Decima
⁊ huiuſmodi induſtrijs perſonaꝝ. Alie mixteſicut que ꝓueniunt de animalibꝰ ⁊ eoꝝ fetibꝰque partim ſunt p̄diales a p̄dijs vnde viuūtpartim ꝑſonales ꝓpter cuſtodiā ⁊ eoꝝ curamde hoc habet̉ in. c. ad apl̓ice. ⁊ in. c. paſtoralis.de deci. ⁊ de parrochijs. c. fi.¶ Utrū ſint d̓ p̄cepto dande tēpore gratie? ℟.Alex. in. iij. ꝑte ſum. ꝙ ſic. quecūqꝫ cū neceſſitas eſt ⁊ petunt̉ a miniſtris eccleſie: vel etiaꝫ ſinō petunt̉: dumodo ſit ꝯſuetudo regionis. vtin. c. peruenit. ſed meliꝰ in. c. in aliquibꝰ. d̓ deci.in fi. dicit̉. Ille quippe decime neceſſario ſoluēde ſunt que debent̉ ex lege diuina: vel ꝯſuetudine approbata.¶ Sed nunqͥd cōſuetudo excuſet a ſolutionedecimaꝝ? ℟. vt colligo ex alex. vbi s. Solutōdecime vno modo eſt de iure nature ⁊ morale.ſcilicet inquantū ꝯſciētia dictat ꝙ deꝰ honoradus eſt de ꝓpria ſubſtantia ⁊ ꝙ aliquota parsſubſtātie detur ad ſuſtētatione miniſtroꝝ dei.⁊ hec fuit ſemper in p̄cepto. Un̄ Gen̄. xlvij. ſacerdotibꝰ egipti cibaria ex horreis publicꝭ miniſtrabant̉. Alio modo dicit̉ iudiciale p̄ceptūinquantū determinat certa .ſ. decima parte dadam miniſtris ẜm ratione equītatꝭ mutue diſtributōis vt ſit equalitas dati ⁊ accepti interſeminantē ſpūalia ⁊ tēporalia dante ẜm ꝙ poſſibile eſt. ⁊ hec fuit ī lege in p̄cepto ſimpliciter.Exod̓. xxiij. ⁊ Num. xviij. Ante legē vero fuitde ꝯſilio. vt patet Gen̄. xxviij. vbi iacob vouitdecimas qd̓ facere nō potuiſſet ſi fuiſſet in p̄cepto. Tercio modo ſolutio decime eſt qͥd cerimoniale quātū ad aliquā ſignificationē ſicut⁊ omīa antiq̄ legis facta ẜm illud. i. Choꝝ. x.Omīa in figura ꝯtingebāt illis. Qui em̄ decima dat que eſt ꝑfectōis ſignū. eo ꝙ denariꝰ numerus eſt perfectꝰ quaſi primꝰ limes numerorū vltra quē numeri nō ꝓcedūt. ſed reuertunt̉ab vno noue partibꝰ reſeruatis ꝓteſtat̉ quaſiin quodā ſigno ad ſe ꝑtinere imꝑfectione. perfectione vero q̄ erat futura ꝑ xp̄m eſſe expectandā a deo. vnde cū iudicialia hodie nō obligetniſi ꝓut p̄cipiunt̉ ab eo qͥ poteſt. patet ꝙ iſtoſecūdo modo decime ſunt de iure poſitiuo ꝓutvero ſunt cerimonialia hodie ꝓhibent̉. Et inhoc ꝯcordat Rich̓. in. iiij. diſt. xvij. ⁊ ſanctuſTho. ij. ij. q. lxxxvij. Et hoc tene. licet Inno.in rubrica de deci. ⁊ Hoſtiē. teneat ꝙ ſimpliciter ſint de iure diuino morali ⁊ naturali. Qd̓nō eſt veꝝ niſi vt dictuꝫ eſt. Et in hͦ decipiunt̉multi canoniſte. Cū ergo querit̉ an ꝯſuetudoexcuſet a ſolutōne ipſaꝝ. Dico ꝙ ſi ſacerdos qminiſtrat ſpūalia petit ꝓpter indigentiā ⁊ ſu-
ſtentationē non excuſat̉ ꝓpter ꝯſuetudinē qͥnteneat̉ dare ta p̄diales qͣꝫ ꝑſonales. qꝛ nll̓a cōſuetudo p̄t cōtra ius naturale ⁊ morale. viij.diſt. qͥ ꝯtra. Similiter nō p̄t ꝯſuetudo excuſare quin hō teneat̉ ex aliquota parte ſubſtantie ſue honorare deū. Excuſare aūt p̄t ꝯſuetudo ⁊ excuſat in alijs caſibꝰ ſi ſit p̄ſcripta. Naꝫꝙ det̉ ſacerdoti nō indigēti decima ex inſtitution ⁊ p̄cepto eccleſie ſolū eſt tꝑe gre. Et hoc videt̉ innuere Hoſtie. in. c. a nobis. d̓ deci. cū dicit ꝙ ꝯſuetudo excuſat a decimis etiā p̄dialibꝰnō ſoluendis cū nō petunt̉. ꝓ qua facit. c. noneſt. eo. ti. qd̓ eſſe nō poteſt ſi eſſet p̄ceptū morale. Nec ob. xiij. q. i. §. his ita. ⁊. xvi. q. i. reuertimini. ⁊. c. decime. ⁊. c. in ſacris. ⁊. q. vij. decimas. ⁊ de decimīs ꝑrochianos. ⁊ in. c. tua nos⁊ in. c. tua nobis. ⁊. c. cū nō ſit in homīe. ⁊. c. inaliquibꝰ. in quibꝰ dicit̉ ꝙ a deo ſunt inſtitute:vel diuina lege p̄cipiunt̉. qꝛ ibi accipit̉ lex diuina ꝓ lege moſayca. vt patet. xiij. q. i. §. hisita. q̄ quidē filios gr̄e nō ligat. niſi quo ad moralia. vt patet diſt. v. §. i. ⁊. vi. diſt. §. his ita.⁊ d̓ puri. poſt par. c. vnico. vel niſi vt dixi iudicialia p̄cipiant̉ ab eccleſia vt facit ī decimis. vtin ti. de deci. in multꝭ. c. ⁊ in aliquibꝰ alijs. vt patet de iniurijs. c. i. xxiij. q. iiij. ⁊. vi. ⁊ tūc licet ſitp̄ceptū legis diuine date moyſi. nō tn̄ obligatvt tale: ſꝫ vt p̄ceptū eccl̓ie. Et ideo male rephēdūt aliqͥ canoniſte theologos. qͥ dicūt decimaſnō eſſe de iure diuino: quia nō negat quin fuerint p̄cepte a deo ī lege veteri: ſꝫ qꝛ nō obligatvt lex diuina inquatū ſunt iudicialia p̄cepta.ſꝫ ſolū vt p̄cepta eccl̓ie. Inqͣꝫtū aūt ſunt a iurenaturali ⁊ morali bn̄ ſunt de iure diuino debite etiā hodie. Et ideo ꝯclude ꝙ ſi miniſter eccleſie indiget ꝓpter ſuſtentationē ⁊ petit ꝙ nōexcuſat̉ ꝓpter ꝯſuetudinē ꝯtrariā. Si aūt nōindiget tenet̉ ſoluere ẜm ꝙ cōſuetudo ſe habetvel decimā vl̓ vigeſima aut trigeſima aut ſinihil ſoluit̉ excuſat̉: dūmodo ꝯſuetudo ſit p̄ſcripta per ea q̄ dixi ſupra ꝯſuetudo. Sanctiꝰ tn̄eſſet eas integre ſoluere. ⁊ ꝓ hͦ facit. c. a nobis.de deci. vbi dicit̉. ꝙ qͥlibet tenet̉ ſoluere decimaſniſi ap̄ſtatōe eaꝝ ſpecialiter ſit exemptꝰ. qd̓ qͥdeꝫ eſſe nō poſſet ſi eſſent ſimpliciter de iure diuino. ar. iiij. di. erit. facit etiā qd̓ no. Archidi.xvi. q. i. ⁊ ſequit̉ Pa. in. c. in aliquibꝰ. de deci.¶ Utꝝ papa poſſit diſpēſare ne quis decimasſoluat? ℟. Alex. vbi s. ꝙ p̄ceptū de decimis inquantū eſt iudiciale poteſt eccleſia ordinare qͥ⁊ quas debeat reciꝑe ⁊ qui ſoluere. ſicut fecit inmultis religioſis. vt ſupra dictuꝫ eſt. Et hocintelligit ratione neceſſitatis vl̓ vtilitatꝭ. aliter