Liber primus
LIIIII
fortaſſis die ſermo fiet. ¶ Perge vero ꝓſeqͥde ſpe; reſpondens ad pauculas interrogatōnes meas/ qͥ ſecretoꝝ aduene noſtri ꝯſcies. Recogitat ne ſup̄mū iudicē deū/ homines ex maſſa peccatrice; p̄deſtinaſſe qͥdemhos ab et̓no ſempiterne btītudīs fore ꝑticipes alios vero preſcitos et reprobatos adſuppliciū ꝑpetuū? ¶ Uolucer. Recogitatmonice/ et id ſane freq̄nter. ¶ Monicus.Accuſat ne diuerſum hmōi iudiciū dei; tāqͣꝫ p̄terea ſit in eo ſeua quedā crudelitas/ indigna bonitate ſua ſumma? ¶ Uolucer.Abſit monice tal̓ aduerſus det blaſphēia/neqꝫ enī ꝑſonā accepiſſe neqꝫ iniuriā feciſſe dici poteſt qui nulli debitor ē. Quod notauit apl̓s dicens. O hō tu qͥs es qui rn̄deas deo? nunqͥd dicit figmentū ei qui ſe finxit. quid me feciſti ſic? An nō habꝫ poteſtatē figulꝰ luti ex eadē maſſa facere/ aliud quidem vas ī honorē aliud v̓o in ꝯtumeliaꝫ?Talis apud homīes ſimilitudo plurimareperitur. neduꝫ ſuꝑ rebꝰ vita carentibꝰ/ ſꝫanimatis/ quibꝰ vtunt̉ ꝓ arbitrio ſuo alijsad mortē. alijs ad cōſeruationē nec arbitrātur ſe; vl̓ iniurie; vl̓ crudelitati obnoxios eſſe. ¶ Quid ſi vult deꝰ in magna domo ſuamanifeſtare diuitias gl̓ie ſue. iſtis in oſtenſionē miẜicordie. alijs in manifeſtatōnemſue iuſticie. gl̓ificans illos ex miſericordia.iſtos ex iuſticia derelinq̄ns? quatinꝰ reſultet carmen illud pulcerrimuꝫ. ex gͣui tenore iuſticie/ et molli cantu miẜicordie/ de qͣli ꝓfitet̉ ꝓpheta. Miſericordiā et iudiciuꝫcatabo tibi dn̄e. ¶ Ꝙ ſi pauciores ſunt quiſaluant̉/ manifeſtior eſt in hoc gr̄a dei. quēadmodū inter ſurdos et claudos mutoſ ⁊mortuos pauciores ſunt qͥ miracl̓o curāt̉/qͣꝫ qͥ ꝓprie cōditioni relinquunt̉. ¶ Uerumdū ad ſingularia fit deſcēſus ⁊ inqͣſitio. curvidelicꝫ Petꝝ vel paulū deꝰ elegerit ad ſalutē. Iudā vero et diuitē epulonē dereliq̄rit? oportet vt hūana garrulitas apponatdigitū ori ſuo; hoc vnū ꝓfitēs ꝙ iuſtꝰ ē dominꝰ in oībꝰ vijs ſuis. ¶ Itaqꝫ ſicut nullap̄t aſſignari rō/ cur inter tot res poſſibilesfieri iſta nō; illa facta eſt/ niſi bn̄placitū deiIta de recreatōe ſeu regeneratōe ad vitamſpūalem multo magis dici debet. Neqꝫ cōfugiēdū eſt ad illoꝝ merita vel oꝑa qͦs abeterno predeſtinat deus. qꝛ ſi ex oꝑbꝰ; iaꝫnō ex gr̄a. Sed neqꝫ pͥorem eterna dei voluntas cauſam habꝫ/ qui fecit oīa ꝓpter ſemetip̄m. impiū qͦqꝫ ī diē vindicte. Nihilo-
minus fatendū eſt ꝙ nemo ſine culpadamnabit̉. ſicut abſqꝫ gr̄a ſaluabit̉ nullꝰ. ¶ Monicꝰ. Pergo volucer inqͥrere cōſeq̄nter / ſihanc aliqͣndo ꝑegrinus noſter cōſideratōnē ſuꝑ ſe et ad ſe reflectit. Meditās ne forteſit ex numero reproboꝝ. neqꝫ enī gl̓iari poteſt ſe peccatū nō habere. neqꝫ d̓ alia maſſaeſſe qͣꝫ ceteros? ¶ Uolucer Dicam illd̓ monice quod ſentio. Meditat̉ aliqn̄ ſecū conq̄rens. quid ſi iuſto dei iudicio dānāduses? Si reperit indiſpoſitū cor ſuuꝫ ad humilē huiꝰ cōſideratōis ſuſceptōeꝫ/ derelinqͥt eam/ et ad alia ſe ꝯuertit. quēadmodū fieri cōſiliū eſt in tēptatōibꝰ vel interrogatōnibꝰ carnaliū peccatoꝝ. vl̓ experiētijs eaꝝreꝝ/ q̄ ſunt difficillime electōis. vt ſi querataliqͥs a ſemetip̄o. Malles mēbratim laniatus mori qͣꝫ illecebroſe voluptati mulierispulcerrime ꝯſentire? ¶ Si ꝟo ꝑcipit affectū ſuū deo ꝓpicio traquillū huilem ⁊ ſuauem/ ſicut impcat̉ apl̓us. Deus aūt ſpei repleat vos omni gaudio et pace in credēdovt abundetis in ſpe ⁊ virtute ſpūſſctī. ſiſtitpedetentim tamē ⁊ caute in hac recogitatione; ſi forte damnādꝰ eſt. Cuiꝰ app̄henſioni nequaqͣꝫ remurmurat ẜm p̄ſentē affectūet ſenſum de diuīa iuſticia. Sed humiliatus dicit. Iuſtus es dn̄e/ et rectū iudiciuꝫtuum. Non ꝙ dānationē eligat. Abſit. qꝛnec deus hoc vult ip̄m velle. ſicut nec peccare nec deſꝑare dum viator eſt. Dicit potius cū Iob. Etiā ſi me occiderit tn̄ in ipſoſperabo. Et cōuerſus ad dn̄m cū pio ⁊ humili affectu. Scio inqͥt eqͥſſime iudex/ qm̄damnati in īferno te odiūt. te iniuſtū. te inuidū. te crudeliſſimum iudicāt. te blaſphemāt. te ſctīſqꝫ oībꝰ ore rabido maledicunt.Scio ꝙ illic ꝯſtitutꝰ (heu me miſeꝝ) ſic agerem. Atuero dū interim affectibꝰ tā efferiset blaſphemis careo. amo te qͥ totꝰ es amabilis. te iuſtiſſimū/ te amātiſſimū/ te clemētiſſimū dijudico. te collaudo. tibi ſctīſqꝫ oībus tuis ore pio benedico. qͥcquid poſtremo d̓ me futuꝝ ordīauerit volūtas tua corde credo et ore ꝓfiteor. qm̄ nulla eſt iniqͥtaſapud te qͥ ſanctus es in om̄ibꝰ oꝑibꝰ tuis.¶ Monicꝰ Placet volucer diſtinctus iſtemodꝰ habendi ſe circa recogitatōem diuine p̄deſtinatōis ſeu p̄ſcientie/ nā ſicut in primo curioſitas temeraria; ſic in ſcd̓o meritoria valde hūilitas exercet̉. ¶ Uidere ſil̓e ē īaſpectu vl̓ recogitatōe formoſe ml̓ierꝭ/ vbiꝑiclitaret̉ incōtinens. cōtinēs v̓o fortit̉ ha