Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De conſolatōne theologie

dentie reuelate ī illuſtratōe ꝓph̓aꝝ Terciaſoliꝰ adherētie in ſpeculo ī enigmate;euidētie rōnis innitit̉ ſꝫ auctoritati diuīe. certitudinē fides habꝫ p̄ſtat ī cordibꝰ fideliū. Eſt enī q̄libet hmōi certitudo tāta nullā potētia etiā diuinā et abſolutā fallax eſſe p̄t. alioqͥn deꝰ negaret ſemetipſum.Hāc ph̓oꝝ ſchola vidit. neqꝫ ſtoycorū.neqꝫ ꝑipateticoꝝ. neqꝫ achademicoꝝ. Heccertitudo tercio ſue diſtinctōis mēbro fidelibꝰ oībꝰ ꝑegrinant̉ in via ꝯuēit quoſtāta certitudīe nedū duodecim articulis fidei; ſed toti ſacre ſcpͥture credere neceſſe eſtactu vl̓ habitu/ īplicite vl̓ explicite. qualitcredendo certi ſunt neqꝫ falli pn̄t. Alioquīiuxta qd̓ p̄tactū extitit; dubiꝰ in fide infidelis ē. Certitudinē hāc ī martyribꝰ talē vidimꝰ vt abſqꝫ vlla dubitatōe mallēt relinq̄revitā qͣꝫ fidē. Ceteꝝ paulꝰ hac ſubnixus/ exp̄ſſurꝰ vehemētiā certitudīs aſſeruit ꝯditionalē cuiꝰ an̄cedēs ſciebat īpoſſibile. Etiāinqͥt ſi angelꝰ de celo vob̓ euāgelizaueritter id qd̓ euāgelizatū ē/ anathema ſit. Neqꝫtn̄ negādū ē/ qͥn paulꝰ vltra certitudinemadherētie fidē; certitudinē habuerit euidētie reuelatōis illuſtratōeꝫ. quodāmōB in trāſitū ſeu raptu gl̓iam. Porro certitudinē alterā natural̓ d̓r inuenimꝰ talieſt ſtat naturā aliqͥs talit̓ aſſentiat et fallat̉. Hāc Areſto. peripatetici. hāc ſtoyci ph̓i poſuerūt nob̓ poſſibilē ī pͥmiſpͥncipijs ſe notis. cognitꝭ vicꝫ ex ſola terminoꝝ app̄hēſiōe/ vt qd̓libet ē vel eſPoſuerūt et in ꝯcluſiōibꝰ demōſtratis/ īeuidēti cōſeq̄ntia deductis talia pͥncipiaquēadmodū dixerūt mathematica ſcīaꝫ eſſe certiſſimā. Achademici v̓o in qͥbꝰ ſocrates. carneades cicero. dehinc poſterioresaliqͥ nouā viſi ſunt induxiſſe ſcīaꝫ/ nihil ſcire. īmo nec ſcire nil ſcimꝰ. ita tollere voluerūt e medio certitudinē omnē; dicētesom̄i re ad vtrāqꝫ ꝑtē ex equo diſputari poſſe. Et ita neqꝫ pͥmā de locuti ſumꝰ certitudinē ſuꝑnaturalē/ neqꝫ naturalē putabāt vllam eſſe. Deniqꝫ certitudo moral̓ dici p̄tvl̓ ciuil̓ tangit̉ ab Areſto. vna p̄ſenti certitudine in ethicoꝝ ſuoꝝ pͥncipio. Cuiꝰ ſententia ē/ diſciplinati eſſe in vnaqͣqꝫ re certitudinē q̄rere iuxta exigētiā materie. Eq̄ enīvicioſū eſt inqͥt ꝑſuadente q̄rere mathematicū moralē demōſtrantē. enī ꝯſurgitcertitudo moral̓ ex euidētia demōſtratōisſed ex ꝓbabilibꝰ ꝯiecturis/ groſſis/ figura

libus magis ad vnā ꝑtē qͣꝫ ad alterā. Talem certitudinē ſi penitꝰ negauerint achademici. ſi p̄terea ſufficiētē dixerint adaliqͥd moralit̓ oꝑari/ viderint rōe p̄ſūpſerint aliqͥd vel agere bonū/ vl̓ omittere ma. ꝯformit̉ ad iudiciū rōis. qͣle debꝫ certum ſicut certa eſt in ſe ꝟ̓tꝰ. alioqͥn virtꝰeſt. Monicꝰ. Anīaduerto volucer; qm̄ex pͥma certitudīe ml̓ta poſſumꝰ dēmusnos fideles ſine ſcrupulo corde credere adiuſticiā. et ore ꝯfiteri ad ſalutē. ꝓſeqͥ/ defendere et tueri/ priuſqͣꝫ vacillet vl̓ auferat̉ a nobis hmōi certitudo. Intelligo p̄terea īagibilibꝰ hūanis tantā habēt varietateꝫdicēte Areſto. exꝑientia teſte/ vt caſu magis qͣꝫ arte ꝯſtare videāt̉. ſufficit tercia certitudo qͣlis ſꝑ ſcrupulos oēs abijcit; ſufficit vt ꝯtemnat vl̓ ſuꝑet ſic oꝑando quaſi ſūt Sed rōe poſſit fieri ſcire cupioqͥd aduena nr̄ in his agat? Uolucer. De Eſcrupul̓ ſicut p̄diximꝰ iudicat alit̓ agēdumeſſe oriūt̉ ex p̄teritis. alit̓dū in eis agēda ſunt occurrerīt. De p̄teritis qͥdē oꝑibus amplectit̉ Gregorij ſnīam. Bonaꝝ mētium eſt ibi culpā agnoſcere vbi culpa ē.Cōformit̓ ad illd̓. Iuſtꝰ ī pͥncipio accuſator eſt ſui. Cōſtituēs itaqꝫ ſe corā tremēdo tribunali diſtricti iudicij dei/ ꝯſcīampͥam audit ſuſtinet accuſantē. qͣnto maiori ſeueritate ſcit p̄t. qͣtinꝰ fiat ei ſpūstribulatus ingēs ꝯfuſio ꝯtritio hūiliatio cordis. ita vt cadat a ſe omnimodamꝓpͥe defenſiōis deſꝑatiōeꝫ. neqꝫ enī vultdiuīa iuſticia cōtēdere neqꝫ ꝯſcīe iuſticiateſtīoniū ferēti ꝯͣ ſe reū/ ſilētiū īponere/ ſuadet potiꝰ vt clamet vocibꝰ magnis. Iſte ēeqͥſſime iudex deꝰ. iſte iuſto iudicio tuodamnādꝰ ē. peccauit enī in talibꝰ talibusſuꝑ numeꝝ arene maris / ita vt pctā ſua vixtotꝰ caꝑe poſſit mūdus. Sūt enī abyſſusml̓ta tenebroſa nimis. que altā ſibi dānatōis abyſſuꝫ meruerūt inuocāt. Et dn̄edeꝰ/ in voce cataractaꝝ tuaꝝ. ē viaꝝ tua inſcrutabiliū iudiciorū occultoꝝ. inbus ꝯſtitutꝰ videre p̄t an amore velodio dignꝰ ſit. neqꝫ cogͦſcere ſuis oꝑibuſqͣntūcūqꝫ iuſta videāt̉; quo terminent̉ fineaut diſtrictōe iudicēt̉. Accuſatus int̓ talia reꝰ defenſoris ſꝫ accuſatoris. teſtisiudicis ī ſe ꝑtes agit exaggerāſ qͣntū poteſtQui etiā ſi totiꝰ ppl̓i xp̄iani fudiſſet ſāgui/ ſꝑat ī illo apl̓i v̓bo/ ſi nos iudicaremꝰ nivtiqꝫ iudicaremur. Quo ꝯͣ fit ī hūanis iu-