Diſpenſatio

eſt iurꝭPeſatlo cōmuTnis relaxatō facta cū cauſe cognitione ab eo qͥ ius habet diſpēſandi ẜm glo. i. q. vij. §. multorū. alias eſt. §. niſirigor. ⁊ addit diſpēſare eſt diuerſa pēſare. Nāom̄īa hec de quibꝰ ibi fit mentio penſare debetqui diſpēſare vult. Et q̄ ſunt illa. infero in queſtione ſequēti. ⁊ ideo ẜm Ber. in li. de diſpeſatione ⁊ p̄cepto: p̄lati ſine cauſa rationabili velſaltē dubia. ſed ꝓ ſola voluntate dantes licentiam veniendi cōtra lege ſunt diſſipatores nōdiſpenſatores.¶ Que ſunt cauſe legitime diſpenſandi? ℟. vtcolligo per totam. q. vij. prime cauſe ſunt ſex.Prima tempꝰ. ibidē. c. neceſſaria. ⁊. c. qd̓ proremedio. nā defectꝰ noſtri temporis quibꝰ nōſolū merita ſed corpora ip̄a defecerūt diſtrictionis illius non patit̉ manere cenſurā. xxxiiijdiſt. fraternitatis tue. Secūda vtilitas valetvt alij faciliꝰ reuertant̉. xxiij. q. iiij. ipſa pietas⁊. .i. q. vij. tali. Tercia qualitas ꝑſone ⁊ meriti⁊ ſciētie. d. c. tali. ⁊. c. didici. cū alius eque dignus nō ſit. Quarta religio. lxxvij. diſt. c. monachus. de ſen. exco. cū illoꝝ. Quinta multitudo ratione ſcandali vitandi. l. diſt. vt ꝯſtitueret̉. Sexta neceſſitas. d. c. tali¶ Utrū diſpenſatio neceſſario requirat cauſecognitionē? ℟. Panor. in. c. diuerſis de clericis cōiugatis. ꝙ in principe nō. ſed ſufficit ſola ipſiꝰ volūtas. in his que ſunt iuris poſitiui ſolū. vt nō. Innocē. in. c. cū ad monaſteriūde ſta. mo. ſed in inferiore ſic. vt no. glo. in. d..§. niſi rigor. vnde ſi fiat ſine cognitōne cauſeeſt diſſipatio nō diſpenſatio ⁊ venit puniēduſquia egit cōtra legē. vide bonaꝫ glo. in. c. ij. deſciſ. vbi plene nota. docto. renent tamē quo adeū qui diſpenſauit quia nō poteſt cōtrauenireneqꝫ eam reuocare exquo egit actū in quo potuit diſpenſare. licet nō teneat quo ad ſuperiore. vt notat glo. in. d. c. diuerſis.¶ Utrū diſpenſatus ſine cauſa legitima ſit tutus quo ad deum? ℟. vt colligo ex Innoc. ind. c. cū ad monaſteriū. ⁊ Panor. in. c. non eſtvoti. de voto. ꝙ aut loquimur de papa. aut dealijs. Si de papa aut loquimur in his q̄ ſuntiuris diuini vt in voto: iuramēto: ⁊ huiuſmodi. ⁊ ſic nō poteſt diſpenſare ſine iuſta cauſa.aliter diſpenſatus nō eſt tutus quo ad deum.Si autē ſubeſt iuſta cauſa tenet diſpenſatio ⁊eſt tutus etiā in voto caſtitatis ⁊ ꝓprietatisẜm Innocē. vbi ſupra. Si vero loquimur dehis que ſunt iuris poſitiui poteſt ſine cauſa ⁊

eſt tutus in cōſcientia. quia eius eſt deſtruerecuiꝰ eſt cōdere: nec princeps tenet̉ legibꝰ ſuisligatꝰ. l. digna vox. C. de legi. Limitat tamenPanor. de pluralitate beneficioꝝ in qua nonpoteſt ſine cauſa legitima. ⁊ ita tenet Ioh̓. an.in. c. de multa. de p̄ben. quia omīa bona eccleſiarum ſunt dei. vt in. c. cū ex eo. de electi. li. vi.Et ideo nō eſt tutus taliter diſpenſatꝰ de quodic̄ vt ſupra. Beneficiū. §. xxxv. ex quibꝰ infert Panor. ꝙ nō eſt tutus religioſus cū quodiſpenſat ſine cauſa iuſta vt trāſeat ad latiorēreligione. Similiter ſi p̄ficitur eccleſie curatecauſa legitima nō ſubſiſtente. puta quia noneſt aptus ad officiū p̄dicandi. vel exercitiumcure. Unde dicit glo. ſingularis in. c. monachi vagantes. xvi. q. i. ꝙ religioſus ꝓmotuseccleſie ſeculari nō vt ꝓſit ſed vt preſit peccatmortaliter. quia facit cōtra votū ſuū. Si loqͥmur de alijs a papa. ſic clarū eſt ꝙ nō eſt tutꝰquo ad deū. nec quo ad eccleſiā. vt no. Inno.vbi ſupra. quia cūicūqꝫ alio a papa concedit̉diſpenſare intelligitur ꝙ hoc faciat ex cauſalegitima. ⁊ ideo debet fieri cū cauſe cognitōe. qd̓no. bene.¶ In quibꝰ poteſt diſpenſare papa. Uide infra. Papa.¶ In quibꝰ caſibꝰ poteſt epiſcopꝰ diſpenſare?℟. ꝙ glo. in ſūma. l. diſt. ⁊ in. d. §. niſi rigor.⁊ docto. in. c. at ſi clerici. de iudi. ſatis confuſeloquunt̉ ⁊ ꝯtrarie. Sed tu dic clare. ꝙ aūt diſpenſatio eſt in faciēdo cōtra canones vel cōcilium. ⁊ ſic nō poteſt: niſi hoc ei expreſſe a iurecōcedat̉. c. cū dilectus. de tempo. ordi. Et ſicintellige opinionē que dicit ꝙ non poteſt niſiea concedat̉ exp̄ſſe. vt in. c. cū dilectus. Et ſiccollige ꝙ epiſcopis concedit̉ diſpenſatio ī om̄ibus criminibꝰ minoribꝰ adulterio. Nam peccans mortaliter notorie notorietate iuris nopoteſt ꝓmoueri. xxv. diſt. primū itaqꝫ. in glo.⁊ ꝓmotus deponit̉. l. diſt. qui ſemel. ⁊ ideo indiget diſpenſatōne q̄ epiſcopis in criminibuſminoribꝰ adulterio ꝯcedit̉ generaliter. vt notatur in dicto capitulo. at ſi clerici. cōcedituretiā in aliquibꝰ maioribꝰ. vt de heretico ⁊ ſciſmatico. l. diſt. p̄ſbiteros. in gloſa. Itē in ſacrilego. l. diſt. ſi quis p̄ſbiter. Et quomodo ī iſtꝭ⁊ multis alijs diſpenſat: infra ſubijciā. In tribus tamē caſibꝰ poteſt epiſcopus diſpenſarecōtra canone ⁊ conciliū. licet eī exp̄ſſe nō cōcedatur. Primo ratōne cōſuetudinis. vt qꝛ cōſuetudo p̄ſcripta habet vt diſpenſare poſſit. c.fina. de cōſue. xi. q. i. quicūqꝫ. cōſuetudo enimfacit valere diſpenſationē q̄ alias non valeret.