Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
82r
Einzelbild herunterladen
 

In librum de interpretatione editio prima.

namus. poſt autem quantum poſſumus breuiter. viꝫariſtotelice argumentationis exequamur.Uera boniquoniam bonum eſt.falſa boniquoniam bonum non eſtUera bōiquoniam non bonum eſt.falſa non bōi quoniam bonū eſt. Haꝝ quattuor opinionū due vere ſūt: due falſe. illaquidē: eſt boni qm̄ bonū eſt: v̓a eſt. illa v̓o ē boniqm̄ bonū non ē: falſa ē. Rurſus illa eſt boni: qm̄ponū ē: vera ē. illa v̓o ē boni qm̄ bonū ē: falſa eſt: Ergo hec eſt ſimilitudo proportio haꝝ qͣtuorꝓpoſitionū. quemadmodū ſe hꝫ opinio boni qm̄bonū eſt ad opinionē que eſt bōi qm̄ bonū ē: eodem ſeſe hꝫ opinio que ē boni qm̄ bonūēad eam que eſt boni qm̄ bonū eſt. ſicut illic: vera vna eſt: altera falſa: ita quoqꝫ hic vna vera ē: altera falſa Capit igitur exēplū prius ab ea ē non boniqm̄ bonū eſt. Hec enī inquit vera ſit: quā huicponemꝰ ꝯͣriam: ne que dicit malū eſt: ſꝫ eſtcōtraria. Pōt enī ſil̓ vera: ea dicit non bo: qd̓ bonū non ē: ea que dicit malū: qd̓ bonūeſt. Sūt .n. quedā non bona mala ſunt: quocirca ꝯͣrie non ſunt: in quibꝰ ponit̉ qd̓ bonū eſt: bonū: Et qd̓ non eſt bonū: malū: Cōtrarie .n. vere ſil̓nequeunt inueniri: vera vere ꝯͣria nūqͣꝫ ē: ſꝫ nec illa poterit huic eſſe cōtraria: que dicit malū qd̓bonū eſt. Poſſunt enī quedā quidē eſſe bōa: nieſſe tn̄ mala: vt ex arbore nulliꝰ vtilitatis ramū defringer̄: ſi arborē nihil ledat: neqꝫ malū neqꝫ bonū ēQuare vere ſil̓ poſſunt. he quoqꝫ que opināturid quod eſt bonū qm̄ non bonū ē: id qd̓ ē bonum: qm̄ malū eſt. Quare nec hecōtrarie ſūt. reſtat igitur ut eiꝰ opinionis eſt bōi. qm̄ bonū ēea ſit contraria que eſt boni qm̄ bonū ē. Qd̓ ſi inhis qͣttuor ꝓpoſitionibꝰ: qͣs ſupra deſcripſimꝰ ſimilitudo ſeruatur: ſicut eſt opinio non boni qm̄ bonūeſt ad ē boni qm̄ bonū eſt: ſic opinio boni qm̄bonū eſt ad opinionē boni quoniam bonū non eſttraria autem eſt opinio boni qm̄ bonū ē: opinioni non boni qm̄ bonū eſt. ꝯͣria igit̉ erit opiniōi boniqm̄ bonū eſt: opinio boni quoniam bonum non eſt:Manifeſtuꝫ eſt autē: qm̄ nihil intereſt nec ſi vniuerſaliter ponamꝰ affirmationē Huic eniꝫ vniuerſalis negatio erit cōtraria vt opinioni que opinat̉:quoniā quod eſt bonuꝫ. bonum eſt. ea que ē. quoniam nihil horum que bona ſunt bonuꝫ eſt. Nameius que eſt boni qm̄ bonum eſt. ſi vniuerſaliter ſitbonum. eadem eſt ei que opinat̉. quicꝗd bonū eſtquoniaꝫ bonū eſt. Hoc autem nihil differt ab eoqd̓ eſt: quoniam qd̓ eſt bonum. bonum eſt. Quare ſi in opinione ſic ſe habet ſunt autem he que ſūtin voce affirmationes negationes note eorumſunt in aīa. manifeſtum eſt. quoniam affirmationicontraria quidem negatio eſt circa idem vniuerſalis. vt ei ē qm̄ bonū. bonū eſt vel qm̄ oīs bonus eſt ea que eſt. quoniā nullum. vel nullus contradictorie āt: qm̄ non omne: aut non omniſ.Illud quoqꝫ recte cōmemorat: qd̓ nihil differt ī opinionibꝰ hec eſſe contraria non vniuerſaliter conſtitutis: in his que ſibi vniuerſaliter opponunt̉. Sil̓iterenim in ea quoqꝫ opinione que arbitratur bonumbonum eſſe: illa cōtraria eſt putat nullum bonū: bonum eſſe. qd̓ dicimꝰ bonum id qd̓ bonum eſt

id ſi ī opinione vniuerſaliter affirmetur: ita putāduꝫeſt: ꝗcquid bonū eſt: bonū eſſe. Hoc aūt nihil differttāqͣꝫ ſi dicamꝰ bonū bonū ē. Que opinio ſit vera: illa ei ꝯͣrie opponit̉: que dicit quicquid bonū ē: bonum non eſt. Hoc autem nihil differt tāqͣꝫ ſi opinemur nullū bonū bonū eſſe: in non bono quoqꝫ eodē: vt ſi ita dicamus quod non bonū eſt: non eſtbonū: rurſus qd̓ non bonū eſt bonum eſt: eodeꝫ ſibi ſunt iſte cōtrarie: vt vna vera ſit altera falſaQuod in contrariis maxīe reperitur: quare tota diſputatio queſtioqꝫ ita ꝯcludit̉. ſi ea que ſunt in aīaprincipia quedā ſunt eoꝝ que ſignificant̉ in voce: voxaūt nota quedam eſt aīe paſſionuꝫ: quicquid contingit ī aīa: idē quoqꝫ in voce redir̄ neceſſe ē. Qd̓ ſi vniuerſalis affirmatio vniuerſalis negatio ſunt in opinione ꝯtrarie: eedem quoqꝫ in vocibus erunt .i. nonerit ea contraria contrariū affirmat: ſꝫ ea id qd̓an̄ ꝓpoſitum eſt vniuerſalitatis ꝯtrarietatē negatut eſt bonū bonū eſt: vel oīs bonus eſt. histraria eſt nullū bonū bonū eſt nullus homo bonꝰ eſt.Hoc eſt enim qd̓ ait: vel qm̄ nullū: vel nullª: nullū adillam referens ꝓpoſitionē: que dicit bonū bonū ēNullus illi .ſ. opponit dicit oīs bonus eſt: vt ſinthoc bonū bonū ē: huic ꝯͣria nullū bonū bonūeſt. Rurſus oīs bonus eſt: huic ꝯͣria nullus bonus eſt: contradictorias aūt dicit eas qͣs ſuprapoſuit: dum de vniuerſalibꝰ ac particularibꝰ loq̄ret̉eas .ſ. que ſūt angulares: Ul̓is enim affirmatio ꝑticulari negationi. ꝑticularis affirmatio vniuerſali negationi per contradictionem opponi monſtrata eſt. Manifeſtum eſt autem qm̄ veram vere nontingit eſſe contrariam nec opinionem nec contradictionem. contrarie enī ſunt. que circa oppoſita ſūtcirca eadē autem contingit veruꝫ dicere eūdē. Simul autem non contingit eidem ineſſe contraria. Ex his que ſupra ſunt dicta .i. illud quoqꝫ colligit: qd̓nec ea ſunt ꝯͣria vera ſil̓ eſſe poſſint: nec ea que vera ſunt ſibi poſſunt ꝯtraria. hoc non ſolū in opinionibus eſſe: vt vera opinio vere opinioni ꝯͣria ſit. ſꝫin ꝓpōnibꝰ quoqꝫ nec .n. fieri p̄t: vt duas ꝯͣrias ſil̓ veras eſſe cōtingat. Et hoc ſyllogiſmuꝫ colligit hmōiOīa ꝯͣria ſunt oppoſita. Que aūt oppoſita ſunt: ſil̓ eidem ineſſe non poſſunt. contraria igitur in vno eodēqꝫ eſſe vera non patitur. quare ſi duo de eodem p̄dicari poſſunt. duo aūt ꝯͣria eidē ineſſe non pn̄t. Queꝯͣria ſunt: vera eſſe nulla naͣe rōne ꝑmittit̉. Hoc eſteniꝫ quod ait. ꝯͣrie .n. ſūt: que circa oppoſita ſūt .i.ꝯͣrium oppoſitū eſt: nec fieri pōt: vt que ſunt ꝯͣriain oppoſitis contineātur: ſicut .n. in p̄dicamētis edocuit: ꝯͣrioꝝ genꝰ quoddā eſt oppoſitio. circa eadeꝫ ātcōtingit verum dicere eundē .i. duo vera pn̄t ſil̓ eſſe de eodē ſil̓ vere p̄dicari: vt cum dicimus aliꝗdbōuꝫ: maluꝫ: vtraqꝫ ſil̓ v̓e dici pn̄t. poſſunt.n. q̄dā cuꝫ bōa ſint: tn̄ mala: vt turpitudo bona ꝗdē ē: maluꝫ tn̄ ē. Ergo ea v̓a ſunt ſil̓ vt p̄dicēt̉ v̓e fieri p̄t: ut ī eodē ſint: ſil̓ āt eidē ꝯtingitieſſe ꝯͣria. Quocirca ſi v̓a ꝗdē pn̄t eidē īeſſe ꝯͣria āteidē ineē non pn̄t: ea ꝯͣria ſunt. vera ſil̓ eſſe pn̄t:quare conuertitur: nec vera ſil̓ ſūt: ꝯͣria poſſunt.Non igitur fieri poteſt: vt vel in opinionibus vel inpropoſitiōibus ea que vera ſunt: poſſit aliquis rectecontraria ſuſpicari. Hec autem qͣꝫ tum breuitas expoſitionis ꝑmittebat expreſſimꝰ. quid autē altior hꝰlibri tractatus erat: ſcd̓e editionis ſeries explicabit.