Liber primusI. IIII
LIIII
Proſa quarta primilibri. ¶ Monicus.Iſū eſt aliquibꝰ o volucer ꝙ ſpesin p̄ſcitis ſemꝑ ſit erronea. Id enīſe putāt habituros quo carebuntAlij volētes hāc abſurditatē euadere dixerūt ſpem in hac ꝯditōnali exiſtereSi legē dei ob ẜuauero ſaluꝰ ero. ¶ Uolucer. Monice. nec hͦ vltimum ſufficit adſpem. ſtaret enī cū deſperatiōe tal̓ ꝯditio.Nec primū ſobrie dictuꝫ ē; ꝙ deus obligetreprobos ad errandū/ ſicut obligat ad ſperādū. Proinde ſpes ad certā btītudīs expectatōnem ſic ſe habꝫ/ Ponit ſibi ꝑ fideꝫꝙ eſt aliqͣ talis btītudo. iugit ꝙ ad illā pura liberalitate et gr̄a deus ab eterno qͦſdamp̄deſtinat et eligit. Addit ꝙ ad ꝯſecutōnemhmōi final̓ beatitudinis; ordinauit mediaꝯueniētia/ varijs modis ſine numero. Inter que mediū p̄cipuū eſt gr̄a. que ideo dicitur vita eterna/ quia pignus eiꝰ eſt vl̓ arra.Hāc autē gͣtiam nulli dedit neqꝫ daturꝰ ē.niſi ꝑ mediū mediatoris dei et hominum.Quā gr̄am ꝓ omnibꝰ meruit ad ſufficiētiāſed nō ad efficaciā. niſi incorꝑatis ſibi ꝑ fidem habitualē/ vt ī paruulis. vel actualeꝫet habitua lem que ꝑ dilectionē ꝑſeueranteroperat̉. que fides minus explicita fuit in ꝓphetis tꝑe legis ſcripte/ qͣꝫ in apl̓is tēporegratie. Et longe minus in philoſophis etalijs gentilibꝰ ꝓ lege nature. Quāuis enimoēs accedētes ad deū oꝑteret credere ꝙ deus eſt. et ꝙ inqͥrentibꝰ ſe remunerator ſit. qͥſeſſet tamē modus quo taliſ remuneratō cōſequeret̉ / ꝑ myſteriū videlicꝫ incarnatōnisfilij dei. ſicut nō erat explicite reuelatum/ ſicnec explicita fide credendū. Ceteꝝ ſpes tāliter inſtructa ꝑ fidem. q̄ ſuꝰ eſt oculꝰ/ figit īpͥmis deſideriū ſuū ad btītudīs adeptiōeꝫtanqͣꝫ ad finē. Et ab illo deſiderio nequaqͣꝫvult auelli. Deinde deſiderat media q̄libetad huiꝰ finis aſſecutōem ꝑ dei ꝓuidentiaꝫordinata/ ꝑ arma iuſticie ſicut dicit apl̓s.ad extris ⁊ a ſiniſtris. ꝑ gl̓iam et ignobilitatē. ꝑ infamiā et bonā famā ⁊c̄. Fides itaqꝫrurſus dicit ei; ꝙ diligentibꝰ deū et ſperantibꝰ in eo/ omnia cooperant̉ in bonū/ ſicuttradit apl̓us ꝙ omnia nr̄a ſunt/ ꝯformiterad chriſtū. Primū querite regnū dei/ et oīahec adijcient̉ vobis. neqꝫ taliū aliqͥs p̄deſtinatorū ꝑibit vnqͣꝫ. Quo contra fit de reprobis qͥbus om̄ia cedunt ī malū/ etiā alie
na bona que in ſcandalū ſibi v̓tūt et ruinā.Nihilominus quoniā ignotū nobis eſt qͦſvult inter homines deus et qualiter ſaluoſfieri/ operandū eſt bonū ad omnes/ vl̓ orādo/ vel cōmonendo/ vel hortando/ vl̓ increpando/ vel ab erroribus et vicijs abducere ſatagendo. Ita ſagena charitatis cōcludit in ſe bonos et malos ſeparādos in dieiudicij. ¶ Preterea ſi ex peccatꝭ electorū di Puina bonitas poteſt/ ſcit et vult elicere bona. nō tamen idcirco mala bona ſunt/ veleligenda. ſed cauēda penitus plangēdaqꝫ.Collaudandus autē benigniſſimꝰ et omipotens deus/ qui malis noſtris non ſolūnō vincitur ſed ex eis operat̉ bonuꝫ noſtꝝ.¶ Sic enī dicit̉ om̄ia ſub pctō concluſiſſe;ſupple ꝑmiſſiue/ vt omniū miſereat̉. Peccauit petrꝰ / hūilior cautior et miſericordior effectus eſt. nō actōne mali ſed miſeratōne dei. Peccauit magdalena/ plꝰ poſtea dilexit. quia multū ſibi dimiſſum eſt. et in exēplar penitētie ceteris ceſſit. Blaſphemꝰ fuit Paulꝰ. ꝯfitet̉ hūiliatus/ ꝙ nō ſit dignuſvocari apoſtolꝰ. et eſt inter pctōres pͥmus.Deniqꝫ iocundat̉ pater et epulat̉ in receptione filij ꝓdigi. Et gaudiū eſt angel̓ dei ſuꝑvno peccatore penitētiā agēte. Quis neſciat ꝓinde pauꝑes dum de ſtercore peccatorum erigit eos deus; collocās in gloriā cūprincipibus populi ſui. ꝙ in ampliores erga diuinā benignitatē aſſurgūt gratiarumactōnes nō quin innocentia preſeruata ſeruataqꝫ plus habeat dignitatis et gratie/ ceteris paribꝰ. Sed in reꝑatōne deꝑdite magis eminet miſericordie benignitas. ¶ Miſerandū vero eſt quod in reprobis agitur ediuerſo/ de virtute et hūilitate ſuꝑbiunt/ degratuitis dei donis vel ingrati ſunt; vel tepidi/ vel in ſuam et alioꝝ perniciē ⁊ dei inhonorationē abutētes vertūt. Ita vt eorūqn̄qꝫ fiat oratio in peccatū. hic ꝑ ingratitudinē. in inferuo autē ꝑ blaſphemiā inſaniorem. Recordātes enī quēadmodū fuerūtaliqn̄ ſupplices deo. Hec et illa bona faciētes; venerātes ſctōs ſanctaſqꝫ om̄es cū deuotōe; quidni rabidiori cōtabeſcant odioet maledictis latrent aduerſus deum ſctōsſanctaſqꝫ omnes; preſertim eos quos precipue coluerunt eos inuidos; eos crudeliſſimos; impios et ingratos. qui nō ipſos atormentis cū poſſent eripiunt/ acclamantes. ¶ Quid ergo dicemus ad hec; faciemꝰigitur mala vt deus eliciat bona/ vel bona