari ꝓpter generalē maliciā aut errorēſubditoꝝ. quoꝝ oppoſita aliqn̄ agere vel omittere tenet̉. ſicut in materia nūc currentedixiſſe ⁊ ſcripſiſſe memī. ꝙ etiā vbi via ceſſionis fuiſſet minꝰ bona; tn̄ acceptare eamdebebat dn̄s Benedictꝰ .ſ. petrꝰ de luna. attenta deliberatōe regiſ frācie ⁊ aliorū ſubditorū ſue obediētie. Sꝫ d̓ his alibi ⁊c̄. ¶ Poſtremo cēſendꝰ eſt ſuꝑior reuocare ſuā legeꝫpoſitiuā de qͣ ſꝑ loqͥmur qn̄ cognoſcit ſubditos paſſim ⁊ publice illā trāſgredi. ⁊ patit̉ neqꝫ cōtradicit. aut ſi ꝯtradicit tn̄ dānoſe ꝯtradicit. aut ſolis v̓bis cū deberet vti factꝭ. Notet̉ hic ſctūs Thomas. Idē gaud̓.Ad hoc corollariū prīcipale ē exēplū multiplex in corꝑe decretoruꝫ. vbi magna parsctiā eorū que ſtatuerūt generalia. cōcilia/ n̄ẜuant̉. Nā ⁊ ī pͥmo vigore eccl̓iaſtice diſcipline multa ſeuero rigore ſtatuta ſūt. q̄ mō