Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Lectio ſecūda

animal ciuile eſt. Lex humana ſiue poſitiua p̄ceptiua pure appropͥate deſcribit̉eſt ſignū verū hūana traditōe autoritateīmediate cōſtitutū. aut infert̉ neceſſaria deductōe ex lege diuina et naturali ligāſad aliqͥd agendū vl̓ agendū/ cōſecutione finis alicuiꝰ hūani. Si qͥs ꝑticulasharū deſcriptōnū diſcurrat/ agnoſcet tumdifferētes rōes triplicis huiꝰ legis/ ꝯuenientiā in re eadē. Et qͥdem lex diuīa differta ceteris in duobꝰ ſpecialit̓ Prīo quiainnitit̉ pͥncipalit̓ reuelatōi diuine. lex veronatural̓ innitit̉ dictamini rōis. quod eſt inſitū cuilibꝫ homini impedito in vſu debito rōis. quod impedimentū fit aut immerſionē ſenſualitate nimia. aut leſionem viriū naturaliū ſenſitiuaꝝ. aut d̓prauationē radicatorū vicioꝝ ꝯſuetudinumꝑuerſaꝝ. Lex autē hūana pͥncipalit̓ innitit̉traditōi hūane aūt quaſi hūane. hoc quaſi humane dicimꝰ ꝓpter illas traditōes pure iudiciales quas moyſen dedit dn̄s. innitunt̉ principalit̓ reuelatōi vt reuelatio eſt. nec ex reuelatis aut ex dictamīe pure naturali ꝯuenienti deductōe paterēt apd̓oēs ſi accederet ſuꝑioris alicuiꝰ determinantis autoritas. Exemplum de iſta lege.Prīceps in hac terra ꝯſtituēdꝰ eſt ſucceſſionē hereditariā. principi dabunt̉ annuatim mille talenta auri tributo ſil̓es. quenec deducunt̉ aꝑte ex veritatibꝰ legis diuīe natural̓. nec tn̄ illis ꝯͣdicere cognoſcūtur.alioqͥn ille tam eſſent leges dicēde qͣꝫ ſeue iniq̄ tyrānides vitate carētes. Secūda differētia legis diuīe ad naturalē eſt.quia lex diuīa principalit̓ reſpicit finē ſpūalem. lex natural̓ naturalē. hūana v̓o lex pōtad vtrunqꝫ dirigere ꝓpter diſtinctōem quedata eſt in tercio corollario de canonibꝰ ſūmorū pontificū. quoꝝ aliqͥ ſunt pure hūani reſpiciūt tn̄ īmediate finē ſuꝑnaturaleꝫbtītudinis ſempiterne. His declaratꝭ patet ſcd̓a ꝑs corollarij. Sed pͥmā manifeſto noīatim de hoc p̄cepto. furtū faciesNam a deo reuelatū eſt ad ꝯſeq̄ndū fineꝫvltimū. et inſitū eſt cuilibꝫ homī īpedito in vſu debito rōis ad ꝯſeq̄ndū finem naturalē. Nihilominꝰ reſpectu qͦrundā homi impeditorū ī vſu debito rōis. potuit repeti tanqͣꝫ hūana tm̄ autoritate latū eſſꝫ. qͣꝫuis debeat ſimplicit̓ hūanum nomīariEx hoc nihilominꝰ patet apud aliqͦs excellētis ingenij multaꝝ lr̄aꝝ. ſicut p̄t vna

ꝓpoſitio dici fidei ꝓprie que non ſpectaretad fidē explicitā exēplificatā alterius. Itade legibꝰ fatenduꝫ eſt. Hac de cauſa miſericordiā dei quaſdā leges que naturaliter eſſent note ſi pctā oblitterate qͣſi deletefuiſſent. decreuit rurſus īnouare/ innouādo cōitati hominū tradere/ vt eſſent inexcuſabiles. vt eas finē ꝯſequerent̉ non naturalem tm̄ modo ſed eternum.Corollariū ſextum⁊ Sequit̉ abſurde ꝯcedi pōt oīa pͥncipia iuris natural̓ eſſe de lege diuīa ꝓpriedicta. lꝫ diuerſa rōne. ꝑſpicuū erit ſi attendimus quēadmodū oīa pͥncipia iuris natural̓ deo reuelāte ac iubēte ꝯtinet lex antiq̄ qͣꝫ noua ad finē btītudinis et̓ne. Et aliūde forſan iſtud ſuadere poſſumꝰ ex taliū pͥncipioꝝ indita eſt notificatio creaturerōnali īmediatā diuīe lucis irradiationēquēadmodū tradiderūt Augꝭ. alij doctores eleuati. olī ſuꝑ hoc fuit articulus pariſien̄. tꝑe Guilhelmi pariſien̄. ꝓut legi in beato Thoma. bonauētura declarat pulcerrime in itinerario mētis in deū/ on̄dēs nul̓lum eſſe dictamē recte rōnis ſoliduꝫ obligatoriū niſi in pͥma lege luce ſtabiliatur.Propterea ph̓oꝝ maximi p̄cipui. int̓ qͦsfloruerūt Socrates ceteri achademici ingenue ꝓfeſſi ſunt. nihil in rebꝰ mutabilibusſe ſcire nullā in eis reꝑire ꝟitatē nullū eſſedictamē rectū rōnis. ſi hoc oēꝫ a nobis ꝟitatē rectū dictamē ſimpl̓r excludebāt/ errabāt intolerabilit̓. de tātis inueſtigatoribꝰ ꝟitatis ſentire nephas eſt/ niſiquāto forſan deū ſicut deū gl̓ificantes.neqꝫ gr̄as agētes. qꝛ abſcōdita eius erātmanifeſtauerat eis. dati erāt in reprobuꝫſenſuꝫ deficiebāt ſcrutātes ſcrutinio.tiebāt igit̉ ſi bn̄ ſentiebāt in hac tāta ꝯfeſſione ignorātie ſolus deꝰ ſicut ē īmobil̓ itaeſt ꝟitas ſtabil̓. lex certa ꝯſtās/ in videmus bona ſunt vera/ ꝯſonātes inphete eximio. poſtqͣꝫ p̄miſerat. multi dicunt qͥs on̄dit nobis bona. Rn̄dēs ſubintulit. Signatū eſt ſuꝑ nos lumen vultꝰ tidn̄e. Alienū ſubinde ē dictū apl̓i pluries allegatū dicit. in deo nos viuere moueri eſſe. Omnis quippe cognitio veritatis in nobis nonne precor quedam motioeſt. vt igitur in deo ſit oportet ꝯfiteri. Eteſſet ſpeculatio gratiſſima ſi non ad aliaperaret intentio.