Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
145r
Einzelbild herunterladen
 

Primus145

retinēt conuerſionē. vl̓is aūt negatio in falſitate ꝗdērerte ſibiipſa cōuertit̉. In veritate aūt ſibiipſa diſcordat. Particularis āt affirmatio in veritate ꝗdē ſibiconuenit ſꝫ in falſitate diſſentit. Similis aūt ꝯtemplario eſt in his ꝯuerſo ordine terminorū p̄dicato tm̄vel ſub̓o ſibi cōpulant negationē: in ꝗbꝰ vt in ſuꝑiorinus quoqꝫ fecimꝰ ꝓpoſitionū tm̄ ordinē deſcribem ad euēiat ſub breuitate mōſtrabimꝰ. Perquirēdaatqꝫ examināda ſingula lectoris diligētie derelinquētes. Deſcriptꝭ ergo ſimplicibꝰ ex aduerſa ꝑte ꝯuerſo ordīe p̄dicatū negatiōe pronūciāt conferanturCōuerſe de p̄dicato īfinitoSimplicesOmnis homo animal eſt Omne animal eſtNullus homo animal eſt Nullū non animal eſtQuidā homo animal eſt Quoddā non aīal eſtQuidā homo animal ē Quoddaꝫ aīal ēOmnis homo iuſtus eſt Omnis non iuſtus eſtNullus homo iuſtus eſt Nullus non iuſtus eſtQuidam homo iuſtus ē Quidam non iuſtus ēQuidaꝫ homo iuſtus ē Quidā non iuſtus ē

nis homo lapis eſtNullus homo lapis eſtQuidā homo lapis eſtOmnis homo riſibilis ēNullus homo riſibilis ēQuidam riſibilꝭ eſt

Omnis grāmaticus ē Oīs grāmaticus ēNullꝰ grāmaticus eſt Nullꝰ grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticus ē Quidā grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē quidā grāmaticꝰ ēOmnis non lapis eſtNullus non lapis homo ēQuidam non lapis eſtQuidaꝫ lapis eſt Quidā lapis ēOmne non riſibile eſtNulluꝫ non riſibile eſtQuoddaꝫ riſibile ēQuidaꝫ riſibilꝭ eſt Quoddā riſibile ēHarū igitur in affirmationibus quidem vl̓ibus ſi eade ſubiecto predicentur que adeſſe abeſſe contingant: ſiue illud ſubiecto maiꝰ ſit vt iuſtitia hoīe: ſiueminª vt grāmaticꝰ hoīe: vel ſi ea que omnino adeſſenon poſſūt. vt lapis homini ſil̓ ſemper falſas eſſe neceſſe eſt. Si ꝗd v̓o preter hec fuerit p̄dicatū vnā veram: falſam alterā eſſe proueniet: nūqͣꝫ v̓o vtriqꝫ veritas conſonabit. in negationibus v̓o vl̓ibus ſi quidēea de ſubiecto predicent̉ que a ſubiecto valeāt ſegregari: ſiue illa maiora ſint: vt iuſtitia hoīe: ſiue mīoravt eodē hoīe grāmaticus vtriſqꝫ aderit falſa ſententia. Quicquid v̓o reliquorū fuerit predicatū vni veꝝalteri faciet adeſſe mēdatiū. Nunqͣꝫ v̓o in his cōcorsveritas inuenit̉. In particularibꝰ v̓o affirmationibꝰſiquidē ea predicentur que ſeparari poſſint velmaiora ſunt vt iuſtus hoīe vel minora vt grāmaticꝰhoīe cōmunis affirmatiōes v̓itas obtinebit. Alia v̓oquelibet predicatio vnā verā alteram ſemꝑ facietmendacem: ſed nunqͣꝫ cōmuniter mentient̉ In negationibus v̓o particularibꝰ hic modꝰ eſt: vt ſiue eaadeſſe poſſunt vt lapis hoīs ſiue que poſſūt ac poterunt ſegregari tn̄ eorū aliud maius ſit: vt iuſtitia hoīe: aliud minus vt grāmaticus hoīe p̄dicenturveritas vtriſqꝫ cōſtabit. Quicꝗd v̓o abſqꝫ his predicabitur veritatē vni: alteri diuidet falſitatē: ſil̓ tn̄ falſas eſſe non euenit. Itē deſcriptio ſupponat̉ prio

iectuꝫ negatione ꝓponūt cōtraria frōte cōſtituatSimplicesConuerſe ea. ſub̓o. infinitoOmnis homo animal ēOmne animal non homo ēNullum aīal non homo eſtNullus homo animal ēQuoddā aīal non homo ēQuidā homo animal ēQuidaꝫ homo aīal ē Quoddā aīal eſtOmnis homo riſibilis ē Omne riſibile non eſtNullus homo riſibilis ē Nullum riſibile non eſtQuidam riſibilis eſt Quoddā riſibile eſtQuidā riſibiliſ eſt Quoddā riſibile ſ̄ ēOmnis homo lapis eſt Omnis lapis non homo eſtNullus homo lapis eſt Nullus lapis non homo eſtQuidā homo lapis eſt Quidam lapis non eſtQuidam lapis eſt Quidam lapis ēOmnis homo iuſtus eſt Omnis iuſtus homo eſtNullus homo iuſtuſ eſt Nullus iuſtus non homo ēQuidam homo iuſtus ē Quidam iuſtus non eſtQuidam iuſtꝰ eſt Quidā iuſtus eſtOīs grāmaticus eſt Oīs grāmaticus non ēNullꝰ grāmaticus ē Nullus grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē Quidā grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē Quidā grāmaticꝰ ēSuperius igitur deſcriptarū enunciationuꝫ affirmationes quidem vl̓es ſi ea de ſubiecto predicentur queab eo nunqͣꝫ valeant āmoueri: ſiue illud maius ſit vtaīal homīe: ſeu equale vt riſibile homini: ſeu tale qd̓ſubiecto nullo poſſit obtingere vt lapis hoī vniveritatē diſpertiēt alteri falſitatē. At ſi qd̓ abſqꝫ hispredicabitur vtraſqꝫ falſitas obinebit. Cōmum ātpoſitionū veritati locuſ poterit. At in negationibus ſiquidē vl̓ia maiora predicētur: ſeu ea que relinquere ſubiectum nequeant vt animal hominē: ſeuque poſſint vt iuſtitia hoīeꝫ: vtriſqꝫ falſitas īherebitAlia quelibet predicamenta vnā verā faciunt alterāfalſam: ita vt cōmunis vtreqꝫ veritatis poſſintparticipeſ: at in particularibus affirmationibus ꝗdēSiquidem maiora de ſubiecto predicentur vel nuqͣꝫ ſubiecti coniunctione diſcedāt vt aīal hoīe: vel ētſegregentur vt iuſtitia ab hoīe: reſpōdebit vtraqꝫ veritatē cetere v̓o predicationes veritatem ꝓpoſitionibus falſitatē ue diſtribuunt in cōmune participātibus falſitatē Particulares v̓o negationes ſiquidē eap̄dicēt poſſint a ſub̓o ſeparari: ſiue illud maiꝰ ſit vtiuſtitia hoīe: ſeu minꝰ vt grāmaticꝰ hoīe: v̓as vtraſqꝫ neceſſe eſt. Si quid v̓o extra predicabit̉ vni opꝫverum alteri adeſſe mendaciū: vt ſimul falſe neq̄ āt īueniri. Atqꝫ hec quidē de his propoſitionibꝰ que cuꝫdetermīatione proferūtur dicta ſūt. que v̓o īdefiniteſunt: qm̄ particularium proprietatibus adequantureadem omnia comparate vniuerſalibꝰ obtinebūt: īſuperiore deſcriptione particulariū ꝓpoſitionū ordoſeruauit. Reſtarent ſubiectorum ſingulariū ꝓpoſitiones: de quibus qm̄ longū eſt dicere nihil ad oꝑispropoſiti affert vtilitatem ſibiipſe exemplo earū qͣsſuperius propoſuimus eaſdē lector inueniet pretereūdum videtur.Explicit.

re ꝑte ſimplicibus collocatis eas ꝯuerſo ordīe ſub-