In librum de interpretatione editio prima.
namus. poſt autem quantum poſſumus breuiter. viꝫariſtotelice argumentationis exequamur.Uera boniquoniam bonum eſt.falſa boniquoniam bonum non eſtUera nō bōiquoniam non bonum eſt.falſa non bōi quoniam bonū eſt.¶ Haꝝ quattuor opinionū due vere ſūt: due falſe. illaquidē: q̄ eſt boni qm̄ bonū eſt: v̓a eſt. illa v̓o q̄ ē boniqm̄ bonū non ē: falſa ē. Rurſus illa q̄ eſt nō boni: qm̄ponū nō ē: vera ē. illa v̓o q̄ ē nō boni qm̄ bonū ē: falſa eſt: Ergo hec eſt ſimilitudo ⁊ proportio haꝝ qͣtuorꝓpoſitionū. Nā quemadmodū ſe hꝫ opinio boni qm̄bonū eſt ad eā opinionē que eſt bōi qm̄ bonū n̄ ē: eodem mō ſeſe hꝫ ⁊ opinio que ē nō boni qm̄ nō bonūēad eam que eſt n̄ boni qm̄ bonū eſt. Nā ſicut illic: vera vna eſt: altera falſa: ita quoqꝫ hic vna vera ē: altera falſa Capit igitur exēplū prius ab ea q̄ ē non boniqm̄ nō bonū eſt. Hec enī inquit cū vera ſit: quā huicponemꝰ eē ꝯͣriam: eā ne que dicit malū eſt: ſꝫ nō eſtcōtraria. Pōt enī ſil̓ eē vera: ⁊ ea q̄ dicit non eē bonū: qd̓ bonū non ē: ⁊ ea que dicit malū eē: qd̓ bonū n̄eſt. Sūt .n. quedā non bona q̄ mala ſunt: quocirca ꝯͣrie non ſunt: in quibꝰ ponit̉ qd̓ nō bonū eſt: bonū nōeē: Et qd̓ non eſt bonū: malū eē: Cōtrarie .n. vere ſil̓nequeunt inueniri: ⁊ vera vere ꝯͣria nūqͣꝫ ē: ſꝫ nec illa poterit huic eſſe cōtraria: que dicit nō malū eē qd̓bonū nō eſt. Poſſunt enī quedā nō quidē eſſe bōa: nieſſe tn̄ mala: vt ex arbore nulliꝰ vtilitatis cā ramū defringer̄: ſi arborē nihil ledat: neqꝫ malū neqꝫ bonū ēQuare vere ſil̓ poſſunt eē. ⁊ he quoqꝫ que opināturid quod eſt nō bonū qm̄ non bonū ē: ⁊ id qd̓ nō ē bonum: qm̄ malū nō eſt. Quare nec hecōtrarie ſūt. reſtat igitur ut eiꝰ opinionis q̄ eſt nō bōi. qm̄ n̄ bonū ēea ſit contraria que eſt nō boni qm̄ bonū ē. Qd̓ ſi inhis qͣttuor ꝓpoſitionibꝰ: qͣs ſupra deſcripſimꝰ ſimilitudo ſeruatur: ⁊ ſicut eſt opinio non boni qm̄ n̄ bonūeſt ad eā qͣ ē nō boni qm̄ bonū eſt: ſic opinio boni qm̄bonū eſt ad opinionē boni quoniam bonū non eſt cōtraria autem eſt opinio nō boni qm̄ bonū n̄ ē: opinioni non boni qm̄ bonū eſt. ꝯͣria igit̉ erit opiniōi boniqm̄ bonū eſt: opinio boni quoniam bonum non eſt:Manifeſtuꝫ eſt autē: qm̄ nihil intereſt nec ſi vniuerſaliter ponamꝰ affirmationē Huic eniꝫ vniuerſalis negatio erit cōtraria vt opinioni que opinat̉:quoniā oē quod eſt bonuꝫ. bonum eſt. ea que ē. quoniam nihil horum que bona ſunt bonuꝫ eſt. Nameius que eſt boni qm̄ bonum eſt. ſi vniuerſaliter ſitbonum. eadem eſt ei que opinat̉. quicꝗd bonū eſtquoniaꝫ bonū eſt. Hoc autem nihil differt ab eoqd̓ eſt: quoniam oē qd̓ eſt bonum. bonum eſt. Quare ſi in opinione ſic ſe habet ſunt autem he que ſūtin voce affirmationes ⁊ negationes note eorum qͦſunt in aīa. manifeſtum eſt. quoniam affirmationicontraria quidem negatio eſt circa idem vniuerſalis. vt ei qͥ ē qm̄ oē bonū. bonū eſt vel qm̄ oīs hō bonus eſt ea que eſt. quoniā nullum. vel nullus contradictorie āt: qm̄ non omne: aut non omniſ.Illud quoqꝫ recte cōmemorat: qd̓ nihil differt ī opinionibꝰ hec eſſe contraria non vniuerſaliter conſtitutis: ⁊ in his que ſibi vniuerſaliter opponunt̉. Sil̓iterenim in ea quoqꝫ opinione que arbitratur oē bonumbonum eſſe: illa cōtraria eſt q̄ putat nullum bonū: bonum eſſe. Nā qd̓ dicimꝰ bonum eē id qd̓ bonum eſt
id ſi ī opinione vniuerſaliter affirmetur: ita putāduꝫeſt: ꝗcquid bonū eſt: bonū eſſe. Hoc aūt nihil differttāqͣꝫ ſi dicamꝰ oē bonū bonū ē. Que opinio cū ſit vera: illa ei ꝯͣrie opponit̉: que dicit quicquid bonū ē: bonum non eſt. Hoc autem nihil differt tāqͣꝫ ſi opinemur nullū bonū bonū eſſe: ⁊ in non bono quoqꝫ eodēmō: vt ſi ita dicamus oē quod non bonū eſt: non eſtbonū: ⁊ rurſus oē qd̓ non bonū eſt bonum eſt: eodeꝫmō ſibi ſunt iſte cōtrarie: vt vna vera ſit altera falſaQuod in contrariis maxīe reperitur: quare tota diſputatio queſtioqꝫ ita ꝯcludit̉. Nā ſi ea que ſunt in aīaprincipia quedā ſunt eoꝝ que ſignificant̉ in voce: voxaūt nota quedam eſt aīe paſſionuꝫ: quicquid contingit ī aīa: idē quoqꝫ in voce redir̄ neceſſe ē. Qd̓ ſi vniuerſalis affirmatio ⁊ vniuerſalis negatio ſunt in opinione ꝯtrarie: eedem quoqꝫ in vocibus erunt .i. nonerit ea contraria q̄ contrariū affirmat: ſꝫ ea q̄ id qd̓an̄ ꝓpoſitum eſt ꝑ vniuerſalitatis ꝯtrarietatē negatut eſt oē bonū bonū eſt: vel oīs hō bonus eſt. his cōtraria eſt nullū bonū bonū eſt nullus homo bonꝰ eſt.Hoc eſt enim qd̓ ait: vel qm̄ nullū: vel nullª: nullū adillam referens ꝓpoſitionē: que dicit oē bonū bonū ēNullus illi .ſ. opponit q̄ dicit oīs hō bonus eſt: vt ſinthoc mō oē bonū bonū ē: huic ꝯͣria nullū bonū bonūeſt. Rurſus oīs hō bonus eſt: huic ꝯͣria nullus hō bonus eſt: contradictorias aūt dicit eas eē qͣs ſupra ꝓpoſuit: dum de vniuerſalibꝰ ac particularibꝰ loq̄ret̉eas .ſ. que ſūt angulares: Ul̓is enim affirmatio ꝑticulari negationi. ⁊ ꝑticularis affirmatio vniuerſali negationi per contradictionem opponi monſtrata eſt.¶ Manifeſtum eſt autem qm̄ ⁊ veram vere non cōtingit eſſe contrariam nec opinionem nec contradictionem. contrarie enī ſunt. que circa oppoſita ſūtcirca eadē autem contingit veruꝫ dicere eūdē. Simul autem non contingit eidem ineſſe contraria.¶ Ex his que ſupra ſunt dicta .i. illud quoqꝫ colligit: qd̓nec ea q̄ ſunt ꝯͣria vera ſil̓ eſſe poſſint: nec ea que vera ſunt ſibi poſſunt eē ꝯtraria. ⁊ hoc non ſolū in opinionibus eſſe: vt vera opinio vere opinioni ꝯͣria ſit. ſꝫin ꝓpōnibꝰ quoqꝫ nec .n. fieri p̄t: vt duas ꝯͣrias ſil̓ veras eſſe cōtingat. Et hoc ꝑ ſyllogiſmuꝫ colligit hmōiOīa ꝯͣria ſunt oppoſita. Que aūt oppoſita ſunt: ſil̓ eidem ineſſe non poſſunt. contraria igitur in vno eodēqꝫ eſſe vera non patitur. quare ſi duo de eodem p̄dicari poſſunt. duo aūt ꝯͣria eidē ineſſe non pn̄t. Queꝯͣria ſunt: vera eſſe nulla naͣe rōne ꝑmittit̉. Hoc eſteniꝫ quod ait. ꝯͣrie .n. ſūt: que circa oppoſita ſūt .i. oēꝯͣrium oppoſitū eſt: nec fieri pōt: vt nō que ſunt ꝯͣriain oppoſitis contineātur: ſicut .n. in p̄dicamētis edocuit: ꝯͣrioꝝ genꝰ quoddā eſt oppoſitio. circa eadeꝫ ātcōtingit verum dicere eundē .i. duo vera pn̄t ſil̓ eſſe⁊ de eodē mō ſil̓ vere p̄dicari: vt cum dicimus aliꝗdbōuꝫ n̄ eē: ⁊ maluꝫ eē: vtraqꝫ ſil̓ v̓e dici pn̄t. poſſunt.n. q̄dā q̄ cuꝫ bōa nō ſint: tn̄ mala eē: vt turpitudo bona ꝗdē nō ē: maluꝫ tn̄ ē. Ergo ea q̄ v̓a ſunt ſil̓ vt p̄dicēt̉ v̓e fieri p̄t: ⁊ ut ī eodē ſint: ſil̓ āt eidē nō ꝯtingitieſſe ꝯͣria. Quocirca ſi v̓a ꝗdē pn̄t eidē īeſſe ꝯͣria āteidē ineē non pn̄t: ea q̄ ꝯͣria ſunt. vera ſil̓ eſſe nō pn̄t:quare conuertitur: nec q̄ vera ſil̓ ſūt: ꝯͣria eē poſſunt.Non igitur fieri poteſt: vt vel in opinionibus vel inpropoſitiōibus ea que vera ſunt: poſſit aliquis rectecontraria ſuſpicari. Hec autem qͣꝫ tum breuitas expoſitionis ꝑmittebat expreſſimꝰ. quid autē altior hꝰlibri tractatus erat: ſcd̓e editionis ſeries explicabit.