Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De vita ſpirituali anime

vbi legē diuinā aūt naturalē ledere ꝯuincit̉ ſicut ꝯſuetudo dicit̉ alt̓a natura. ſic lexꝯſuetudīalis quaſi lex naturalis habēda ē.Fit etiā abrogatio exp̄ſſam aut interp̄tatiuā reuocatōem factā ab illo ꝯdendi habuit ptātē. Fit deniqꝫ abrogatio cauſa manifeſte dānatiōis ſi lex illa ſeruaret̉. Patenthec oīa ex deſcriptōe ꝯditōibꝰ legis bone.qm̄ honeſta eſſe debet. iuſta. poſſibil̓. iuxtanaturā et ꝯſuetudinē patrie/ loco tꝑiqꝫ conueniēs. neceſſaria vtilis manifeſta. vt habet̉ ex dictꝭ Iſid̓. Ex his liqͥde ꝯſtat qͣꝫ temerariū eſt iniquuꝫ velle oīa decreta fiueeccl̓iaſtica ſiue ciuilia ad om̄e tēpꝰ ad oēmgentē patriā extēdere. quoniā lex vnotꝑe et loco aut ꝑſonis eſſet vtil̓ eſſet ī alijstꝑe loco et ꝑſonis impoſſibil̓ aut dānoſa. īmo velle ſic oīa ſtatuta ſtabilire hoīm eſtlirantiū/ qͣſi contēdentiū vt oppoſite legetſimul obẜuent̉. Hic fundāt ſe dicūt nonita expedire vnū imꝑatorē dn̄ari oībꝰ ciuiliter/ ſic̄ vnū papā ſpūalit̓/ qm̄ lex fidei vnaeſt apud oēs. ita leges fori. Pret̓ea poſi eſt in decretis di. iiij. leges inſtituunt̉ ꝓmulgant̉. firmant̉ moribꝰ vtētiumapprobant̉. Igit̉ argumētū a ꝯͣrio ſenſuSi moribꝰ vtentiū neqqͣꝫ approbant̉/ illenullū habent firmamētū. ita ppl̓s hꝫ ml̓ in ſua ptāte dare robur legibꝰ aut tollereQ p̄ſertim ab initio. Sūt autē hic q̄ſtiōesdifficiles. qͣlis .ſ. debeat ꝯſuetudo ad abrogandū legē aliquā/ et qͣnti tꝑis. Et ſi poſſit ꝯſuetudo introduci ꝯͣ legē illā quā cumrenouatōe iuramēti qͥlibet intrās aliquampoliciā ꝓfitet̉. qͥd ſit interp̄tatiue renouare(al̓s reuocare) Dicimꝰ aūt vbi ē taxatū tꝑs a legibꝰ alijs/ debꝫ fieri abrogatioꝓut ſapiēs iudicabit. nūc tardiꝰ/ nūc citiuſiuxta neceſſitatis aut vtilitatꝭ qͣlitatē. Nobis inſuꝑ dicendū videt̉ multe ſunt inſtitutōes ad qͣꝝ obẜuatōes vident̉ om̄es ſetidianis iuramētis aſtrīgere qͣs tn̄ obẜuare non tenent̉. ꝑiuriū ſit licitū ſed quiaiuramēta talia ſunt ſꝑ intelligēda ciuiliter.Hoꝝ exēpla ſumere poſſumꝰ in p̄clara vniuerſitate ꝑiſien̄. in eccl̓iaꝝ alijs collegijs.Cōſtat nouit̉ intrātibꝰ dictā vniuerſita vl̓ collegia/ legunt̉ explicite ꝯſtitutōnesaliq̄ inter ceteras nullatenꝰ obẜuant̉. quibus lectis petit̉ ab eis. Uultis iſta iurareꝫQui rn̄dent. ita iuro. nec aliqͥd excipiūt.ſi qͥs dixerit oēs p̄ſentes eos exigūt/ qͣꝫillos p̄ſtāt iuramentū crimīalit̓ deficere.

videat quō tot tales ſumme lr̄ature probitatis viros poſſit abſqꝫ temeritate dānare. Propt̓ea ī om̄i iuramēto vt ꝯditōnesmulte ſubintelligāt̉ neceſſe ē. Prīo ī om̄iꝯſtitutōe ſuꝑiorē edita reẜuat̉ ſꝑ eiꝰ autoritas. īmo nec p̄t excludi/ qͣꝫtūcūqꝫ aliqͥs iuret ſe nolle vnqͣꝫ in poſterū vti diſpenſatōneſeu relaxatōe ſuꝑiorē faciēda. qͥn ſuꝑioriſautoritas ſit in hoc ſuꝑior. Et ita vſus habet in pͥuilegijs ſūmoſ pontifices collatꝭtam in vniuerſitatibꝰ qͣꝫ officiarijs dn̄orū.qͣꝫuis aūt videret̉ eſſe tutiꝰ explicare ſuā intentōem in pͥncipio iuramēti iſtd̓ tn̄ exigit̉ ad euitatōem ꝑiurij. a lege ſufficiēterexplicat̉. Rurſus iuramentū ſicut votū obligat vbi v̓gunt palā ad deteriorē exi. idcirco recipiūt diſpenſatōeꝫ aut relaxatōem aut ꝯmutatōem / vt ſapiēs p̄ſertim ſuꝑior iudicabit. Ampliꝰ iuramentū pl̓debꝫ obligare qͣꝫ voluerit aūt rōnabilit̓ velle debuerit obligare ordinator tal̓ iuramenti. in cuiꝰ fauorē fit. Hinc ſaluat̉ qd̓ dictūeſt de p̄ſtatiōe iuramēti apud vniuerſitates collegia ſuꝑ multis manifeſtū eſt nullo cuſtodiri. Habēda eſt itaqꝫ p̄ſumptio exigētes talia iuramēta intēdūt obligare ad ea que nec ip̄i nec pr̄es eoꝝ obẜuarunt. Sꝫ ſubītelligit̉ ſꝑ ſi explicet̉ hecaūt ſil̓is additio. Si qͣꝫtū rōnabiliter talia cadūt ſub iuramento iuxta ꝯſuetudineꝫ vtilitatē policie. De rurſum infra dicet̉ Et ſi pctm̄ etiā poſſit aliqͣ lex abrogari Raut maliciā ſubditoꝝ. Puto enī ſicad multa agēda vl̓ omīttēda p̄latꝰ aliqͥs p̄tobligari ꝓpter generalē maliciā aut errorēſubditoꝝ. quoꝝ oppoſita aliqn̄ agere vel omittere tenet̉. ſicut in materia nūc currentedixiſſe ſcripſiſſe memī. etiā vbi via ceſſionis fuiſſet minꝰ bona; tn̄ acceptare eamdebebat dn̄s Benedictꝰ .ſ. petrꝰ de luna. attenta deliberatōe regiſ frācie aliorū ſubditorū ſue obediētie. Sꝫ his alibi ⁊c̄. Poſtremo cēſendꝰ eſt ſuꝑior reuocare ſuā legeꝫpoſitiuā de ſꝑ loqͥmur qn̄ cognoſcit ſubditos paſſim publice illā trāſgredi. patit̉ neqꝫ cōtradicit. aut ſi ꝯtradicit tn̄ dānoſe ꝯtradicit. aut ſolis v̓bis deberet vti factꝭ. Notet̉ hic ſctūs Thomas. Idē gaud̓.Ad hoc corollariū prīcipale ē exēplū multiplex in corꝑe decretoruꝫ. vbi magna parsctiā eorū que ſtatuerūt generalia. cōcilia/ẜuant̉. ī pͥmo vigore eccl̓iaſtice diſcipline multa ſeuero rigore ſtatuta ſūt.