Centilogium
ſentia. Eternū autē nihil eſt niſi deus vl̓ indeo. In quo certe nihil eſt qd̓ non ſit deus.¶ Conceptꝰ creaturaꝝ tot modis varia nobilitate quot modis in ſua ꝑfectōe ⁊ bonitate ⁊ cōcipiendi manerie diſtinguitur. Itaꝙ nomen ieſu ẜm humanitatē primū eſt etſuꝑexaltatū. Deinde nomen marie matrisſue. Deinde ſunt angelorū nomina ẜm hierarchias ordīata. Lucifer vero ceterorūqꝫnoīa ẜm ſubſtantie ſue claritatē/ noīa ſuntdei. ſed ab eis ꝑ priuationē lucis gratie deformata ſeu cōtenebrata vileſcūt. ¶ Conceptus quāto ſunt intimiores ⁊ intra manentes/ tāto ſunt ꝑfectiores. ⁊ ecōtra ceteris paribꝰ qͣꝫ ꝯceptus extra ꝓdeuntes quēadmodū diuinus conceptꝰ eſt ꝓrſus īmanens ⁊ꝯſubſtantialis. Ceteri ſunt in creaturis ꝑreſpectū ad deum velut extra ꝓdeuntes. taqͣꝫ noīa ſeu voces ⁊ verba dei. Sunt etiaꝫinter ſe diuerſi realiter. et ſi fuerint intra manentes ſunt ſepe accidētales. Quicqͥd ſit d̓ponentibꝰ ꝙ eſſentia rōualis anime germinat ſuas vires ⁊ potētias ꝯſubſtātiales. cuiuſmodi ſunt intellectꝰ ⁊ voluntas/ qͣs eſſeaccidentia cōnaturalia qͥdā tradunt. ¶ Cōceptus primi cōcipientis ad extra non pōttotaliter eſſe equiuocus nec penitꝰ vniuocus ſed analogꝰ dici poteſt ꝓpter aſſimilatiōem aliquā ad formā entis quā ꝯmūicatprimus concipiēs/ vel ex nihilo vel ex vtero materie prime. vel ex vtero obedientialiſpotentie que latior eſt ī om̄i re. ¶ Conceptꝰentis tanto nobilior eſt atqꝫ generoſior qͣnto plꝰ habuit de actualitate ⁊ minꝰ de potētialitate que tribuit̉ materie. Secꝰ de poſſibilitate virtuali q̄ forme tribuit̉. que qͣntoeſt multiplicior tāto eſt vnitior et ꝑ pauciora ſuā cōſequens ꝑfectōem. Contra d̓ multiplicitate ex materia ꝯſurgente. ¶ Cōcepthabiti de deo poſſunt ſub ordine qͥntuplicinotari. Primꝰ eſſentialiū ſpectantiū ad eē.Secundꝰ eſſentialiū ſpectātium ad actiones. vt intellectualitas voluntas. Terciusobiectorū. vt intelligibile volibile. Quart̉eſſentialiū ſpectantiū ad ꝑſonas. vt intellectus potēs ꝑ intelligibile adequatū. Et voluntas volibile infinitū. Quintus eſt ꝯſurgens ex priori ordīe. vt ſcꝫ idētitas. Equalitas. Similitudo. Et quia totū neceſſarium p̄cedit poſſibile eſſe intelligamꝰ ex iſtisꝓducta intelligibilia ⁊ volibilia ad extra. qlia continet ratio deitatis. nō ſicut ſubiectūpaſſionē ſed ſicut cauſa effectū ſub triplici
genere cauſe. quas in deo ſemꝑ coincidereneceſſe eſt/ q̄ ſunt. efficiens. formalis/ nō intrinſeca et rei conſtitutiua/ ſed exemplaris.⁊ finalis cauſa.Secūda partitio de ꝓꝯceptibꝰ aīe ratōnalis/ vl̓ hoīs in ſpecialiOnceptōnes in omni creatura reperibiles reperiunt̉ in homīe. quiꝓpterea dicit̉ omnis creatura velminor mūdus. He ſunt cōceptōnes intellectualis. ſcꝫ ratiōis animal̓ vital̓et pure naturalis. Equiuoca inſuꝑ virtute⁊ ānaloga libera quoqꝫ ⁊ ſeruilis. moralisdeniqꝫ ⁊ artificialis. ¶ Conceptꝰ cognitiuiformaliter d̓ quibꝰ ſolis deinceps erit ẜmocū affectiuis ſunt in triplici genere ẜm tresanime ratōnalis vires ſeu potentias principales in vtero ſuo/ q̄ ſunt Mens ſuperior prima. Ratio vl̓ ſenſus interior ſecūda.Et ſenſus exterior tercia. ¶ Conceptōes invētriculis anime ratōnalis ſolent geminosfructus ſeu ꝯceptus afferre. Quoniā aliqͦſunt cognitiui vl̓ app̄henſiui. Alij vero affectiui. Conciꝑe autē dicit̉ quaſi ſimul caꝑe. et intelligere qͣſi intus legere. ⁊ reperire īmemoria quaſi iteꝝ parere. ¶ Cōceptōnesin vtero ſenſus exterioris ſunt in genere qͥntuplici/ ẜm ꝙ habꝫ vterus iſte quinqꝫ ſinꝰprīcipales. quos dicimꝰ Uiſum AuditūOlfactū Guſtum Tactū. de quibꝰ non eſthic dicēdum ꝑ ſingula. vt ſi ſenſus ſint eiuſdem ſpeciei in omnibꝰ ꝑfectis animalibusEt q̄ ſūt ꝓpria cuiuſlibet ſenſus obiecta cūſimilibꝰ. ¶ Conceptus exteriores iſtoꝝ ſenſuum talē habent primitatē ⁊ coordinatōneꝫ ad reliquos interiores nobiliores/ ꝙ neq̄unt abſqꝫ ip̄is gigni. Quoniā oīs nr̄a cognitio ⁊ diſciplina intellectiua fit ex p̄exiſtēte cognitōne ſenſitiua/ ẜm philoſophū. quidat hoc ſignū. Quia deficiente nobis vnoſenſuū a natura; deficit ⁊ noticia ꝓpria deſenſibilibꝰ illius ſenſus. ¶ Conceptꝰ exterioris ſenſus in ſuis quinqꝫ ventricul̓ ſuntinitiales/ et quaſi ſubſtātiales reſpectu conceptuū ſuꝑiorum. vnde ꝓdeunt om̄es philoſophice ꝯceptōes; quas in tria genera diuidimꝰ. Naturalē Rationalē Moralem.Quarū ſūt multe ſpecies a philoſophis ordine miro tradite. Ut ſub naturali Metaphiſica de eſſentijs reꝝ. Mathematica denūeris ⁊ figuris. Phiſica de motibꝰ. Subratōnali ſeu ſermotiōali grāmatica. logica-