De interpretatione editiōis ſecunde liber primu-

quis gemitum edit vel cum dolore concitus emittitclamorem. Illud enim doloris animi: illud corporis ſignum eſt. ⁊ cū ſint voces ⁊ ſignificēt quandā vel anii vel corporis paſſionē: nullꝰ tamē gemitū clamorēqꝫ dixerit nomen. Mutoꝝ quoqꝫ aīaliū ſunt voces q̄dā que ſignificent: vt canū latratꝰ iras ſignificat canum: alia vero mollior quedā blādimēta deſignat: q̄re adiecta differentia ſeperandū erat nomē ab hiſ oībus que voces quidē eēt ⁊ ſignificarēt: ſed noīs vocabulo nō tenerent̉: igitur adiecit nomē vocem eē ſignificatiua non ſimpliciter: ſed ẜm placitū. Scd̓ꝫ placitū vero eſt ꝙ ſcd̓m quandam poſitionē placitumqꝫponentis aptat̉. nullum enim nomē naturaliter conſtitutū ē neqꝫ vnqͣꝫ ſicut ſubiecta res a natura ē: itaquoqꝫ a natura venienre vocabulo nūcupat̉. Sꝫ hominū genus ꝙ ⁊ ratione ⁊ oratione vigeret: nominapoſuit: eaqꝫ quibus libuit litteris ſyllabiſqꝫ coniungens ſingulis ſubiectarum rerum ſubſtantijs dedit.hoc autem illo probat̉: ꝙ ſi natura eſſent nomina: eadem apud omnes gentes eſſent vt ſenſus qm̄ naturaliter ſunt ijdem apud omnes ſunt. Oēs .n. gentes nonalijs niſi ſolis oculis intuentur. audiunt auribus: naribus odorantur ore accipiūt guſtꝰ: tactu calidū vel frigidū. lene vel aſperum iudicant: atqꝫ hec huiuſmodiſunt vt apud omnes (vt dictum eſt) gentes eadem videantur: ipſa quoqꝫ que ſentiuntur quoniam conſtituta naturaliter ſunt: non mutant̉. Dulcedo eniꝫ ⁊ amaritudo: album ⁊ nigrum: ⁊ que alia ſenſibus. v. ſentiūtur: eadem apud omnes ſunt. Neqꝫ enī qd̓ italis dulce eſt in ſenſu: idem perſis videt̉ amarum: nec qd̓ apd̓nos oculis apparet album: apud indos nigrum eſt: niſi forte aliqua ſenſus egritudine permutet̉: ſed hoc nihil attinet ad naturam. Igitur quoniā iſta ſunt naturaliter: apud omnes gentes eadem manent. Sic ⁊ nomina ſi naturaliter eſſe videantur: eadem eſſent apd̓omnes gentes: nec vllam ſuſciperent mutationem.Nunc autem ipſum hominē alio vocabulo latini: aliogreci: diuerſis quoqꝫ vocabulis barbare gentes appellant: que in ponendis nominibus diſſenſio ſignuꝫeſt non naturaliter: ſed ad ponētiū placitū voluntatēqꝫ. rebus noīa fuiſſe compoſita: idem quoqꝫ mōſtratꝙ ſepe ſingulorum hominum ſunt permutata vocabula. Quē enī nūc vocamꝰ. Platonē Ariſtoteles antea vocabat̉: ⁊ qui theophraſtus nunc dicit̉ ante ariſtotelem a ſuis parentibus tirtamus appellabat̉: ineadem quoqꝫ lingua quādo plura vocabula vni addūtur rei monſtratur rem illam nō naturalibꝰ. ſed appoſitis nominibus nuncupari: ſi .n. naturalibꝰ nominibus res quoqꝫ vocarēt̉ vnā rē vno tm̄ nomīe ſignaremus. Quid .n. attinet ſi naturalia ſunt vocabula: vniꝰrei plures nominū eſſe voces: que ad vnā deſignationem demōſtrationēqꝫ cōcurrerent. Dicimus enī gladius enſis mucro: ⁊ hec tria ad vnam ſubiectā ſubſtātiā concurrunt. Ergo monſtratum eſt nomina eſſe ſecundū placitū .i. ẜm ponentiū placitū: ac ſi diceret nomen eſſe vocem quidem ⁊ ſignificatiuam: ſed non naturaliter: ſed ẜm placitū voluntatemqꝫ ponētis. hocſcilicet vt diuideret ab his vocibus que naturaliterdeſignarent: vt ſunt he quas nos in paſſionibus affectibuſqꝫ proloquimur: vel quas aīalia muta conāturSed nondū ſupra dicta differentia plenam noīs formā diffinitionemqꝫ cōſtituit. Eſt nāqꝫ verbo cōe cuꝫnomīe. quod vox deſignatiua eſt ⁊ ẜm placitum: ſedaddita: differentia que eſt: ſine tempore: nomē a verbo diſtinxit: neqꝫ enim nomen vllum cōſignificat tē-

pus: verbi nāqꝫ eſt: cū aut paſſio ſignificat̉ aut actioaliquā quoqꝫ ſecū trahere vim temporis: qͣ illud cuꝫvel facere vel pati dicitur: proferat̉. Cum enim dico ſocrates: nullius eſt temporis: cū lego vel legi velegam tempore non carent. Addito ergo nomini ꝙ ſine tempore eſſe dicatur: nomen a verbo diſiungiturSane nos nemo arbitretur opinari: ꝙ nullum nomēſignificet tempus. Sunt enim nomina que tempus ſignificatione demonſtrent: velut cum dico hodie velcras. temporis nomina ſunt ſed illud dicimus: ꝙ cuneodem nomine tempus quoqꝫ non conſignificaturAliud eſt enim ſignificare tempus: aliud cōſignificare. Uerbum enim cum aliquo proprio modo tempusſignificat: vt cū agentis vel patientis modum demōſtrat Nā ſine tꝑe ipſa paſſio vel actio non profertur.vnde nō dicimus ꝙ nomē nō ſignificet tempus: ſꝫ ꝙnomen ſingnificatio temporis non ſequat̉. Reſtat autem vna ſola differentia: que ſi ſuperioribus adiungatur: pleniſſima fere nomen diffinitiōe formabit̉. hecautem eſt qua nomen ab oratione ſeparatur. Inueniūtur enim quedā ſine dubio orationes: que cum veces ſint ⁊ ſignificatiue ⁊ ẜm placitum quippe que ſūtnominibus colligate: tamen ſunt ſine tempore: vt cuꝫdico ſocrates ⁊ plato. hec namqꝫ oratio: cum ex nominibus iuncta ſit: nomen quidem non eſt. vox veroeſt ſignificatiua ẜm placitū ⁊ tempore vacat. vt igit̉nomen ab huiuſmodi oratione diuideret addidit hācdifferentiā: que eſt. cuius nulla pars eſt ſignificatiuaſeparata. Oratio eniꝫ qm̄ verbis nominibuſqꝫ cōiugtur verba vero vel nomina ſignificatiua eſſe palā eſtpartes: quoqꝫ orationis ſignificare aliquid dubiū nōeſt. Nominis v̓o ꝑs quoniā ſimplex eſt: nihil oīno ſignificat ſed cum omnis oratio omneqꝫ nomen ⁊ verbum ex ſubiectis intellectibus vim ſignificādi ſumateſt autem aliquotiens. vt vnū nomen multos ſignificet intellectus. Quocirca erit quoqꝫ: vt non ſimplexnomen ſit: ꝙ non vnā tantū animi paſſionē ītellectūqꝫ deſignet. Nam cum dico ſuburbanū vrbanū imaginationē ſignificandi tenet: ſed ita vt a toto nomineſeparatum: cum ad ipſum refert̉ nomen: ſignificet nihil: ⁊ vt in eo quod dicimꝰ equiferus: ferus quidē aliquid ſignificare vult: ſed ſi a tota compoſitione ſeparatur: nihil omnino deſignat in eo ſcꝫ nomine in quocum equi particula iunctū equiferum cōſignificahatOmnis namqꝫ hec cōpoſitio vnius intellectus deſignatiua eſt. quare in oratione quidem ferus ſignificat. Etenī equus ferus oratio duos retinet intellectꝰin nomine vero nihil: quoniam hoc ꝙ dicimus equiferus vnius intellectus deſignatiuum eſt. Sed fotaſſe ferus cum ea parte qua iunctū eſt: ſimul quideconſignificat ſeparatū vero nihil. hoc eſt ergo qd̓ ai¶ At vero non quemadmodum in ſimplicibuſnminibus. ſic ſe habent etiam in compoſitis. In il.lis enim nullo modo pars ſignificatiua eſt. In hisautem vult quidem. ſed nulliuſ ſeparata vt in eo ꝙeſt equiferus ferus. Secunduꝫ vero placituꝫ. quoniam naturaliter nominum nihil eſt. ſed quādo finota. nam deſignant ⁊ illiterati ſoni: vt feraruꝫ. quorum nihil eſt nomen.¶ Simplex enim nomē nec imaginationem aliquampartiū ſignificationis habet. Compoſita vero taleshꝫ ꝑtes: vt quaſi conētur quidē aliquid ſignificare:ſed cōſignificēt potiuſqͣꝫ quicqͣꝫ extra ſignificent. ad