FerieCXXXIII
romano pontifice: preterqͣꝫ in mortis articuloomnibꝰ cuiuſcunqꝫ ſtatus: gradus: ordinis ⁊conditionis fuerint: ne de cetero auſu temerario p̄ſumāt in ſermonibꝰ ad populū ſeu aliasquolibet affirmare ꝙ tenētes virginē eſſe p̄ſeruatam a peccato originali in ſua ꝯceptiōe polluatur labe hereſis vel mortalis peccati vel feſtū eiuſdē ꝯceptiōis celebrātes: neqꝫ tenere libros vel legere aut habere ꝓ veris hͦ ꝯtinētesSimiliqꝫ pena etiā ligant̉ qͥ auſi fuerint aſſerere ꝙ cōtrariā opinionē tenentes .ſ. ꝙ ſit concepta in peccato originali incurrāt hereſim vl̓mortale peccatū. hec habent̉ in extraua. Sixti quarti: que incipit graue nimis.¶ Quid de iſtis feſtiſ. ſancti Anthonij s. Nicolai .s. katherine. ⁊ huiuſmōi: que ex ꝯſuetudine celebrant̉. Ignorat̉ tamē an̄ ex tali ꝯſuetudine ſint introducta q̄ habeat vim legis p̄ceptiue? ℟. ꝙ nō credo peccare mortaliter nōſeruantes: niſi eſſet ſcandalū. Rō. qꝛ nō ſuntintroducta vt de p̄cepto: ſed ex deuotiōe. Ubiautē eſſet ſcandalū: ſic ibi eſt ꝯſuetudo obligatoria. exquo tādiu eſt ꝙ eſt p̄ſcripta: ⁊ reputatur obligatoria.¶ Quando incipit dies feſtus. vide ſupra dies. in principio.¶ A quibꝰ eſt abſtinendū diebꝰ feſtiuis p̄dictis? ℟. ꝙ ab omni oꝑe ſeruili: nō ſolū peccatiſed etiā mechanicis: vt agricultura. vt dicit̉ īc. licet de ferijs. Pro cuiꝰ intelligentia eſt notandū ẜm Ricar. in. iij. diſ. xxxvij. ar. iij. q. iiij.ꝙ opus ſeruile dicit̉ tripliciter. Aliqn̄ materialiter ſolū: ſed formaliter liberū. vt ꝟbi gratia.ſcribere nō ꝓpter tꝑale lucrum: ſed ad edificationē animarū ꝓpter diuinū cultum: ⁊ huiuſmodi. ⁊ iſtud nō ꝓhibetur īmo cōceditur. vtpatet in. d. c. cōqueſtus. vbi cauſa pietatis q̄alias ꝓhibentur ꝑmittunt̉. facit. l. diuus. ff. deferijs. vbi ea que faciūt ad diſciplinā militarēpoſſunt ꝑagi diebꝰ feriatis. Scd̓o dicit̉ opulſeruile formaliter ſolū. materialiter autē liberūeſt. vtputa cum aduocatꝰ cogitat de his quedie craſtina debet ꝓponere ꝓpter lucrū temꝑale. ruſticus de aratione terre ⁊ ordinatiōe boum. ⁊ licet ab iſto abſtinere debeamꝰ in diebꝰfeſtiuis: nō tamē aſtringimur de p̄cepto. Unde nō peccat mortaliter talia faciens: niſi ꝑ hͦopus excludatur illa vacatio quam debet cultui diuino ex neceſſitate: quaꝫ explicabo in ſe.q. que ſit. Tercio dicit̉ opus ſcruile materialiter ⁊ formaliter ſeu finaliter. ⁊ hoc eſt om̄e opꝰcorꝑale ordinatū. ſicut ad ꝓpriū ⁊ ꝓximuꝫ finem ad bonū corꝑis temꝑale ſeu ad lucruꝫ. et
iſtud eſt illud qd̓ ꝓhibetur de p̄cepto diebꝰ feſtiuis. Unde ſemꝑ peccat mortaliter ip̄m faciens niſi excuſetur ꝓpter iſtorū quattuor vnūẜm F. de may. in tractatu de. x. preceptis. Primū operis modicitas ſeu paucitas: que nonimpedit ſpūs libertatē. Secunduꝫ neceſſitasoꝑis que nō poſſit p̄ueniri cōmode nec differri. vt decōctio ciboꝝ ꝓ illo die: vel neceſſitaſ coactionis quā faciūt dn̄i. aliter eoꝝ bona p̄ſcriberent. facit. c. licet. de ferijs. Terciū cordis pietas. vt in. c. ꝯqueſtus. de fe. vt ſupra dictumeſt. Quartū publica vtilitas. vtpote pro pace ⁊ ꝯcordia ꝓ ponte ⁊ hmōi: q̄ etiā ſunt pia.quodlibet em̄ iſtorū excuſat ꝙ nō ſit mortale:ſaltem laborare in diebus feſtiuis. Ex quibꝰpatet quid tenendū ſit de multis queſtionibꝰq̄ reducunt̉ ad infraſcriptas q̄ſtiōes. xxiiij.¶ Prima de mulieribꝰ que aliqua puncta ponunt: vel ſcoꝑant domuꝫ vel de illo qui vendit vnam ſolū rem: vel qui putat ramū: facitcoquinā. itinerat modicū ⁊ huiuſmōi ꝙ nonpeccant mortaliter ꝓpter modicitatem oꝑis.Ratio. quia ẜm ſ. Bo. in. iij. diſtinc. xxxvij. ſuper litteram. ⁊ cōmuniter theo. ratio ꝓhibitionis operū eſt. vt vacemꝰ deo. ⁊ quia iſta modica nō impediunt vacationē predictam: licꝫaliqualiter minuant. ideo nō eſt peccatū mortale talia facere: niſi qͥs talibꝰ ꝑ notabile tempus occuparetur vel vſqꝫ ad vltimā defatigatione. quod quidē arbitrio boni viri relinquedum eſt: vt attendat ſi ratio legis euacuaturvel nō. ſed ſolū minuatur. faciūt ad hec qͥ no.in. c. intelligentia. de verbo. ſignifi.¶ Scd̓a de carnificibꝰ qͥ ꝑ notabile tꝑs occuꝑant̉. qꝛ ſi faciunt ꝓpter neceſſitatē quaꝫ necpuenire pn̄t. puta qꝛ eſtas eſt vel ſunt plurafeſta: excuſant̉. alias nō.¶ Tercia de tabernarijſ. qͥ ſi faciūt ꝓpter neceſſitatē excuſant̉. Secꝰ ſi ad ebrietate ad ludū ⁊hmōi. Et idē dic de hoſpitibꝰ.¶ Quarta de his qui panem: herbas: fructuſ⁊ huiuſmodi vendunt. quia ſi faciunt ꝓ neceſſitate diei feſti excuſantur. alias non. ſicutqui vendunt multa que ſunt ſolum ad guloſitatem: niſi eſſet modicitas diſtractionis: ſicut eſt in his que vendunt candelas ⁊ caniſtria inzucharata ⁊ huiuſmodi. in quibꝰ nonoportet facere p̄cia. ſꝫ qͥlibet ſcit ꝙ tantū habetſoluere. ⁊ ſic ſoluit. ⁊ accipit ꝓ qͦ ſoluit ſine alio ſtrepitu. qꝛ in modico diſtrahit̉.¶ Quinta de medicis minutoribꝰ: aromata/ 14rijs ⁊ hmōi. de quo dic ꝙ licet: qꝛ medicinaliaſunt neceſſaria.