Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Lectio quartaLXII

Nullus legiſlator eccl̓iaſticꝰ vl̓ ciuil̓ habet directe autoritatē p̄ceptiuā ſuꝑ iſtd̓ vt īteriori actu diligat̉ deus ſuꝑ oīa. aut īſperet̉ vl̓ credat̉; ptꝫ ex īmediate p̄cedentibus. Et ex ꝯſeq̄nti dicimꝰ qͣntūcūqꝫ legiſlatores intēdant ſuas leges ſuos ſubditos debere fieri meliores interiꝰ ſanctiores quo ad diuinū foruꝫ occultū. tales tamen intentōnes ſue non cadunt ſub eorump̄cepto. Itaqꝫ ſi fiant actus exteriores ſuorum iuſſoꝝ etiam cum ꝑuerſiſſimis intentōibꝰ finibꝰ occultis. erit ibi tranſgreſſio hūane legis vt hūana eſt ſꝫ diuīe. Et itaſi dicā horas meas canonicas cuꝫ qͣcunqꝫmentis euagatōne et nulla attētōe. Si ieiu in qͣdrageſima tm̄mō vt ſanior fiam. velvt poſtmodū voraciꝰ inde voluptuoſiusꝯmedā. Si ferā tonſurā clericalē/ aut va dn̄icis diebus ad eccl̓iam auditū miſſā vana gl̓ia aut fraude alia. Sil̓r alijſactibꝰ extriſecis p̄ceptorū. ago qͥdem maleapud deū peccās in legeꝫ ſua. me tn̄ trāſgreſſore humanoꝝ p̄ceptoꝝ nullus accuſabit. Et hic accipiūt fundamētū dicētesin caſibꝰ p̄miſſis teneret̉ aliqͥs horas iterare/ ſicut nec aliā miſſam audire. ſꝫ ſufficitde pctō in deū ꝯmiſſo ꝯteri ꝯfiteri ſatiſfacere ad arbitriū cōfeſſoris. Hec aūt ſententia mitis ē ſcrupuloſis circa hūanoꝝ obẜuationē p̄ceptorū. qͦs iugiter inqͥetat conſciētia de iterādo ſi id qd̓ faciūt ſꝑ attente deuote ꝑficiant.Corollariū tercium Stat ſimul aliquē obẜuare p̄ceptū hūanum et tamē peccare mortaliter. ſicut aliqͥsmerēdo apud deū poterit humani p̄ceptiviolator accuſari. Ptꝫ pͥmum in caſibꝰ prioribus vbi fit actus p̄cepti hūani ad fineꝫꝑuerſuꝫ. Patet ſcd̓m vbi aliqͥs habēs excuſatōem ſufficientē interiꝰ de qua tn̄ p̄tfacere fidē exteriꝰ omittit aliqͥd de oꝑbꝰceptis eccl̓iam. quēadmodū damnat̉ abeccl̓ia ille qui vult redire ad ſocietatē mulieris quā ficte deſpōſauit in facie eccleſie. Sed obijcit̉ illud apl̓i. deus eſt iuſtificat. quis eſt ꝯdēnet? Rn̄demꝰ alio etalio reſpectu deꝰ ip̄e iuſtificat ꝯdēnat. vl̓tqͥppe legiſlatores publicos de publicꝭ tantumodo ſentētiare/ et ad iudiciū ſuū occulta reẜuari. ꝓpterea idē opus ſicut eſt occultu eccl̓ie manifeſtū deo. ſic aliter alit̓ poterit iudicari. Sed iteꝝ fortiꝰ opponitur

Nullū eſt iudiciū rectū niſi qͣnto diuīe legi ꝯformat̉. quod eſt dictamē pͥme regulerecte ratōis. Quis autē dixerit diuina legēfalſam eſſe. aut qͥs dictamē recte rōis crediderit erroneū? Ut igit̉ q̄libet lex vera ſit neceſſe ē. aut ſi falſa erit/ lex erit. Eſt aūt falſa iudices errāt. vt petrꝰ quē ſupponimꝰ apud deū innocētē ſit homicidademnādꝰ. et petrꝰ ſit ꝯpellēdꝰ reddere debitū vxori ſue/ exiſtes ī charitate. et exhinc de ſocietate ſctōꝝ ſit excōmūicatꝰtit idē deuotꝰ Bernardꝰ ī de p̄cepto diſpenſatōe. ſimplicē oculū totū corpꝰ operationū lucidū fiat dicit oꝑtere rectu verum eſſe. qꝛ nec veritas ſine recta intentōnenec recta intētio ſine ꝟitate ſufficiunt. Alioqͥn inculpaſſet apl̓s qͦſdā qͥhabebāt ze ẜm ſciam. nec xp̄s ꝯdemnaſſꝫ interfectores martyꝝ/ arbitrabant̉ ſe obſeqͥuꝫſtare deo. Huic oppoſitōi rn̄dentes ꝯce­ Idimꝰ regula nullū dictamē ꝑticularecticum imperat̉ actio ē rectū niſi ſimul īꝟitate ſubſiſtat. Sed qm̄ ex falſis bn̄ ſequitur veꝝ ꝯcedimꝰ multa eſſe iudicia practicavera ex falſis deducunt̉. Exēpli gr̄a. fiathoc argumentū. omnis homicida patris ēſuſpendendꝰ. petrus eſt homicida patrꝭ. ergo petrꝰ eſt ſuſpēdendꝰ. Maior eſt lex hūana vt ſupponit̉. minor ꝓbata eſt falſoſ teſtes. qui tamē repelli poſſunt/ vt etiā ſuꝑponit̉. et cōcluſio ſequēs eſt dictamē iſtud.petrus his ſtantibꝰ eſt ſuſpendendꝰ. quodvtiqꝫ verū eſt apud cōcedentes ignorantiā.inuincibilē in eis que facti ſunt aut iurꝭ humani. Altera eſt reſponſio forſā ratōnabilior/ et magis ad intētionē beati Bernardi dicens minorē p̄cedentis ſyllogiſmi autalteriꝰ ſimilis eſſe iſtā. Petrus eſt homicida. ſed iſtā Petrus ꝓbat̉ homicida per teſtes incōuīcibiles de falſitate. hec vera eſſet apud eos ſicut maior. Si igitur cōcluſio vera ſit taliū; nullus mirabitur. Uerūtamen hoc loco pro diuerſitate opinionuꝫde ignoraatia ſi ſit inuincibilis aliqua/ autſi nulla/ eſſent conſeq̄nter varietates reſpōſionū. Et quicqͥd ſit de ignorātia facti autiuris humani et naturalis poſitiuit cōcorseſt ſententia. Nullā in his que legis diuīeſunt cadere ignorantiā inuincibilē. quoniāfacienti qd̓ in ſe eſt deꝰ ſemꝑ aſſiſtit paratꝰilluſtrare mentē qͣntum oportebit ad ſalutem/ et erroris euitatōem. Quocirca palaꝫeſt ratio cur martyrizātes apl̓os credēdo ſe