De vita ſpirituali anime
ſcripſit volumen pulcerrimū de p̄cepto etdiſpenſatōe qui liber huic oꝑi nr̄o ꝓ fundamento ſupponat̉. ¶ Deniqꝫ qͥcqͥd dixero accipiat̉ nō determīatiue ſꝫ inqͥſitiue poſitū.p̄ſertim vbi determinatōem p̄cedentiū ſanctoꝝ ⁊ doctoꝝ exp̄ſſam nō īuenero. Mihiqͥdem occaſiōem ſtudioſis mīſtraſſe ſuffeK cerit. ¶ Et ꝓ intellectu dicēdoꝝ ſunt deſcriptōes ⁊ diſtinctōes ꝑ modū ꝯſideratōnuꝫp̄mittēde. ¶ Lex diuīa p̄ceptoria eſt ſignūverū reuelatū creature rōnali. quod eſt notificatiuū recte rōis diuine. volentis tenere illā creaturā ſeu ligari ad aliqͥd agendū vl̓ n̄agendū ꝓ dignificatōe eiꝰ ad et̓nā vitā cōſequendā/ ⁊ damnatōem euitādā. ¶ Deſcriptio hec cauſalis eſt aut ad cauſalē reducibil̓. Cuiꝰ rōnabilitatē nō meliꝰ ſuadere valemꝰ qͣꝫ ꝑ deſcriptōis ꝑtes ſi diſcurſum habeamꝰ. ¶ Ponimꝰ igit̉ ſignū ꝓ genere. quiadeꝰ ſe ſolo nō obligat creaturā rōnalē niſi ꝑnotificatōem ſue rōis recte. dictātis ⁊ volētis creaturā ſic teneri ſeu ligari. Et qꝛ notificatio iſta fit aliqn̄ ꝑ voces. nūc ꝑ ſcpͥturā.nunc ꝑ internā inſpiatōem. Hoꝝ ſignorūaliud eſt vocale. aliud eſt ſcriptū. alid̓ mentale. dimitto ꝯcordātias. ¶ Ꝙ autem creatura rōnalis nō ꝓprie obliget̉ niſi ꝑ notificatōeꝫ qualē p̄diximꝰ. apparet quia niſi ſicdicat̉ eſſe poſſibile naturalit̓ fatuos ⁊ īſenſatos obligari. īmo nulla videret̉ rō cur nōetiā brutis taliſ obligatio poſſet īponi cuiꝰtrāſgreſſio eſſet imputabil̓ ad penā aut premiū. qd̓ nullꝰ conceſſit. Non negamꝰ tn̄ qͥnres q̄libet indiſpēſabiliter tendat in deū. ⁊ īqualibꝫ re lex quedā inuenit̉. ꝓut dicūt Baſiliꝰ in ſuo hexameron ⁊ ſequax eiꝰ Ambroſius inſil̓i libro. ꝙ volūtas dei lex nature ēEt Boctiꝰ hunc habꝫ vſum loq̄ndi in pluribꝰ. ⁊ cōmentator dicit naturā agere tanqͣꝫrememoratā ab agēte infallibili. ¶ Si quiſobijciat de ꝑuul̓ quos obligauit deꝰ ad baptiſmata ſuſcipiēda. ⁊ talit̓ ꝙ in vtero materno ſi moriāt̉ abſqꝫ hmōi baptiſmo quēꝯſtat eos nō ſolū ignorare īmo nec hr̄e poſſe/ damnabūt̉. Rn̄demus ꝙ nec ibi eſt p̄ceptū quale loqͥmur cuiꝰ trāſgreſſio ſcꝫ imputetur ad culpā nouā actualē. Sed ē ibi qd̓dā ſtatutū diuinū quo nō obẜuato nō redditur hereditas ī adam amiſſa. ¶ Ex qͦ ꝓtinus eliciendū videt̉ corollarie ꝙ nulla creatura ratōnal̓ p̄t eſſe indigna deo. tāqͣꝫ ꝓpͥepeccatrix abſqꝫ ꝯmiſſione vl̓ omiſſiōe libera rei illicite. ad cuiꝰ oppoſitū erat obligata
¶ Obijceret aliqͥs de policia hūana q̄ adiuina exēplata ē. In illa eī qn̄qꝫ ligant̉ ignorantes in eis q̄ iuris ſunt. Rn̄det̉ ꝙ nullusqͥ poteſt ignorātiā inuincibilē ſufficiēter allegare p̄t trāſgreſſor legis appellari. neqꝫ qͦad deū. neqꝫ qͥ ad hoīes. Plerūqꝫ tn̄ p̄ſumitur apud hoīes aliqͥs eſſe ſciens. qꝛ nō pōtiuridice ꝑ teſtes iuſtam ſue ignorātie cauſāaſſignare. ꝓpterea cōdemnat aliqn̄ ꝑ hoīesille qͥ vere innocēs eſt apud deū. ¶ Seqͥturſtatim ex his ꝙ apud faciētē illud qd̓ in ſe ēnulla eſt ignorātia inuincibil̓ neqꝫ iurꝭ neqꝫ facti in lege diuīa. vl̓ agens ex ignorātiatali nūqͣꝫ peccat. Primā ꝑtē tenuer̄t doctores excellentes. vt Guilhelmꝰ pariſien̄. Cōtra quos ſunt valide rōes p̄ſertim de ignorātia facti. nā ⁊ ī talibꝰ eccl̓ia etiā fallere p̄t⁊ falli abſqꝫ peccato. vt ꝯcubitꝰ iacob cumtya nō inculpat̉/ ⁊ ita de ſil̓ibꝰ. Pro ꝑte altera ſunt alij. vt Guilhelmꝰ antiſiodorenẜ. qͥtalē ignorantiam p̄ſertī facti aut iuris humani dicunt poſſe ꝯtingere. ⁊ eā inſuꝑ carere peccato. Et eas ſil̓r actōes nō eſſe culpabiles q̄ ꝓueniūt ex ip̄a. et hoc fit qn̄ ſi nō eſſet ignorātia talis nō fierent hmōi actiōes.ſecꝰ vbi agens nō minꝰ efficeret id qd̓ agitignorātia tali n̄ extāte. ¶ Deniqꝫ dicit̉ ſignūveꝝ quoniā ſigna falſa ⁊ ſi ligare qn̄qꝫ dicātur de ꝑ accidens vt cōſciētia erronea. nihilominus de ꝑ ſe et ꝓprie legis obligatorievim non habent. ¶ Subiungit̉ in deſcriptione/ ſignū reuelatū creature ratōnali. Etenim ſola ratōnalis creatura obligabilis ē.quia ſola capax eſt diuinorū p̄ceptoꝝ cumſubiectione. Unde poſſet eſſe aliqua creatura ratōnalis nō eleuabilis ad cognitōnemhmōi. vt infantes ſunt de facto ꝓ temꝑe nōeleuati. ideo nō obligati. aut ſi eſſet capax etſi nō eſſꝫ ſubiecta deo quēadmodū ſpūſſanctus nō eſt ſubiectus patri et filio. a quibꝰꝓcedit/ et cognitionē īmenſam accipit. taliſnō eſſet ꝓprie obligabilis. Et quoniā p̄cepta diuina ꝓut ordinant ad deū vt beatificatiuus eſt/ cognoſci nō poſſunt a creaturaratōnali ex ſolo lumine naturali. neceſſe fuit ꝯcurrere reuelatōeꝫ quocūqꝫ mō fieret/ ſiue ꝑ angelos/ ſiue ꝑ hoīes/ ſiue ꝑ internamilluſtratōem/ ſicut apl̓s loquit̉ de ph̓is/ qͥbus dicit fuiſſe reuelatū illd̓ qd̓ occultū eſtdei. Sic enī ſentiūt doctores ꝙ nemini deeſſet deus in quocunqꝫ loco poneret̉ qͥ faceret quod in ſe eſt. vtendo ſcꝫ bene donis iaꝫhabitꝭ/ qͥn cū de neceſſarijs ad ſalutē diuītꝰ