Druckschrift 
3 (1494) Tercia pars operum Johannis de Gerson doctoris christianissimi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De conſolatōne theologie

Noli mirari monice ſi theologia philoſophie p̄ficit̉/ quoniā ſicut naturā gratia/ ſicut ancillā domina/ diſcipulā magiſtra/ ſicut tēpus eternitas/ ſicut ratiocinatōnē intelligentia/ ſicut viſibilia ea que vident̉.ſic theologia philoſophiā exuperat/ quam abijcit ſed in obſequiū ſumit. Eſt auteꝫlex diuinitatis et ordo. vt ſuprema inferio iungant̉ ad ſuperiorū infima/ more concatenatōnis. veluti Plato loquebat̉/ que īcorporalibꝰ argentea; in ſpiritualibꝰ aureavocabat̉. Et plane hanc in ſcala iacob graduum figuratōem accipimꝰ. Proptereaſub cōpendio ꝓcedentes inducemꝰ theologiam inchoantē verbū ab illo ſup̄mo/ quophiloſophia conſolatōnem ſuam apud boetiū terminauit. Ita enim recto breuiatoqꝫordine ꝓcedet theologia/ ſurſum machināſue deductōis erigēs. ſi philoſophie ſibidamenta ſubſtrauerit. Quale vero ſit illd̓quod poſtremū philoſophia poſuerit; puto meminiſti. Magna vobis eſt inquit(ſi diſſimulare vultis) neceſſitas īdictaꝓbitatis. cum ante oculos agitis iudiciscuncta cernētis. Monicꝰ Memini volucer/ et quali principio exordines; qͣli preterea medio ꝓgrediēs hucuſqꝫ ꝓceſſerit retineo. nimirū ſtudio libri illiꝰ ab adoleſcētia vehementer incubuerim.Uolū cerOngratulor eruditōni tue. Siqͥc dem ab hac ſententia qua philoſophia deſinit; theologia ſuam cumperegrino cōſolatōnem initiat qualis ſententia formaliter in Auguſtini ſoliloqͥo poſita eſt. Et certe Paulus ad hebreosſcriberet/ collaudaturꝰ virtutē fidei/ ꝓpoſuit ſymbolū nature; quod hominibꝰ om̄itempore neceſſariū fuit. Credere enī oportet accedentē ad deū quia eſt/ et inquirentibꝰ ſe remunerator ſit. At vero deꝰ ip̄e qualis iudex exiſteret qualē inſuꝑ remuneratōnem daret querētibus ſe/ potuit philoſophia neqꝫ diſcipuli ſui ductu ratōnis inuenire. Deficiebat enī volentibꝰ ad altioracōſcendere ſcala creaturarū per quam ſempiterna dei virtꝰ atqꝫ diuinitas/ licꝫ poſſitattingi; tamē vſqꝫ quaqꝫ. vt cognoſcerētquales quātaſ ve penas reprobis deū contementibꝰ/ qualia porro p̄mia ſe inquirētibus/ iuſtus iudex tribueret. Quod facere0

ſi vel philoſophi vel poete tēptauerūt/ euanuerūt in cogitatōnibꝰ ſuis. et vix aliud qͣꝫerrores fabuloſos ſibiqꝫ diſſidentes fingere potuerūt. Rectam deniqꝫ mādatoꝝ deiviam neſcierunt qua pergit̉ ad vitam/ queeſt ſtatus omniū bonorū aggregatōne perfectus. qualē hic aſſequi nemine poſſe philoſophia demōſtrat experimētali ratione.Sed vel virtutes vl̓ actus formales quibus attingat̉ iſte ſtatus obiectiue quidem.in deo ītuitiue cognito philoſophia tradere valuit MMiſeratus autē deſuꝑ humanos errores deus/ eas veritates neceſſarias et ſalubres ad quas euehere poteratphiloſophia; nec tēptare debuerat/ theologia ſuꝑnaturaliter infuſa/ ſicut et humanꝰſuꝑnaturalis eſt finis/ reuelauit et addidit.Inter quas? irratōnabiliter theologiaſuꝑ iſtam deus inquirētibꝰ ſe remunerator ſit. quia videlicꝫ iuſtus iudex eſt cūctacernens. collocat et adijcit modū iudicij achriſto traditi Ibunt hi ( dubium quinmali in ſuppliciū eternū. Iuſti autē in vitam eternā. Neqꝫ enim eſt alia veritas efficaciꝰ generatiua timoris domini qͣꝫ iſta.claudens in ſe horrendiſſimū illud dānationis tonitruū. Ite maledicti ī ignē eternū.Nunquid horrendū valde proijci a facie dei ſummi boni? Sed ad horroris cumulū inexcogitabileꝫ/ additur maledictiotrudens in ignē; qualēcunqꝫ ſed eternūEt hoc diabolo angelis eius. vbi aſcēdet fumus tormentoꝝ in ſtagno igniſ ardētis et ſulphuris vſqꝫ in ſecula ſeculorū. vbivermis eoꝝ moriet̉/ ignis eorū non extinguetur. Et erunt vſqꝫ ad ſatietatē viſionis omni carni. Ad hunc auditum ſi fidesadmixta ē; timorē dn̄i qͥs ſibi ſuſceperit?Eſt autē timor dn̄i initiū ſapientie. et ab ipſo concipimꝰ ſpiritū ſalutis. Et per declinat omnis a malo. illuminant̉ corda. etin oblectatōne venit miſericordia. Monicus Qua ratōne fieri poteſt o volucer. E per timorē et talem timorē veniat queuiſoblectatio? Timor enim penā habet/ quēperfecta charitas foraſ mittit. Qualis amplius eſſe conſolatō poteſt habenti pre oculis aſſidue ſtagnum ignis ardentis ſulphuris. in quod ne corruat; formidare habet momento quolibet? Nec vnqͣꝫ dum viuit ab hoc pauore ſecurus eſt. Neſcit enim.homo finem ſuū. neqꝫ ſi amore vel odio di2