Centilogium
ſincere et delectabiles ſupͣ humanū ſenſumUnde beati p̄dicant̉ mudo corde ⁊ qui guſtant de duodecim fructibꝰ ligni vite. ¶ Cōceptōes affectiue/ tāto nobiliores ſunt ⁊ iocūdiores qͣnto ſe magis imprimūt ⁊ coniungūt pͥmo enti; vice ꝯtraria ad cōceptiones affectiuas de ſenſibilibꝰ q̄ ſunt impuriores fetidioreſqꝫ qͦ ſunt intimiores ꝯiūctioreſqꝫ/ vt tactus ⁊ guſtus. ꝓpterea iocūdiſſima ſunt ⁊ caſtiſſima diuini amoris cāticaq̄ ſuum reſonāt amplexū/ oſculū ⁊ guſtumſed nō infectis corde. ¶ Cōceptōes affectiue nobilitatē ⁊ libertatē ſuſcipiūt ab intrinſeca ratōnalis aīe libertate/ que eſt liberumarbitriū id ē liberū de ratōe iudiciū conſiſtens ex tribꝰ. que ſunt/ facultas/ ratio ⁊ veluntas. Un̄ patꝫ ꝙ actus volūtatis duplicē contingentiā ſortiunt̉/ dū effectꝰ naturaliter ꝓdeūtes habeāt niſi tm̄ vnā/ reſpectuprime cauſe. ¶ Conceptōes affectiue rationales adeo ſunt libere ex vi ſue originis ꝙſeruili neceſſitate neq̄unt ab aīa ꝓcedere/ qͣꝫuis alique neceſſario forment̉ vt pͥme complacētie. cōſeq̄ntes primas app̄henſionesq̄ nō habēt laudē et vituperiū ſicut nec formalē arbitrij libertatē. ¶ Cōceptōes affectiue rōnales ⁊ intellectuales vt rōnales ſunt⁊ intellectuales differūt in nobilitate ⁊ lib̓tate a brutalibꝰ q̄ ſeruiles ſunt impetꝰ cōſeq̄ntes obiectales. Non ſic ille ꝓcedūt ſed alibertate volūtatis; nō qualicūqꝫ ſed arbitrij libertate. que p̄t agere ⁊ nō agere. aut inſuſpenſo ſe tenere poſt p̄ſentationē obiecti.qͣꝫuis hec cōditio nō ſit de libertate volūtatis ſimpliciter ſed ex imꝑfectiōe cōſurgit īactibꝰ ſuis. qͥ poſſunt eſſe ⁊ nō eſſe ꝓpterealibertas arbitrij nō ponit̉ in deo ad ītra ſꝫbene ad extra. Fit aūt ſuſpēſio vl̓ negatiuenihil volēdo/ vel poſitiue ſe ad alia diuertēdo. vl̓ ẜm aliqͦs ꝑ actū exꝑimentalē mediūīter velle et nolle. ¶ Cōceptōes affectiue duos habēt ſinꝰ vl̓ ventriculos in vtero rationalis aīe. qͥ nominant̉ a ph̓is ⁊ theologiſꝯcupiſcibilis ⁊ iraſcibil̓. vnde gignunt̉ etꝓdeūt omnes anime paſſiōes. circa quasſunt virtutes ſub tēperantia ⁊ fortitudinecō ſitute. dū ꝑ prudentie directōnem fiantꝯformes recteratōi/ que regula eſt agibiliūhumanorū. ¶ Conceptōes affectiue poſſūtcirca rē eandē diuerſificari/ et circa diuerſas vniri virtute ratōnalis anime/ ſicut incognitiua ſic ⁊ in affectiua. nec in iſtis ē mēdacium. Determinatio aūt voluntatꝭ ad pͥ
mum velle nō fit niſia ſeip̄a ꝑ formale illd̓velle. ſicut determinatio diuīe volūtatꝭ adextra reſpicit determinatōem in effectu. propterea ſi futurus ſit effectus dicit̉ determinate ꝙ erit ſed nō de poſſibili quin ſemperante poſitionē fieri nō poſſit. ¶ Cōceptōesaffectiue vehemētiores ſunt ⁊ efficacioresceteris paribꝰ qͣꝫ cognitiue/ īmo ſine eis languidi ſūt cōceptus cognitiui velut inertes⁊ mortui. Et ideo nobiliores dici debēt. ſicut et volūtas in hoīs regno principatur.ꝓpterea lex ⁊ ꝓphete dependēt ex dilectōneſeu charitate. de corde puro. ⁊ ꝯſciētia bona ⁊ fide nō ficta.Sequitur octaua ⁊vltima partitio appropͥata conceptibꝰ mētis ẜm cognitōem practicāOnceptus hominis vt hō eſt/ diocitur ꝓprie de ꝯceptū mentali cognitiuo. licꝫ ad effectū extendat̉.¶ Cōceptus cognitiuꝰ ſimplex ēactus entis. et verbū eius naturaliter repreſentās obiectū ⁊ nomīe eius declarās obiectū ip̄m. Sic inueſtigauit Augꝰ ꝑ verbūſeu conceptū intelligentie noſtre verbuꝫ indiuina trinitate. hoc verbū nō eſt alicuiusidiomatis ſed ſil̓e apud omnes. nec ī ipſocadit eqͥuocatio qualiſcūqꝫ ¶ Conceptꝰ interiores in vtero mētis naturaliter ſignificātes nō ſuffeciſſent ꝓ ſtatu nature deſtitute ad cōſecutōeꝫ ſentētiaꝝ philoſophicaliūſi nō fuiſſent inuēta noīa ad placitū ſignificantia. vn̄ grāmatica. logica. rhetorica ſūpſerunt initiū ꝓceſſit inde diſtinctio de intentōibꝰ primis ⁊ ſecūdis in anīa. Dicunt̉enī ꝯceptus eſſe intentōes/ qͣſi intꝰ tentōes.Intentio ſcd̓a dicit̉ que rep̄ſentat cōceptꝰvt genꝰ ⁊ ſpecies ⁊ noīa ꝯceptuū. ¶ Conceptus mētales ab exordio habiti ſunt. nō ꝑſolam obiectoꝝ apprehēſionē naturalē ſedetiā ꝑ ſuꝑnaturalē infuſiōem/ ex qͥbus potuerūt formari varij cōceptꝰ cōplexi interius. ⁊ hinc exteriꝰ noīa ad placitū ſignificātia inſtitui ꝓpter ciuilē inter homīes ꝯmunicatōem in amore fundatā. ¶ Conceptusꝟo taliū nominū ſunt naturales/ nec repreſentant ad placitū/ niſi ꝑ diſcurſum/ qͣꝫuisimꝑceptibilē/ qꝛ dū ꝑcipit̉ vox extra meminit intellectꝰ ad qͥd ſignificādū fuerit īpoſita. de qͦ ꝯceptū nouū formauit. Confirmathoc verbū textus geneẜ de Adā qͥ vocauitres adductas nominibꝰ ſuis. ¶ Cōceptus
Q