Centilogium
mōſtruoſos partus/ maximedū accipit rerū ſimilitudines ꝓ rebꝰ veris ad extra vt facit ſomniās. Poteſt inſuꝑ ventriculꝰ terciecellule cōcludi/ ne pariat memorādo exiſtētibus pͥmis ſanis. ¶ Conceptōes in vterofantaſie brutorū animaliū ⁊ irrationaliumvariant̉ ꝑ diuerſas induſtrias ex variatōecomplexionū armonicaꝝ adeo ꝙ ꝑueniūtad ratōnis induſtrias quodāmodo ꝑcipiēdas. Iuxta regulā Dionyſij. ꝙ ſup̄ma inferiorum iungunt̉ infimis ſuꝑiorum. ¶ Conceptus irratōnaliū nō ſunt nobiles vel ignobiles formaliter. quia nō habent vt homines cōiunctā rationē ꝑ quā regulari poſſint aut debeāt. ſed impetū motōis obiectalis inſequunt̉. et pulcri ſunt. vt ira in cane⁊ in vulpibus aſtutia. ¶ Conceptōes in ſecundo ratōnalis aīe ventriculo plꝰ per auditū diſcipline ⁊ nobilius multiplicant̉ qͣꝫꝑ alios ſenſus. qͣꝫuis viſuſ in ſe ſit nobiliorqꝫ auditus. ¶ Conceptōes vltime ⁊ poſterioris cellule cerebri que memoratiua dicit̉ſumūt̉ cū circūſtantia p̄teriti. Et illic ſpecies quaſi ſopite dicunt̉ niſi fuerint excitateꝑ vias īgeniatas a natura vnde fantaſmata fluunt ⁊ refluūt de cellulis anterioribꝰ etmedijs in poſtremā ⁊ ecōtra. ¶ Conceptuſformari poſſunt ab aīa rationali medianteſpiritu aīali/ qui eſt ꝓximū anime inſtrumētum in cellulis cerebri ⁊ hoc rebꝰ ad extranō ita ſenſatis/ ſicut concipit̉ mons aureꝰ⁊ colores medij in nubibꝰ et iride. īmo ⁊ qͥdditates ſubſtantiaꝝ ꝑ diſcurſum ⁊ reſolutionem ſic formant̉ in ventreratiōis. quia ꝓſtatu vie nō intuitiue cernūt̉. Alioqͥn intellectus cognoſceret panē nō eſſe in hoſtia cōſecrata. ¶ Conceptꝰ poſſunt gigni ab anīaratōnali ī cellulis cerebri/ qui ꝓpter coniūctionē ratōis et imperiū eius dicerent̉ liberi nō intrinſece ſed denomīatiue. quoꝝ aliqui ſunt nobiles ⁊ actus imꝑati virtutumAlij ignobiles vicioꝝ. ¶ Conceptōnes naturales ſeu ſermocionales de qualibꝫ ſcientia poſſunt formari in cellulis cerebri ꝑ verba exteriora ad placitū ſignificātia cū nutibus ignis. quēadmodū videmꝰ in pluribus qͥ garriūt de diuerſis ſciētijs. de qͥbusintelligūt ꝓpͥe nihil plꝰ qͣꝫ ceci de coloribꝰ.quales dicebat apuleiꝰ philoſophari ſolisauribꝰ. Et de qͥbꝰ accipi poteſt dictū chriſti ſumptū a ꝓphetis. ꝙ audiētes nō intelligunt. Tales philoſophꝰ vocat incōtinentes tꝑe paſſionis qͥ loquunt̉ empediocleaſ.
id ē ſentētias graues quas mente nō ſentiunt ꝓut ebrij ⁊ pueri ex ſola fantaſia ml̓tadicunt. et alij multi qui carent iudicio rōisSequitur qͣrta partitio De conceptu entis in ſpeciali.Onceptus entis ſimplex pͥmꝰ eſtcinter om̄es cōceptus/ tā in deo qͣꝫin creaturis. In deo qͥdem dū pater cōmunicat eſſe ſuū ⁊ eſſentiaꝫ.que idē eſt filio. Et ip̄e cum filio cōmūicatſpirituiſancto. In creaturis autē ꝯmunicatur pͥus eſſe que cōmūicatio eſt quoddamcōciꝑe. his quidē clariꝰ his autē obſcuriꝰ¶ Conceptꝰ ſimplex entis eſt primū pͥncipiū incōplexum apud vtentes ratōe vl̓ intellectu. Nec aliqͥd vere ⁊ ſincere concipit̉niſi reſolutio fiat ad hoc eſſe. ¶ Conceptusſimplex entis ſincerꝰ et elicitꝰ nō habetur īvia naturaliter ⁊ de ꝯmuni lege. niſi ꝑ multas abnegatōes ⁊ reſolutōes factas ab intellectu qͥ fundat ſe in hoc lumine diuīo ſignato ſuꝑ eum. quo omne imꝑfectū neceſſario reducit̉ ad ꝑfectum. ſicut potentia adactū ⁊ priuatio ad habitū. ¶ Conceptꝰ ſimplex entis recipit̉ multipliciter in ſe ⁊ ī paſſionibus ſuis pͥmis; que ſunt. vnū. verumbonum. pulcrū. nedū intellectualibꝰ. rationalibus ⁊ cognitiuis. ſed ſuo mō generalit̓in omnibꝰ creaturꝭ. ¶ Conceptus ſimplexentis in viatoribꝰ hominibꝰ recipi pōt ⁊ gigni tot modis quot modis in ceterꝭ qͥbuſlibet creaturis vnde ꝯcipi poteſt ens primonaturaliter ſicut amor ⁊ bonitas Secūdopotētialiter/ vt mēoria meminit ſui ẜm Auguſtinū. Tercio habitualiter/ ſicut ꝑ habitū acquiſitū vl̓ infuſum. Quarto obiectaliter ꝑ ſpecies ꝓprias ſenſibiliū. Quīto obiectaliter ꝑ ſpeciēs alienas ꝯponendo diuidēdo ratiocinādo abſtrahēdo. Sexto ſpecialiter in hoīe per nomīa ad placitū ſignificantia. Tandē intuite in patria. ¶ Conceptꝰ ſimplex entis genitus ꝑ intellectū viatoris in vtero pure intelligētie ſi diu ꝑſiſtere poſſet ſine ꝯmixtiōe vel inuolutro ſollicitudinū fantaſmatū ⁊ ꝯcupiſcētiaꝝ ille merito ſincera veritas diceret̉. ⁊ agalma pulcerrimū et p̄cioſe margarite claritas fulgēs inmēte. Et talē appellabat Augꝰ ꝓ ſtatu vieſincerā veritatē que mox inſtar choruſcatōnis vt illuxerit reſorbet̉ et inuoluit̉ nubecul̓fantaſmatū/ ſi nō ſtabiliat̉ mens. ¶ Conceptus ſimplex entis accipit̉ hic in via de cō