ConſuetudoLXIII

ſenioribꝰ q̄rit̉. Tamē ꝯſuetudo pōt introducere cōtrariū. vt ī. c. nō ē. de ꝯſue. li. vi. que tn̄erit rōnabilis alia rōe. vicꝫ vt faciliꝰ expediāt̉negocia. Hoc veꝝ: dummō nō ſit ꝯͣ veritatē⁊ bonos mores.¶ Sed quero an aliqua cōſuetudo poſſit eērationabilis que ſit contra legem dei ⁊ naturalē? ℟. Pa. vbi sͣ. ꝙ precepta dei quedā ſuntmoralia. vtputa que mores inſtruūt ⁊ informant. ſicut nō occides. honora patre tuum.⁊ hmōi. ⁊ in iſtis poteſt conſuetudo diſtīguere. limitare ⁊ augere. ſi ratio naturalis ſuadetnec eſt peccatum. quia preſumendum ē ipſuꝫdeum ſic voluiſſe. cum noluerit omnes caſusdiſt inguere. ſed dederit regulas ⁊ poteſtateꝫvicario ſuo. xxiiij. q. i. qd̓cunqꝫ ligauerꝭ. Sꝫvbi ratio nulla natural̓ ſuggerit: ius diuinuꝫdiſtinguere ſeu limitare nulla lex pōt. ⁊ minꝰconſuetudo ⁊ eam faciens dicit̉ errare. Et ſicintellige tex. in. c. ſunt quidam. xxv. q. i. Quedā ſunt p̄cepta mixta .i. figuralia. Et iſtoꝝ q̄dā ſacramētalia. de quibus poterat ratio reddi ad lr̄am. vt de circūciſione. ⁊ de purificatōepoſt partū mulieris. Quedā ꝟo cerimonialia. de quibꝰ rō reddi nō poterat quo ad lr̄aꝫ.ſed ſolū quo ad intellectu. vt illud. Non arabis cum boue ⁊ aſino: ⁊ hmōi. Item quedaꝫiudicialia ſūt q̄ nō obligant hodie niſi ẜm ꝙdicam infra Decime. §. i. ⁊ contra iſtud valetconſuetudo.¶ Scd̓m quod requirit̉ ē ꝙ mores ⁊ actꝰ hominū ꝑ quos ītroducit̉ ꝯſuetudo ſolū: vt. d.l. de quibꝰ. ſint tales ꝙ ꝓbabiliter arguāt conſenſum populi illius qui pōt facere conſuetudinē. d. l. de quibꝰ.¶ Sed quo poſſum pſumere de ꝯſenſu populi volētis introducere cōſuetudinē? ℟. ꝙ actꝰaut ꝓcedunt a ſuꝑiori. et ſunt actus iudiciales. tūc ſi ꝯſenſus popl̓i accedat a pͥncipio velex poſt facto tacite. ⁊ ſint frequētati: ita ꝙ ſaltē ſint duo. vt due ſnīe ⁊ lapſus tꝑis. ſic preſumitur ꝯſuetudo. qꝛ hn̄t aptitudine ad cōſuetudine inducenda. ff. de inoffi. te. l. nā et his.⁊. ff. ad ſil̓. l. ſi quis. §. quod ſub eodem tectoSi ꝟo tales actus nō ſunt iudiciales. vt vēdere. locare. ⁊ hmōi. aut actus pͥuatoꝝ. vt eſtvidere in porticibꝰ ſuꝑ viam publicā: tūc nōſufficiūt duo actus. ſed requirit̉ frequentia ⁊multitudo actuū. ita ꝙ totus ppl̓s ſciat. l. ſꝫ⁊ ea. ff. de legi. ⁊. l. nā imꝑator. ibidē. ⁊. ff. d̓ inſti. ac. l. ſed ⁊ ſi pupillus. Item ꝙ actꝰ ſint taliter publici et ita notorij ẜm ꝯmunē opi. doc.vt veriſimiliter tranſierint in noticia totiꝰ po

puli. dicta. l. ſed ⁊ſi pupillus. §. ꝓſcribere. Etratio eſt. qꝛ oportet vt interueniat tacitus cōſenſus populi ſi dꝫ eſſe cōſuetudo qui ex vnoactu agnoſci nō pōt. qͣꝫuis ſit notoriꝰ. niſi habeat cam ſucceſſiuā ꝑ tp̄s debitū ad introducēdam conſuetudine. vtputa ſi pons edificaret̉ ī publico. ⁊ haberet cam ꝑmanentē. ſimiliter ſi bn̄ficiū ſeculare ꝯfertur regulari. ⁊ poſſidet̉ tꝑe habili ad conſuetudine efficit̉ regulare ⁊ ecōtrario. vt ī. c. cū de bn̄ficio. de p̄ben. lib̓.vi. vel niſi appareat de exp̄ſſo conſenſu populi volētis introducere conſuetudinē ꝑ illumactum. ſine quo conſenſu nunqͣꝫ erit cōſuetudo. vt no. glo. in. d. c. conſuetudo. Et lꝫ glo. īc. ita nos. xxv. q. ij. ⁊ in. c. cuꝫ eccl̓ia. de cā poſ.⁊ ꝓpri. dicat ꝙ binus actus ī criminalibꝰ facit ꝯſuetudinē. Intellige de ꝯſuetudine large accepta. nō de iſta de qua hic.¶ Terciū qd̓ requirit̉ ē vt ſit ītroducta ex certa ſcīa nō ꝑ errorē. qꝛ ſi talis ē error qͥ tollat cōſenſum nō pōt eē ꝯſuetudo. qꝛ deficit cā .ſ. cōſenſus ppl̓i. d. l. de quibꝰ.¶ Quartū qd̓ requirit̉ eſt ꝙ maior ꝑs ppl̓i ſitvſa illa cōſuetudine. Intellige de maiori ꝑteppl̓i hn̄tis ꝯſenſum habilē ad faciendū legē.vn̄ pueri. mulieres ⁊ furioſi ⁊ hmōi. nō ꝯputant̉ ī numero. qꝛ nō pn̄t ꝯdere legē. vt in. l. i.ff. de legi. et non ſolum maior ꝑs. ſed oportetſint due ꝑtes populi vel collegij. vt in. l. nulli. ⁊ ī. l. plane. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. aliter ſic̄ legeꝫnō pn̄t facere: ſic nec ꝯſuetudinē.¶ Quintū qd̓ requirit̉ eſt tꝑs debitum. Sedquero quantū tp̄s requirat̉? ℟. Pa. ī. d. c. fi.de ꝯſue. ꝙ licet varie ſint opi. tn̄ iſtud ſibi videt̉ ꝙ de iure ciuili reqͥritur tēpus. x. annorū.qꝛ iura requirūt tp̄s longū ad introducendūcōſuetudinē. C. q̄ ſit lō. cōſue. ī rubro ⁊ in nigro. ⁊ ar. ī. l. ij. C. de ẜuitu. ⁊ longū tp̄s ē. x. annoꝝ. C. de pre. lō. tem. ꝑ totū. ⁊ ī glo. dicte ℟.C. que ſit lon. cōſue. Et hoc tenet Bar. in. d.l. de quibꝰ. ⁊ Cy. in. d. l. ij. De iure aūt canōico dic̄. ꝙ aut ꝯſuetudo ē p̄ter ius. ⁊ ſufficit tēpus. x. annoꝝ. facit glo. ī. c. fi. de ꝯſue. li. vi. ⁊ īc. ꝯſuetudo. xij. diſ. Limita ẜm Inno. ī. c. cūdilectꝰ. de cōſue. niſi veniret ad detrahēdū iuri alicuius eccl̓ie ꝑticularis. qꝛ tūc requiriturtp̄s debitū ad p̄ſcpͥtionē. Secus ſi eēt contraeccl̓iam vniuerſalē. Sꝫ Pa. ī. d. c. fi. etiā idētp̄s requirit ꝯtra eccleſiā vniuerſalē. Aut cōſuetudo eſt contra ius canonicuꝫ. et requirit̉tp̄s. xl. annoꝝ. qꝛ oꝑtet ſit p̄ſcpͥta. vt in. d. c. fi.⁊ in. c. iij. de conſue. li. vi. Dicit tn̄. d. Anto. īd. c. fi. ꝙ ſi papa ſcit ſufficit tempus. x. annoꝝ