Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

PedagiumCCLXXV.

exigētes ſunt excōmunicandi. de cēſi. innouamus. ⁊ de iure ciuili ſunt perpetuo exilio damnādi. C. noua vectiga. inſti. nō po. l. vlti. Sꝫhodie exqͦ ciuitates italie habēt meꝝ ⁊ mixtuimperiū obtinuerūt de facto vt imponere poſſint iſta pedagīa. vt no. Ioh̓. an. ⁊ Pa. in. d.c. ſuꝑ quibuſdā. Alij aūt qͥ de facto imponūtſeu impoſita exigūt: niſi habeāt autoritatē abaliquo p̄dictoꝝ rapinā cōmittūt. Sil̓r n̄ ſufficit ꝙ vna ꝑs ciuitatꝭ ꝯſentiat. ſꝫ oꝑtet ꝙ maior ꝑs p̄ſertim eoꝝ qͥbꝰ tangit ẜm do. Gaſpa.Calde. in. c. fi. de ma. ⁊ obe. facit. l. in ꝯcedendo. ff. de aqͣ plu. ar. Regula. Qd̓ om̄es tangitli. vi. ⁊ ſic patet q̄ eſt cauſa efficiēs. Utꝝ p̄fata pedagia poſſint imponi ab habētibꝰ poteſtate ſine iuſta cauſa q̄ p̄t dici cā finalis ſeu formalis? ℟. ẜm Ray. ꝙ nō. ⁊ exigenscōmittit rapinā ſi ſine legitima cauſa īponit.Et cauſa legitima ⁊ iuſta ſunt publice neceſſitates. qͣs Bar. in. l. vniuerſi. C. de vecti. appellat ſtipēdia. pōtes publice domꝰ. defenſio ſtrate. ⁊ hmōi. facit. c. ſi qͥs romipetas. xxiiij. q. iij.iūcto. c. innouamꝰ. de tre. ⁊ pa. ⁊ in. c. ꝑuenit⁊. c. cū apl̓s. de cēſi. ⁊. l. vectigalia. ff. de publi. ⁊ibi ꝑ docto. De quibꝰ debēt ſolui pedagia? ℟. ꝙ ſolūmodo de his q̄ cauſa negociatōis vl̓ mercimonijdeferunt̉. C. de vecti. l. omniū. vn̄ de his qͥ quiſfacit portare ꝓ neceſſitate ad vſuꝫ ſue vite ⁊ familie nō p̄t exigi pedagiū. ⁊ nec valet ꝯſuetudo in ꝯtrariū ẜm Hoſtiē. Ber. in. d. c. ſuper qͥbuſdā. īmo vult lex vniuerſi. C. de vecti. ꝙ decapitet̉ qͥ de rebꝰ ad ꝓpriū vſum vl̓ gr̄a rurꝭ colendi. vl̓ ad ſe defendendū emptis vel delatisexigit pedagiū. vn̄ in his fraudātes nō peccātSꝫ attēde ꝙ aliqn̄ pedagiū dicit̉ etiā collectaq̄ poſſet imponi ſuꝑ hmoī in ſuos ſubditos ⁊ſic nō liceret fraudare qn̄ ex legitima cauſa imponit̉. ſꝫ forēſes nō tenerent̉. ⁊ hoc dicit̉ cauſamaterialis. A quibꝰ poſſūt exigi pedagīa? ℟. ꝙ ab oībꝰexceptis clericis eccl̓ijs ⁊ alijs eccl̓iaſticis ꝑſonis. ⁊ ſi qͥs a talibꝰ exigit ꝑ ſe vel ꝑ interpoſitāꝑſonā ſi eſt ꝑſona ſingularis excōicatꝰ eſt ip̄ofacto. Si collegiū vl̓ vniuerſitas ciuitatꝭ. caſtri vel ville ſubijcit̉ interdicto donec reſtituerint extorta. Intellige dūmodo p̄fati nō cauſa negociatōis deferat. hec habent̉ in. c. quāqͣꝫde ceſi. li. vi. Et qūo indirecte poſſunt exigi. vides. īmunitas. §. xxxviij. cū. iiij. §. ſe.Sꝫ quid de imponētibꝰ noua pedagia ſineautoritate legitima: vl̓ augmētanteſ antiq: vl̓exigētes in iuſta. ſiue ex cauſa efficiēti. ſiue ex

cauſa finali vel materiali? ℟. ꝙ raptores ſunt⁊ tenent̉ ad reſtitutione eis a quibꝰ extorſerūtvl̓ eoꝝ heredibꝰ ſi ſciūt eos vel ſaltē pauꝑibꝰſi eos ignorāt. ⁊ hͦ de neceſſitate p̄cepti. c. ſi res.xiiij. q. vi. ⁊ hodie per ꝓceſſum curie ſunt excōmunicati excōmunicatōe papali. vt ſupraExcōmunicatio. v. caſu. xx. Utꝝ fraudātes pedagīa vl̓ gͣuidagia peccēt⁊ teneant̉ ad reſtitutione? ℟. ẜm cōiter docto.in. d. c. innouamꝰ. ⁊ maxime Pa. ꝙ ſic. ſi ſuntlegitima autoritate impoſita vl̓ ita antiqͥ ꝙ ⁊eiꝰ initio nō extat memoria. etiā ẜm Hoſti. ſicauſa nō eſt exp̄ſſa a principe cū ea ꝯceſſit imponi poſſe. Et etiā ſi ille qͥ recipit nō facit id ꝓqͦ p̄ſumit̉ ꝙ ſint ꝯceſſa. dumodo nō ꝯſtet ꝙ ꝓpter illud fuerint impoſita. ⁊ ſic trāſent cōmuniter docto. Sꝫ ego dico ꝙ vbi imponentestalia pedagia nō laborāt loco ⁊ tꝑe ꝓ vniuerſali vtilitate .ſ. viaꝝ pontiū ſaluatōne ꝑſonarū⁊ reꝝ iuxta ſuū poſſe ad qd̓ tenent̉ ẜm Archi.ī. c. ſi qͥſ romipetas. xxiiij. q. iij. n̄ peccat qͥ ea defraudat: ſine mendacio tn̄ ⁊ ꝑiurio. nec tenent̉ad reſtitutionē. Nec etiā credo peccēt mortaliter fraudātes. qͣꝫuis p̄dicti. laborēt in p̄dictꝭ ꝓloco ⁊ tꝑe. Ratio qꝛ cōiter ſic inſtituunt .ſ. ſtatuimꝰ ꝙ qͥlibet ſoluat ⁊c̄. ſub pena cadēdi ī cōmiſſum ſi aliter inuentꝰ fuerit. Et ideo iſtudſtatutū nō obligat ad mortale. vt sͣ. dixi inobediētia. §. i. nec etiā ad penā. vt tenet glo. inc. fraternitas. xij. q. ij. niſi poſt ꝯdemnationē.Si obijciaſ ꝙ danificāt gabellaſemēteſ. ad hͦ℟. ꝙ ſuū damnū: qꝛ ita ⁊ ſb̓ iſta ꝯditōe emūtvt vigilēt alias ſibi imputet̉. Si vero ſtatutu ex qͣ imponunt̉ eſſet p̄ceptiuū ſic haberet locū qd̓ cōmuniter tenēt docto. Si aūt nō ſuntlegitima autoritate impoſita: tūc extranei .ſ. dno ſunt ſubditi talibꝰ imponentibꝰ nō peccatnec in aliqͦ obligant̉. Aduerte tn̄ qꝛ pedagianr̄i tꝑis ſunt cōīter illicita. Un̄ niſi ꝓbent legitime impoſita debemꝰ p̄ſumere iniuſta. c. qͣꝫqͣꝫde cēſi. li. vi. ergo anteqͣꝫ ꝓbent eſſe legitima ſtabo in p̄ſumptōne iuris .ſ. ꝙ ſint iniuſta ⁊ ſic n̄tenear ſoluere. Et ſic nota ꝙ noua pedagia ſiue augmentatōes factas nullꝰ p̄t exigere. niſiſit certꝰ ꝙ ſint impoſita ⁊ ab habete autoritatē imponēdi ⁊ ex legitima cauſa exqͦ ius preſumit omīa fore iniuſta. Ueꝝ eſt ꝙ ſubditꝰ qͥ cogeret̉ ad ip̄a exigēda excuſaret̉ ī dubio ꝓpterbonū obediētie. ſꝫ nō illi qͥ volūtarie ea exigūt.Nec excuſarē eos a mortali peccato qn̄ de hocaduerterēt ſi ea volūtarie exigeret. Alias hͦ nōaduertēdo .ſ. ꝙ ius p̄ſumat iniuſta niſi qͣtenꝰꝓbent̉ legitima n̄ peccat mortaliter. ſꝫ ad minꝰ