Periurium
⁊. c. quītauallis. de iureiurā. Secūdo falſa iuratio eſt ex ꝑte iurātis tm̄. vt cū qͥs iurat verūcredēs eſſe falſum qd̓ iurat. Tercio ex ꝑte vtriuſqꝫ .ſ. cū qͥs iurat falſuꝫ ſciēs eſſe falſu. Et iſtꝭduobꝰ modis ſi fiat iocōſe eſt peccatū venialeẜm Goffre. xxij. q. ij. ꝙ ait. ⁊. c. vlti. ẜm verotheologos eſt pctm̄ mortale ꝓpter irreuerētiādei. Poſſet tn̄ dici ꝙ mēdaciū iocoſum nō ſitꝓprie mendaciū. vt in. d. c. ꝙ ait. Ideo poſſetteneri opinio Goff. ꝙ nō peccat mortal̓r. qꝛ n̄ꝓprie ꝑiurat. Sꝫ opi. theologoꝝ ē tutior. ml̓tomagis peccat ſi fiat ſerioſe. xxij. q. ij. hoīes.Qd̓ tn̄ ſic limitat ſanctꝰ Bona. ⁊ Ric. in. iij:di. ix. ſi deliberat de dicto ꝯfirmādo ⁊ iurameto ꝑ qd̓ eſt ꝯfirmādū. Secꝰ eſſet ſi deliberaret̉de dicto: ſꝫ nō d̓ iuramēto. qꝛ ſic nō peccat mortaliter. licet ſit veniale graue Sil̓r eſt peccatūveniale qn̄ de neutro deliberat: ſꝫ totū ꝓfert exſurreptōe. niſi qͥs deliberare poſſet. ⁊ tn̄ ꝯtēneret. qꝛ ſic mortaliter peccaret. etiā ex ſurreptōeꝓpter ꝯtemptum. Dat̉ etiā alia limitatio ẜmPe. aureo. ea. di. Si iuramētū fit ꝑ ea ꝑ quehoīes ꝯſueuerūt iurare: qn̄ volūt veritate īfallibilē aſſumere ī teſtimoniū dicti ſui vltimatūSecꝰ eſſet ſi aſſumeret̉ ſignū qd̓ nō eſt ad tale teſtimoniū inſtitutū. ⁊ ſine animo iurandi.ītellige qn̄ ꝑiurat ꝑ deū ſic̄ cōiter iurat̉. qꝛ ſic n̄eſſet peccatū mortale ẜm euꝫ. qd̓ no. qꝛ facit ꝓiſtis mulieribꝰ qͥ iurāt ꝑ mea fidē ī veritate ꝑiſtū ignē ⁊ hmōi. vt nō peccēt mortaliter cū ꝑiurat. qꝛ nec iurare intendūt: nec quibꝰ iurat̉accipiūt ꝓ iuramēto.¶ Scd̓o modo dicit̉ ꝑiuriū iuramēti trāſgreſſio. ⁊ ſi iuratio fuit ſuꝑ re mala. vt nō ire ad eccleſiā ⁊ ſil̓ia. ſic peccauit mortal̓r iurando. ⁊ tenet̉ de p̄cepto facere oppoſitū. xxij. q. iiij. c. i. ij.iij. ⁊. iiij. Qd̓ limito de re mala de peccato mortali. ſecꝰ de veniali. de qͦ dic vt s. iuramētū. v.§. ij. Si ꝟo fuit ſuꝑ re ſuꝑerogatōnis. ſic ſil̓rpeccauit mortaliter iurādo. Sꝫ nō tenet̉ facere oppoſitū. qꝛ nō tenet̉ intrare religionē qͥ iurauit nō intrare. nō tn̄ tenet̉ iuramētū ſeruarehec Aureo. Si aūt iuramētū ꝓmiſſoriū eratlicitū ⁊ obligatoriū ſic peccat mortaliter periurando .ſ. nō ſeruādo qd̓ iuramēto ꝓmiſit. Fal2lit hͦ in. xxvij. caſibꝰ in quibꝰ nō obligat. de qͥbus vides. iuramētū. v.¶ Tercio mō d̓r ꝑiuriū indiſcreta iuratio .ſ. cūqͥs iurauit ſine iudicio diſcretōnis ꝯſiderādoqd̓ iuret. ⁊ vtꝝ ſit veꝝ vl̓ ẜuabile. ⁊ ſic ẜm gof.eſt pctm̄ veniale. xxv. di. §. crimīs. in fi. Ber.ꝟo in. c. tua. de iureiur̄. dicit ꝙ ſi fiat cū deliberatōe ſic eſt peccatū mortale. de iureiurā. ſicut
ex lr̄is. Si ꝟo iocoſe ⁊ in caute. ſic eſt pctm̄ veniale. xxv. di. §. alias ea demū. ⁊ cū Ber. ꝯcor.ſan. Bo. Ric. ⁊ Theologi in. iij. di. xxxix.¶ Quarto mō dicit̉ ꝑiuriū affirmatio dubitationis. vt cū qͥs illud de quo dubitat aſſerit cūcertitudine efficaci iuramēto cōfirmata. et ſicpeccat mortaliter ẜm Aureo. Secꝰ ſi aſſereretillud humano mō ſicut p̄t ſciri in talibꝰ. ſicutrn̄det ordinādis qͣꝫtū ꝑmittit humana fragilitas. qꝛ nō eſſet mortale ẜm eundē Aureo.¶ Quid de illo qͥ iurat ꝑ verbū credo. cū tn̄ inveritate nō ſic credat? ℟. ꝙ qͦ ad deū ꝑiurꝰ eſt⁊ peccat mortaliter. ſꝫ qͦ ad foꝝ ꝯtentioſuꝫ nō.etiā ſi ꝓbaret̉ poſtea ꝯtrariū eiꝰ qd̓ iurauit. vtnō. Pa. in. c. ex lr̄is. d̓ iureiurā. ⁊ facit. c. cū impoſitōibꝰ. de iureiurā. li. vi. Ratio: qꝛ nemo p̄tdare teſtimoniū de ꝯſciētia alteriꝰ. niſi ip̄e cuiꝰeſt ⁊ deus.¶ Utꝝ credēs ꝯuenire iuramēto qui tamē nōfacit. exemplū. nō credebā ſatiſfactū creditoricui iurauerā. cū tn̄ foret ſatiſfactu peccet morveQtaliter. R. ꝙ ſic ẜm no. per Pa. in. c. quanto.de iureiurā.¶ Utꝝ oīs periurꝰ ſit infamis? ℟. Pa. in. c. teſtimoniū. d̓ teſti. ẜm leges diſtinguit. Aut qͥſiurauit de p̄terito vl̓ dep̄ſenti. ⁊ ſic nō efficit̉ infamis ip̄o iure. licet falſuꝫ iurauerit. ꝑ. l. i. ij. ⁊vlti. ff. de crimīe ſtellio. ⁊ ſic intellige. c. cū dilectus. in fi. de or. cog. Si tn̄ ꝯdēnaret̉ efficeret̉infamis. nō tā rōne iuramēti qͣꝫ falſitatꝭ. Siꝟo iurauit de futuro ⁊ nō ſeruauit. tūc ſi iurauit ſibi vel deo nō efficit̉ infamis. Secꝰ ſi iurauit ei cū quo cōtraxit cōtraueniēdo iuramēto vel pactioni. qꝛ ſic efficit̉ infamis. ⁊ ſic intellige. l. ſi quis maior. C. de trāſact̓. ⁊ hoc voluitin effectu. glo. ⁊ Bar. in. l. luciꝰ. ff. de his qͥ no.infa. Sentit Ioh̓. de lig. in. d. c. teſtimoniū.⁊ Archi. in. c. autoritatē. xv. q. vi. ⁊ in. c. ꝑuulixxij. q. v. ⁊ placet etiā de iure canonico cū nonreperiā ꝯtrariū.¶ Utꝝ vis vel metꝰ excuſet a pctō mortali ꝑiuriū? ℟. ꝙ in iuramēto aſſertorio cōiter tenet̉ꝙ nō. c. ſacris. qd̓ metꝰ cauſa. qꝛ nullꝰ p̄t abſolute cogi ad iuramētū falſuꝫ. Sꝫ ī iuramētoꝓmiſſorio fuit diuerſitas. Tho. ij. ij. q. iij. ar.i. ⁊ Rich̓. vbi sͣ. ar. ij. q. iij. ⁊ multi alij tenentꝙ peccat mortaliter ſi nō ſeruat. Ad. c. verū deiureiurā? ℟. ꝙ loquit̉ in iudicio fori. Pe. Aureo. vbi sͣ. tenet ꝙ peccat venialiter. ⁊ hͦ ſequit̉Ioh̓. an. ⁊ multi alij ⁊ placet. ⁊ vides. Iuramentū. v. §. ix. cū duobꝰ ſeq̄n.¶ Qd̓ eſt grauiꝰ ꝑiuriū vl̓ homicidiū? ℟. quidā dicūt ꝙ ꝑiuriū eſt grauiꝰ peccatuꝫ. qꝛ eſt