De īterpretatio. editio. ſecūde liber primus.
nero .i. accidēs ī ꝟbo poſitū pn̄s tp̄s deſignat: ⁊ hocxbuꝫ diſtare videt̉ a noīe. qd̓ illud cōſignificat tp̄s:IIlud vero p̄ter oēm cōſignificationē tꝑis p̄dicat̉. Sꝫpoſtqͣꝫ verbū cōſignificare tp̄s on̄dit: id qd̓ ſupra iaꝫpirerat ꝟbū ſemꝑ de altero p̄dicari: idem nūc menoriter quēadmodū p̄dicet̉ on̄dit. Ait .n. ⁊ ſcmꝑ eoꝫq de altero dicūtur nota ē: vt eoꝝ q̄ de ſubiecto vel īſubiecto. Hoc .ſ. dicēs: ita v̓bū ſignificat aliꝗd: vt idqd̓ ſignificat de altero p̄dicet̉: ſꝫ ita vt accidēs: omnenāqꝫ accn̄s ⁊ ī ſubiecto ē ⁊ de ſubiecta ſubſtātia ſibi p̄dicat̉. Nā cū dico currit: id de hoīe: ſi ita cōtīgit p̄dico .ſ. de ſubiecto ⁊ ipſe curſus ī hoīe ē. Un̄ verbū currit inflexū ē: ergo qd̓ dicit ſemꝑ eoꝝ eē notā ꝟbū q̄de altero p̄dicēt̉: hoc mōſtrat: verbū accn̄tia ſemꝑ ſignificare qm̄ ait eas res verbi ſignificatiōe mōſtrariq vel ī ſubiecto eēt vel de ſubiecto dicerēt̉: vel certevt ſit aliꝰ ītellectꝰ: qm̄ ſolet īdifferēter vti de ſubiecto aliꝗd p̄dicari: tāqͣꝫ ſi dicat ī ſubiecto eē: ⁊ ſepe cūdicit de ſubiecto aliꝗd p̄dicari: ī ſubiecto eē ſignificatcū vellet on̄dere accidētiū ſignificationē ꝯtineri vers: ait ea ſemꝑ ſignificari verbis que de ſubiecto eſit. Sed qm̄ hoc videbat̉ obſcuriꝰ: pate fecit additovel ī ſubiecto: vt ꝗd eēt de quo ſupra dixerat de ſublecto exponeret: cū addidit vel ī ſubiecto: tanqͣꝫ .n. ſiit dixiſſet. Uerbū ꝗdē ſemꝑ eorū nota ē: q̄ de alterop̄dicant̉ ſubiecto: ſed ne hoc fortaſſe cuipiaꝫ videat̉obſcuriꝰ: hoc dico eſſe de ſubiecto qd̓ ē eē ī ſubiectoUel melior hec expoſitio ē: ſi ſimiliter dixiſſe eū arbitremur: tāqͣꝫ ſi diceret: oē verbū ſignificat ꝗdē accn̄sſed ita vt id qd̓ ſignificat aut ꝑticulare ſit aut vniuerſale: vt id qd̓ ait de ſubiecto: ad vniuerſalitatē referamus: qd̓ in ſubiecto ad ſolā ꝑticularitatē. Cum .n.dico mouetur: uerbū ꝗdem ē: ⁊ accn̄s: ſꝫ uniuerſale.Motus .n. plures ſpēs hꝫ: ut curſus ſub motu ponit̉.Ergo curſus ſi diffiniēdus eſt: motū de curſu predicamus. Quo circa motus genus ꝗddā ē curſus: atqꝫ iōmotus de curſu vt de ſubiecto p̄dicabit̉: curſus veroipſe: qm̄ ſpēs alias nō hꝫ: ī ſubiecto tm̄ ē .i. īcurrente.Motꝰ āt ⁊ ip̄e qͣꝫqͣꝫ ſit ī ſubiecto: tn̄ de ſubiecto p̄dicatur. Iō dicit eorū eē notā verbū que de altero p̄dicātur: atqꝫ addit: vt eorū q̄ de ſubiecto vel in ſubiectoHoc dicit ꝙ accidētiū vim verba ſignificāt: ſꝫ taliuꝫque aut vniuerſalia ſint aut particularia: vt cū dicomoueor: vniuerſale ꝗddā eſt: ⁊ de ſubiecto dr̄: vt decurſu. Cum vero dico curro: particulare ē: ⁊ quoniaꝫde ſubiecto non dicitur: in ſubiecto ſolum eſt.¶ Non currit autem ⁊ non laborat non verbū dicoconſignificat quidem enim tempus: ⁊ ſemper dealiquo eſt. differentia autem huic non eſt poſitumnomen: ſed ſit infinitum verbum. Quoniam ſimiliter in quolibet eſt ⁊ ꝙͣ eſt ⁊ ꝙ nō. eſt ſimiliter autēcurret vel currebat nō eſt verbum: ſed caſus verbidifferunt autem a verbo quoniam hoc quidem p̄ſens tēpus cōſignificat: illa v̓o quod complectiturQQuēadmodum dixit ī noīe nō hō nō eē nomē. idcirco ꝙ multis alijs cōuēiret: que hoīes nō eēt: quoniaqꝫ de hoīe id qd̓ diceret auferret: nihilqꝫ definitu in eadem predicatione relinqueret: ꝙ enī nō homō ē: pōt eē ⁊ cēthaurus pōt eē ⁊ equus: ⁊ alia q̄ velſūt vel n̄ ſūt: atqꝫ iō īfinitū nomē vocatū ē: ita quoqīverbo qd̓ ē nō currit vel nō laborat īfinitum quoqꝫipſum eſt: qm̄ nō ſolū de eo qd̓ ē verū ē: ſed etiaꝫ deeo ꝙ nō ē predicari pōt. Poſſum nāqꝫ dicere hō nōcurrit: ⁊ id qd̓ animo nō currit vel nō laborat de ea
re q̄ ē p̄dico .i. de hoīe: Poſſuꝫ rurſus dicere ſcylla n̄currit: ſꝫ ſcylla nō ē: ergo hoc qd̓ dico nō currit ⁊ deea re qͥ ē valet: ⁊ de ea q̄ nihil ē p̄dicari. Sꝫ ſorte aliquis hoc quoqꝫ ī verbis eſſe finitis cōtēdat. Poſſumnāqꝫ dicere equus currit: hipocenthaurus currit: ⁊ d̓ea re .ſ. que eſt ⁊ de ea que nō ē. Et de p̄terito dixit:ꝙ futurū quidē ante preſens tēpus ē: p̄terituꝫ veroretro relinquit̉: ⁊ nouo admirabiliqꝫ ſermone vſusē: ꝙ ait cōplectitur: ſed nos id quātū latinitas paſſaeſt: trāſferre diu multūqꝫ laborātes hoc ſolo potuimus: greca ꝟo or̄one luculētiꝰ dictū ē. Ita eniꝫ hētτάδε τοῦπεpρίξ. Quod qui grece lingue peritꝰ eſtquantum melius greca oratione ſonet: agnoſcit.¶ Ipſa vero ſecundum ſe dicta verba nomina ſūt⁊ ſignificant aliquid. Conſtituit eniꝫ qui dicit intellectū: ⁊ qui audit quieſcit: ſed ſi eſt vel non eſt: nondum ſignificant: neqꝫ enim ſignū eſt rei eſſe vel nōeſſe: nec ſi ipſum eſt purū dixeris ipſū quidē enimnihil eſt: cōſignificat autem quandā compoſitionē:quam ſine compoſitis non eſt intelligere.¶ Hoc ī loco Porphyriꝰ de ſtoicorū dialectica: aliarūqꝫ ſcholarū multa ꝑmiſcet: ⁊ ī alijs quoqꝫ huiꝰ libri partibus ideſt ī expoſitionibꝰ idē facit: ꝙ īterduꝫnobis ē negligēdū. Sepe .n. ſuꝑflua expoſitōe magisobſcuritas cōparat̉. Nūc aūt Ariſto. ſnīa huiuſmōiē: verba āt īꝗt ip̄a dicta ẜꝫ ſe noīa ſūt: nō ẜm id qd̓oīs ꝑs or̄onis cōiter nomē vocat̉: vt dicimꝰ noīa reꝝſꝫ ꝙ oē verbū per ſe dictū neqꝫ addito de quo illudp̄dicetur tale ē vt nomini ſit affine. Nā ſi dicā ſocrates ambulat. id qd̓ dixi ādulat totuꝫ ꝑtinet ad ſocratē. Nulla .n. ipſius ītelligentia propria ē. At vero cuꝫdico ſolū ābulat: ita ꝗdē dixi tāqͣꝫ ſi alicui inſit: ideſttāqͣꝫ ſi quilibet ābulet: ſꝫ tn̄ ꝑ ſe ē ꝓpriāqꝫ retinēs ſētētiā huiª verbi ſignificatio: vnde ſit vt apud grecosquoqꝫ cū articularibꝰ p̄poſitiuis ſola verba dicta ꝓferātur: vt eſt. τοπέριπ τέίῦ τοῦπέρίπάτἕίύτωπέριπάτείυ. Quod ſi verba cū noībus cōiūganturin or̄one greca: articularia prepoſitiua addi nō pn̄tniſi ſola dicta ſint. Quoniā vero ſignificāt rem: ⁊ itavt quāuis ea ſignificent que alicui inſint: tn̄ ꝙ ſecundum ſe ⁊ ꝑ ſuā eſſētiā dicātur idcirco ſunt nomina:⁊ ꝙ Ariſto. ait: Ipſa ꝗdē ſcd̓m ſe dicta verba nomīaſūt: tale ē ac ſi diceret: ipſa quidē ſola neqꝫ cū alijs iūcta verba noīa ſunt. Cuiꝰ rei hoc argumentū reddit.Cōſtituit enī inꝗt ꝗ dicit ītellectū: ⁊ ꝗ audit quieſcithoc aūt tale eſt. Omne nomē audituꝫ qm̄ ꝑ ſyllabasꝓgrediens: vox aliquātulū tēporis ſpatiū decerpit: īipſa ꝓgreſſiōe tēporis: qͣ dicit̉ nomē audiētis quoqꝫanimꝰ ꝓgreditur: vt cū dico īperterritus ſicut ꝑ ſyllabas im ⁊ per ⁊ ter ⁊ ceteras progreditur nomē: itaquoqꝫ animꝰ audiētis ꝑ eaſdē ſyllabas vadit. Sꝫ vbiꝗs expleuerit nomē: ⁊ dixerit īperterritus ſicut nomē a ſyllabaꝝ progreſſiōe finitū cōſiſtit: ita quoqꝫ auaudiētis animus cōquieſcit. Nā cū nomē audit totūtotā ſignificationē capit: ⁊ animꝰ audiētis: ꝗ dicētis:ſyllabas ſequebat̉ volēs qd̓ ille diceret ītelligere: cūſignificationē ceperit: cōſiſtit: ⁊ eius animꝰ ꝑfecto demū nomine cōſtituitur: hoc ē .n. qd̓ ait: cōſtituit eniꝫꝗ dicit ītellectum ⁊ qui audit ꝗeſcit. Et enī is ꝗ loꝗt̉poſtqͣꝫ totum ſermonē dixerit: audiētis animū conſtituit (Nō ē enī quo ꝓgrediatur ītelligētia) ipſoqꝫ nomine terminato animus auditoris qui ꝓgrediebat̉:explicatione noīs cōſtituitur ⁊ ꝗeſcit: ⁊ vltra ad ītelligentiā ꝗppe expedita ſignificatione nominis nō ꝓm 2