Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

DominusLXXXIII.

Ominica dieeſt īſtituta loco ſabbati. quia eodie inchoauit mundꝰ. Geneẜ. i.chriſtꝰ ſurrexit a mortuis. de cōſe. diſt. iij. ſabbato. Itē ſpūſſanctus datus eſt apoſtolis. ettex. dicit. quicqͥd a deo eſt cōſtitutum inſignein huiꝰ dignitate diei eſt geſtum. In hac diemūdus ſumpſit exordiū. In hac per reſurrectionē ⁊ mors interitū: ⁊ vita accepit initiumlxxv. diſt. qd̓ die. in fi. Quomodo eſt de p̄cepto ⁊ qn̄ incipit. ⁊ quid fienduꝫ. Uide ſupraDies. ⁊ infra feria.eſt ius haMINII. tendi poſſidendi. fruendi. ⁊ vtēdi. ac diſpoinendi de aliqua re pro libito voluntatis. vel ẜm aliquē determinatuꝫ modūa quadā ſuperioritate vel autoritate diffinitū Dominiū in ⁊ ſuꝑ homines an ſit ẜm legēnaturaleꝫ? ℟. Alex. in. iij. parte ſumme. ꝙ eſtloqui de natura ante peccatū: ⁊ ſic eī repugnatſeruitus ⁊ eſt loqui de natura poſt peccatum.⁊ ſic lex naturalis dictat neceſſariū dominiūad cohercendū malū. Unde Auḡ. in lib̓. d̓ ciui. dei. ſicut deꝰ homini ⁊ animꝰ corpori. ita rōdebet dominari ⁊ imperare libidini. Dominiū rerum an ſit ẜm legeꝫ nature? ℟.Alex. vbi s. ꝙ lex nature circa cōmunioneꝫꝓprietate dictat differenter. dictat aliquid. qꝛdebitū. aliquid: quia bonū. ⁊ aliquid: qꝛ equūvt debitū dictat in ſtatu neceſſitatis omīa ſintcōmunia. Et hoc modo cōmunicatio eſt in ꝑcepto ad ſuſtentationē perſonaꝝ. ⁊ inde ſumitur. Omīa que vultis vt faciāt vobis homines ⁊ vos eadem facite illis Matth̓. vij. Reſpectu etiā perſonaꝝ quo ad multiplicationeꝫꝓlis dictat. ꝙ ſit vxor ꝓpria ⁊ ẜm omē tempꝰẜm illud preceptū. Qd̓ tibi nō vis fieri: alterine feceriſ. Thob̓. iiij. Et hoc modo appropriatio eſt in p̄cepto vt bonū ī ſtatu nature inſtitute dictabat omīa cōmunia. In ſtatu verolapſe dictat bonū eſſe habere ꝓpriū. tumen qꝛres cōmunes negligunt̉. tum qꝛ cōmunio parit diſcordiā dictat vt equū. quedā eſſe cōmunia. vt aere: mare: litora. ⁊ quedā appropriabilia. ſicut ſunt ea que in nulliꝰ bonis ſunt q̄occupati ꝯceditt̉ Et ſic intellige dominiū reꝝeſſe de iure naturali. qꝛ naturali eqͥtate inductu eſt. vt inſti. de reꝝ di. §. ſinguloꝝ. ff. de acqͥ.re. do. l. adeo. §. eū quis.QQuo acqͥrit̉ dominiū reꝝ? ℟. ꝙ qͣdruplicit

Primo autoritate legꝭ naturalis. vt ꝙ ea q̄ innulliꝰ bonis ſunt ſint occupatis. vt īſti. de re.di. §. ſinguloꝝ. Scd̓o autoritate pͥncipiſ qͥ p̄tex iuſta cā re alicuiꝰ ei auferre ⁊ alteri dare. vtno. Inno. ⁊ cōiter doc. in. c. qͣ ī eccl̓iaꝝ. de ꝯſti.⁊ legiſte ī. l. fi. C. ſi ꝯtra ius vl̓ pu. vti. vtputaꝓpter delictū puniēdū ⁊ hmoi. alias no. vt ibidē dicit̉. ⁊ nō ſolū principis ſed etiā per ſtatuta inferiorū habentiū autoritatē a principe ſicſtatuēdi. vt in. d. c. q̄ ī eccl̓iaꝝ notat̉. Tercio ꝑꝯſenſuꝫ illiꝰ cuiꝰ eſt. ⁊ iſtud fit ꝑ donatōeꝫ ꝑꝑmutatōeꝫ: ꝑ venditōeꝫ. ꝑ mutui datione. ⁊hmōi. Quarto iure ciuili qd̓ ſtatuit vt vſucapionibꝰ. p̄ſcriptōibꝰ. adoptōe. deportatōe. ceſſione. additōe. bonoꝝ poſſeſſione ⁊ hmoi. d̓ qͥbus oībꝰ habes. ff. d̓ acqͥ. re. do. in glo. l. i. ⁊ inſti. de re. di. cū multꝭ titulis ſeq̄ntibꝰ. ⁊ de hisq̄ ad nos ꝑtinēt: dica ī capitulis ſuis. Aduerte tn̄ differētiā int̓ ſpūalia ⁊ n̄ ſpūalia. qꝛ ī ſpiritualibꝰ ex ſolo titulo ſine traditōe dn̄iuꝫ traſit ī aliū. vt ē tex. in. c. ſi tibi abſenti. d̓ p̄ben. li.vi. tenet Inno. ⁊ cōiter approbat̉ in. c. inter cetera. d̓ p̄ben. ſecꝰ in alijs rebꝰ ī qͥbꝰ reqͥrit̉ traditio ad trāſlationē dominij nec ſufficit ſolꝰ titulꝰ: niſi in re data eccl̓ie. de qͦ. jͣ. Immunitas. §.xxxi. Nec ſola traditio trāſfert dominiū: niſialiqͣ iuſta cā vera. vl̓ putatiue vera p̄ceſſerit. l.nūqꝫ nuda traditio cū ibi no. ff. de acqͥ. re. do.alicuiꝰ reININS gniducatus comitatꝰ vl̓ ciuitatꝭ. aut terre qͥs dicat̉ legitimꝰ? ℟. ꝙ dominiū iuſte ⁊ legittime acqͥrit̉ aut iuſto bello. puta pugnādo ꝯͣ infideles. vl̓ ꝯtra aliquē rebellēautoritate ſuperioris vel principis. vt sͣ. Bellū patet. aut ꝑ legitimā ſucceſſionē: aut ꝑ ꝯſenſum ſeu electionē ppl̓i habētis libertatē ſibi eligendi dn̄m. aut ꝑ inſtitutionē pͥncipis ſeu ſuperioris habētis iuriſditionē ī tali ciuitate autcaſtro. aut ꝑ legitima p̄ſcriptōeꝫ cū bona fidefacta. vl̓ emptōeꝫ. ꝑmutatōeꝫ. donatōeꝫ. autalio iuſto titulo. d̓ qͥbꝰ ī ſuis capitl̓is. Qui ꝟoalia via intrat: fure ⁊ latro. ⁊ reſignare tenet̉ ſip̄t ſine notabili ꝑiculo aīaꝝ corpoꝝ aūt reꝝnet̉ ec ad reſtitutōeꝫ oīm reddituū qͦs habuitab ill̓ locꝭ ſic vſurpatꝭ. ⁊ vt homicida eſt iudicandꝰ qͣꝫtū ad eos qͦs fecit ꝑ ſe vel ꝑ officialesſuos occidere vl̓ mutilare. licꝫ illi digni fuerītꝓpt̓ maleficia ꝑpetrata. xxiij. q. v. ſin licet. necp̄t abſolui niſi diſponat ſe ad ſatiſfaciēdū ⁊ dimittēdū ſi titulū iuſtificatū habere nō p̄t. ar.de pe. di. v. falſas. Intellige qn̄ hͦ eſt claꝝ ꝙ hꝫ