In tōpicorum Cicero. cōmentarioꝝ. LiB. ii.

metientes: tāto nos oꝑi pares eē nō exiſtimāt. quoꝝꝗdē priores ſi nō inuidia laboris alieni extimatiōeꝫ p̄munit: ſed reprehēſiōis iudicio quoqꝫ conſentiūt: nullo modo ferendos eſſe puto. Multoqꝫ ī me libētiꝰ detorſeri praue opinionis inuidiā. ac noſtris eos diffidere viribꝰ facillime patiar: potiª qͣꝫ tante diſcipline calcare rōneꝫ. Sꝫ proh diuinā atqꝫ hūanā fidē: q̄ ē hechominū prauitas: q̄ tāte ē īprudētie cecitas: vt peneſua ſeſe ipſi cōfeſſiōe cōdemnent. Nullꝰ eſt .n. qui ſe videri nolit peritiſſimū diſſerēdi quin ēt obiectare ipſialiꝗd ⁊ reſoluere obiecta conāt̉: ⁊ ſi facile id factū eētcuncti ad ſcīaꝫ logice diſcipline velut ad cōmūia qͥdāſapiētie lucra cōcurrerēt. Iā v̓o quid abſurdiꝰ fingipōt: qͣꝫ ꝙ probabilibus vt ipſi exiſtimant argumentiſinutile ſtudiū dialectice nitunt̉ aſtruere. Quid .n. conuenit diſſerendi artem diſſerendo ꝑuertere: vt cuiusaffectes opinionē: eiuſdē deſpicias veritatē. Sed vtcātor: ille diſcipulū ſibi ac muſis canere iubebat: ita ⁊ego quoqꝫ mihi ac tibi: nō muſe: ſed tāqͣꝫ muſarū preſidi cecinerim atqꝫ id qd̓ multo labore ſtudioqꝫ collegi: nō rhetorica tm̄ facultate: veꝝ dialectica ēt ſubtilitate depromā. Que v̓o ſequūt̉ hmōi ſunt.¶ Ducuntur ēt argumenta ex his rebus: que quodammodo affecte ſunt ad id de quo queritur. Sꝫhoc genus in plures partes diſtributum eſt. Namalia coniugata appellamꝰ alia ex genere alia ex forma alia ex ſimilitudine alia ex differentia alia ex cōtrario alia ex coniunctis alia ex antecedētibus: aliaex conſeq̄ntibus alia ex repugnantibus alia ex cauſis alia ex effectis: alia ex comparatione maiorumaut partium aut minorum.¶ Poſtqͣꝫ locos eos ex ꝗbꝰ argumenta ducuntur gemina partitiōe diſtribuit: alios in ipſo de quo agiturherere dicendo alios extrīſecus aſſumi: eumqꝫ locū ꝙī ipſo de quo agit̉ heret: ī qͣttuor ſpēs ſecuit .i. a totoa partibus: a nota: ab affectis. Superioribus quidemtribus exempla ſubiecit. Que nos primo volumīe qͣꝫtū diligenter fieri potuit explicauimus. Reſtatis locꝰquē poſuit quartū .i. ab affectis: huius cū multe ſintſpecies integri atqꝫ indiuiſi proponi non potuit exemplum. Nā quoꝝ facienda partitio eſt: meliꝰ ꝑ ſingulamembra diſpoſitis aperiūt̉ exemplis. Hunc igitur locū diuidit hoc modo. Locus qui ex affectis eſt partimex coniugatis partī ex genere: partim ex forma deſcēdit ex ſil̓itudine ēt vel ex differentia: vel ex contrarionec non ex coniunctis: ex antecedentibus: ⁊ cōſequentibus: ⁊ repugnātibus ex cauſis etiaꝫ atqꝫ ex affectiscauſaꝝ: ⁊ ex cōparatiōe maiorū aut parium: vel minorum: que oīa. Tullius paulopoſt cōuenientibꝰ rerūſimilitudinibus illuſtrat: Nunc illud nobis dicendū ē:q̄ ſit affectoꝝ natura ⁊ quid habeant. ꝓprietatis. ſuntenī affecta que quodāmodo ad aliquid referri poſſūtad id ad quod referuntur. oīa v̓o qͣ ſe aliqua relatiōereſpiciunt: aut amica inter ſe: aut diſſidentia conferūtur. Si amica vel ſubſtantialiter. vt genus forma: ancedentia: ꝯn̄a: cā: effectꝰ. Uel in qualitate: vt coniuitū: ſil̓e: cōiunctū: vel ī quātitate vt paria. Que v̓oſibi diſſidētia cōferūt̉: partim a ſe differētia ſunt tm̄partim aduerſa: ſed aduerſa partī in qualitate: vt cōtraria vel repugnantia: partim in quantitate: vt maius aut minus. Que cum ita ſint: manifeſtum eſt: ⁊amica ſibi cognationis relatione cōiūgi: ⁊ diſſidentiahoc ipſo ꝙ ſibi aduerſa ſint: ad ſeinuicem cōparari.Nā qͥ amica ſt̉: amiciſ āica ſūt ⁊ diſſidētia a diſſidēti

bus diſſident. Ita igitur ⁊ genus forme genus eſt: ⁊forma generis forma ⁊ antecedentia conſequentium:⁊ ꝯn̄a antecedentium: ⁊ cauſa effectuū cā ⁊ effectuscāꝝ effectus ⁊ cōiugata coniugatis coniugata ſūt ⁊ ſimile ſimili ſil̓e ⁊ coniunctū cōiuncto cōiūctū ⁊ pariaparibꝰ paria ⁊ differētia differētibꝰ differētia: ⁊ maiora maioribꝰ maiora ⁊ minora minoribus minora ſūt⁊ ꝯͣria ꝯͣrijs ꝯͣria ⁊ repugnātia repungātibꝰ repugnātia ſūt. Affecta igit̉ ſūt q̄ cū a ſeinuicem diuerſa ad ſeinuice̓ tn̄ referūt̉. Sꝫ quo ordine Tullius ſuperiꝰ deſcripſit locos: nos diffinitiones oībꝰ apponemus. Eorū igit̉ q̄ ad ſeinuicem affecta dicunt̉ in. M. T. diſputatione prīa ſūt coniugata ſed cōiugata voco: quecūqꝫ ab vno nomine varia ꝓlatione flectūt̉ vt a iuſtitiaiuſtus iuſtū iuſte. Hec inter ſe cūqꝫ ipſa iuſtitia vndeeoꝝ vocabulū fluxit: cōiugata dicūtur. Genus v̓o qd̓de multis ſpē differentibꝰ ī eo ꝙ ꝗd ē p̄dicat̉ vel vtaīal dr̄ de hoīe atqꝫ equo q̄ ſpecie differūt: ⁊ in eo ꝙꝗd ſit p̄dicat̉. Interrogātibus .n. nobis ꝗd ſit hō velequꝰ. Rn̄det̉ aīal. Quod genus licet neceſſe ſit ab eoeſſe diuerſū cuiꝰ genꝰ eſt: cognatū ē ei tn̄ qꝛ ad id ſb̓erelatiōe cōiungit̉. Spēs ēt ē: de qͣ genꝰ ſuꝑiꝰ p̄dicat̉:quā Cicero formā vocauit velut hō aīalis. Similitudo eſt vnitas qͣlitatis. Nā duo q̄ ſibi ſūt ſil̓ia: eādē neceſſe ē habere qͣlitatē. ⁊ qm̄ ip̄m ſibi ſil̓e eſſe nihil pōialiud neceſſe eſt ſimile conſideret̉. Sed aliud eſſe nōpoterit niſi fuerit in aliqͣ ꝑte diuerſū. Ergo ſimilia aſe in alia ꝗdē re diuerſa ſunt: ī alia vero cōgruūt. Inea vero re qͣ ẜm qualitatē congruūt: in ea eſſe ſil̓ia intelligūtur: q̄ ad ſe ſimilitudinis ipſiꝰ copulatiōe referūt̉. Differētia ē qͣ vnūquodqꝫ differt ab alio: vt hōab equo rōnabilitatis dr̄ia diſcrepat. Hec igit̉ p̄dicatione ꝗdē ꝓpe nature ad ea refert̉: quoꝝ eſt differentia vt rōnabilitas ad hoīeꝫ. Diſſimilitudinis v̓o rōnead ea ꝗbus diſcrepat id cuius eſt differentia vt rōnabilitas ad bouē. Cōtraria v̓o ſūt: q̄ ī eodē poſita genere longiſſime a ſe diſcrepāt vt albū atqꝫ nigꝝ. quelicet in vno qualitatis genere ponant̉: a ſe tn̄ qͣꝫ lōgiſſime recedūt ea quoqꝫ ad ſe r̄ferri nullꝰ ignorat. Alid̓ē .n. ꝙ ſūt: aliud ꝙ ꝯͣria ſunt. Qd̓ .n. nigrū eſt qͣle eſt.Quod v̓o ꝯͣriū ē: ab albo plurimū diſcrepans eſt. Cōiūcta v̓o ſūt: q̄ vnicuiqꝫ rei finitimā naturā tenēt velut timori pallor adiūctꝰ eſt. Hec talia ſunt vt ſepiꝰ ꝙdem adiunctis ſibi cohereſcāt: neqꝫ tn̄ ex neceſſitatehis ꝗbus vicina ſunt adeſſe cogant̉. Nam ſepe timori pallor aſſiſtit: nō tn̄ ſemꝑ veluti cum diſſimulatiōep̄mitur metus atqꝫ iō veriſimilia ex adiunctis argumēta naſcunt̉. Nā qͥcūqꝫ cōiuncta ſunt ea his ꝗbꝰ adherent inditio eſſe ſolent. Sed de his ī poſteriore diſputatione diligentiꝰ diſſerā. An̄cedētia v̓o ſūt ꝗbuspoſitis aliad neceſſe eſt conſequatur vt quia belluꝫ ē:eē inimicitias. Hec ordinis neceſſitatem tenent. Conſequentia eniꝫ ab antecedētibus ſeparari nō q̄ūt: conſequens v̓o eſt quicquid id ꝙ antecedit inſequit̉: vtinimicitie bellum conſequuntur: Nam ſi bellum ē: inimicitias eſſe neceſſe eſt habetqꝫ locus hic illud notabile ⁊ ſpectandum: ꝙ ſepe que naturaliter priora ſūttamen ipſa ſunt conſequentia. Sepe ⁊ naturaliter antecedunt: ⁊ in propoſitione priora ſunt. Namqꝫ inimicitie prius exiſtere quā bella ſolent. Sed nō poſſumꝰproponere inimicitias vt bellum ſequatur. Non eniꝫpoſſumus vere dicere: ſi inimicitie ſunt bellū ē ſed p̄ponimus bellū: ⁊ inimicitie q̄ natura priores ſunt ſubſequuntur ita ſi bellū eſt inimicitie ſunt. Nunc igiturinimicitie q̄ naturaliter bellū p̄cedūt: cedē bella in ꝓ