De interpretatione ſecunde editionis li. vi. 30

non ſibi ſunt ꝯͣrie opiniones: ſed vtreqꝫ idem ſunt.Quemadmodum aūt idem ſint ipſe ſubiungit dicēs⁊ vera. Iccirco enim idem ſunt: qꝛ vere ſunt. Contrarietas autem in veritate vt dcm̄ eſt ⁊ falſitate eſt poſita. Quare ſi conſentiunt idem in veritate ⁊ in falſitate eſſe videbunt̉. Nec hic numeroſitas impediet. ſine enim plures ſiue vna ſit: in eo qd̓ vere ſunt idemſunt. Sunt autem inquit iſta contraria .i. que in opinionibus verſantur ſed non in eo quod vel contrariorum ſunt vel de contrariis arbitrant̉ contrarie opiniones inueniuntur: ſed ipſorum cōtrarietas inde naſcitur: quod de vna re contrario modo opinātur. hoceſt quod ait. ſed magis in eo quod contrarie. hic autēcontrarie aduerbii loco poſitum eſt tanqͣꝫ ſi diceret.ſed magis ea re contrarie ſunt quod contrarie opinātur: ⁊ ſubintelligimus de vna .ſ. re. Si eniꝫ de vna renon contrarie opinentur: ſed de pluribus poteruntnon eſſe contrarie. Quod facile cauteqꝫ perſpiciensvnuſquiſqꝫ reperiet¶ Si ergo eſt boni qm̄ eſt bonum opinatio. alia v̓oqm̄ non eſt bonum. Eſt v̓o qm̄ aliquid aliud eſt.quod non eſt neqꝫ poteſt eſſe. Aliarum quidē nulla ponenda eſt: neqꝫ quecunqꝫ eſſe: quod non eſt:opinantur. neqꝫ quecūqꝫ non eſſe qd̓ eſt. Infiniteenim vtreqꝫ ſunt. ⁊ que eſſe opinantur quod non ē⁊ que non eſſe quod eſt. ſed in quibus eſt fallacia.He autem ſunt ex his ex quibus ſunt ⁊ generationes. ex oppoſitis v̓o generatiōes quare ēt fallacie.¶ Ualidam quidem ſententiam breuiſſimis ſermonibus clauſit: cuius vt breuiter dicendum ſit hec vis eſtQui de contrarietate propoſitionum noſſe querebatdebebat primo que propoſitionum eſſet infinitas cōſtituere: atqꝫ ad eā vim contrarietatis aptare. Itomnibus enim contrariis vnū vni cōtrarium eſt. Siautem ſit quedā in propoſitionibus infinitas: illa totainfinitas propoſitionum vni propoſitioni contrariaeſſe non poterit. Hoc ſumendo totū textum argumētationis ingredit̉. Atqꝫ non ſolum expectari oportetin propoſitionibus quod falſa vere ſit ꝯtraria: ſꝫ qd̓inter omneſ falſas: illa falſa ſit vere ꝯͣria: que vna eſt⁊ non infinita. Poſſunt aūt eſſe infinite propoſitiones ⁊ falſe: poteſt vna infinita eadem quoqꝫ falſa:que vere contraria eſſe rōnabiliter ponenda eſt. Uolens ergo conſtituere qm̄ negatio potiuſ ꝯͣria ſit affirmationi: qͣꝫ ea affirmatio que contrariuꝫ ponit. hocdicit. Poteſt inquit eſſe opinatio quedam que id qd̓eſt de vna quaqꝫ re eſſe opinetur. Eſt etiā alia que idqd̓ non eſt rem illam eſſe arbitret̉. Eſt autem alia q̄id quod ſecum habet res illa propoſita non eam habere putet. Eſt rurſus alia que id qd̓ eſt res ipſa: noneam id eſſe arbitret̉. Ut autem hoc peruagatum luceat: exemplum ſumpſit ꝓpoſitū de quo opinareturaliquis id quod eſt bonū. Si quis igit̉ hoc bonū bonuꝫ eſſe opinet̉ vere opinabit̉. Rurſus ſi quis hoc eēbonum quod non eſt bonū putet falſe opinabit̉: ut ſiquis arbitret̉ qm̄ bonum ledit: qm̄ inutile eſt qm̄ bonum iniuſtum eſt is ea de bono opinabitur que nonſunt: et hoc falſum eſt. Rurſus qui id quod in ſe habꝫbonum non habere arbitratur: is opinabitur hocmodo. bonū non eſt vtile. bonum non eſt iuſtum bonum non eſt expetendum: ⁊ is quoqꝫ fallitur. Quoſiquis ſit qui hoc ipſū quod eſt bonum non eſſe bonūarbitret̉. vt non putet bonū neqꝫ malū eſſe id quodnon eſt: neqꝫ expetēdū eſſe id qd̓ in ſe habet ſed id qd̓

eſt ip̄m bonū .i. ipſam boni eſſentiā ita arbitret̉ bosnum non eſſe bonuꝫ. Cetere igit̉ oēs opiniones infinite ſunt. Poſſumus enim ꝑmulta colligere falſa q̄ cūnon ſint de vnaqͣqꝫ re: ea tamē eſſe dicamus: vt in eoipſo bono poſſum dicere: qm̄ malum eſt: poſſuꝫ quiaturpe: quia iniuſtum: qꝛ vitabile: qꝛ ꝑiculoſſum eſt: ⁊cetera quecūqꝫ in bono nullus inueniet ⁊ hec ſunt infinita. Rurſus poſſum dicere ea que hꝫ bonum noneſſe in bono ut ſi dicam bonum non eſſe vtile: bonuꝫnon eſſe expetendum: bonum non eſſe quod auget.atqꝫ hec quidem rurſus infinita ſunt. Sed quandoid qd̓ eſt aliqͣ res aufert opinio hoc facere niſi ſemelnon poteſt. Neqꝫ enim aliqua ꝑ id effici poſſunt: ſi qd̓bonum eſt non eſſe bonum arbitrat̉: ergo cetere quecunqꝫ aut id quod non eſt eſſe arbitrant̉: aut id quodhꝫ in ſe bonum non habere arbitrantur falſe ſunt: ſꝫin infinitum. Bonum autem nunc ita vſurpat: tāqͣꝫſi dicat bonitas. Si quis autem ipſam bonitatē noneſſe bonum arbitret̉ is et falſus eſt ⁊ definito modofalſus eſt. Sꝫ in falſis que definita ſunt ⁊ vna numero: ea magiſ ⁊ proxime veris vident̉ eſſe ꝯͣria. vna .n.res ſemper vni rei eſt contraria. Quocirca hec rectemagis contraria eſt que negat id qd̓ eſt potius qͣꝫ eaque negat vel id quod in ſe hꝫ: vel affirmat qd̓ in ſenon hꝫ. Hoc autem vt clauderet non recto ſermonevſus eſt: ſed ad quiddā aliud orationem detorſit. queres confuſionem non minimā fecit: Nā cum dixiſſetnon debere nos illas potius ponere cōtrarias. vereopinioni que infinite ſūt ſubiunxit. illud quod ait: ſedin quibus eſt fallacia. he āt ſunt ex his ex quibus ſūt⁊ generationes. hoc autem talē ſententiā claudit. inquit opiniones veris opinionibus opponendū eſſecōtrarias in quibus principium eſt fallacie. Fallacieautem ex his naſcunt̉: ex quibus ēt generationes. generationes autem in oppoſitis inueniuntur. hoc autētale eſt. Omnis generatio ex ꝑmutatione eius quodfuit ſurgit: niſi .n. id qd̓ fuit: prius eſſe deſierit nō pōteſſe generatio. Oē enim qd̓ gignit̉ in aliaꝫ quodāmōformā ſubſtātie permutat̉. Ergo cū nō fuerit id qd̓fuit tunc gignitur ⁊ eſt quoddā aliud qͣꝫ fuerit: ⁊ quifallitur id quod eſt quelibꝫ res non eſſe arbitratur.Nam qui quod bonum eſt malum eſſe putat falliturſed fieri aliter non poteſt: vt ſit maluꝫ niſi non ſit bonum: ⁊ de ceteris eodem modo. fallacia igitur eſt ⁊principium fallacie: cum quis id quod ē aliqua res nōcauſa eſſe arbitratur: Hec autem fallacia ex his eſtex quibus ſunt generationes. Omnis enim generatiovt dixi: ex detrimento ſurgit: vt quod ſit dulce non ſitex albo: ſed ex non dulci. Et rurſus quod fit album nōſit ex duro: ſed ex non albo. ⁊ cetere generationes exgenerationibus potius proficiſcuntur: ⁊ eſt prima infallacia. Quod ſi ibi prima fallacia ex quibus ſunt generationes: vbi ītegerrima falſitas eſt ⁊ proxima vere opinioni. Non hec autem niſi in oppoſitis reperiūtur: hoc eſt in affirmationibus ⁊ negatiōibus: dubiūnon eſt quin negationis opinatio magis cōtraria ſitei opiniōi: q̄ cōtrariū aliꝗd ī arbitratione cōfirmat.Et ſenſus ꝗdē huiuſmodi eſt verba aūt ſeſe ſic habētSi ergo inquit eſt boni: qm̄ bonum eſt opinatio queſcilꝫ vera eſt. Eſt autem qm̄ non bonum eſt: que falſaeſt ac definita. Eſt vero qm̄ aliquid aliud eſt: qd̓ noneſt neqꝫ poteſt eſſe .i. ea que id eē aſcribit qd̓ non eſt:aliarum quidē omnium nulla ponenda eſt: neqꝫ quecūqꝫ eſſe qd̓ non eſt opinatur .i. que id qd̓ non eſt resꝓpoſita: eam eē putat: neqꝫ quecūqꝫ non eſſe quod ē.